II SA/Gl 421/15

WyrokWSA w Gliwicach2016-03-07

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Artur Żurawik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu budowlanego, skierowana do inwestora, który w dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy utracił tytuł prawny do nieruchomości, jest prawidłowa?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że została ona skierowana do niewłaściwej osoby. W dacie wydania decyzji przez organ odwoławczy inwestorka nie była już współwłaścicielem nieruchomości, co czyniło nałożony na nią obowiązek rozbiórki niewykonalnym, gdyż obecny współwłaściciel nie był związany tą decyzją. Organ powinien dopuścić do udziału w postępowaniu obecnego współwłaściciela i wydać decyzję uwzględniającą aktualny stan prawny i faktyczny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej rozbiórkę rozbudowy budynku mieszkalnego, która została wykonana na podstawie zgłoszenia budowy budynku gospodarczego. Inwestorka I. B. dokonała zgłoszenia budowy budynku gospodarczego, jednak organy uznały, że w rzeczywistości była to rozbudowa budynku mieszkalnego, wymagająca pozwolenia na budowę. Po niespełnieniu przez I. B. nałożonych obowiązków legalizacyjnych, wydano decyzję nakazującą rozbiórkę. W trakcie postępowania I. B. przeniosła swój udział we współwłasności nieruchomości na L. R. J., który nie został powiadomiony o rozprawie. Skarżąca zarzuciła m.in. błędne ustalenie stanu faktycznego i prawnego.
Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 757 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant sekretarz sądowy Marta Zasoń, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2016 r. sprawy ze skargi I. B. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącej kwotę 757 (siedemset pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] r. skierowanym do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D. J. M. zgłosiła samowolne roboty budowlane wykonane na podstawie sfałszowanej dokumentacji, dotyczącej budowy budynku gospodarczego, złożonej w Urzędzie Miejskim w D. W rezultacie roboty te doprowadziły do rozbudowy budynku mieszkalnego zlokalizowanego przy ulicy [...] w S. o pomieszczenia higieniczno- sanitarne. W wyniku tego pisma, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. zawiadomił o terminie kontroli na działce nr 1 wnosząc o osobisty udział w tej kontroli. Przeprowadzona w dniu [...] r. kontrola nie doprowadziła do ustalenia stanu faktycznego, wobec nieobecności inwestorki I. B. i braku możliwości wejścia na teren wymienionej nieruchomości. Ponowne oględziny przeprowadzono w dniu w dniu [...] r. Do protokołu tej kontroli dołączono materiał zdjęciowy, potwierdzający fakt wykonania pomieszczenia sanitarno- higienicznego. Do akt sprawy dołączono także wyciąg z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta D. dla terenów położnych w rejonie ulic [...] - [...] - [...] - [...] przyjęty uchwałą Rady Miasta nr [...] dnia [...] r. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D., na podstawie art. 97 §1 pkt 1 i pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. zawiesił postępowanie administracyjne w sprawie rozbudowy wymienionego powyżej budynku mieszkalnego do czasu uregulowania stanu prawnego tej nieruchomości i przedłożenia aktualnego wypisu z Księgi wieczystej urządzonej dla przedmiotowej nieruchomości. Jednak w wyniku zażalenia J. M., rozpatrujący sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił to postanowienie uznając, iż w obecnym stanie istnieje wystarczająca możliwość skonkretyzowania zarówno stron postępowania, jak i adresata czy też adresatów decyzji, jaka winna zapaść w prowadzonym postępowaniu. Prowadząc dalej postępowanie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, działając na podstawie art. 81c ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. nałożył na inwestorkę wykonanych robót budowlanych obowiązek przedłożenia określonych dokumentów, w tym ekspertyz i ocen technicznych wyznaczając termin do dnia [...] r. W wyniku zażaleń złożonych przez J. M. i I. B., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. analizując sprawę, postanowieniem z dnia [...] r. uchylił kwestionowane postanowienie organu pierwszej instancji, wskazując na wadliwość podanej w nim podstawy prawnej. Wskazał, że podstawowym problemem w sprawie jest ewentualna legalizacja spornej rozbudowy, a stąd sprawa powinna mieć podstawę w art. 48 Prawa budowlanego. Oświadczenie o braku zgody na legalizację wykonanych robót budowlanych złożyła J. M. w imieniu swoim i jako pełnomocnik W. H. Z kolei Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. prowadząc dalej postępowanie, na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane postanowieniem nr [...] z dnia [...] r. nałożył na I. B. obowiązek przedłożenia wymienionych dokładnie dokumentów. Następnie wobec braku wykonania nałożonych postanowieniem obowiązków, decyzją nr [...] z dnia [...] r. nakazał I. B. rozbiórkę wykonanej rozbudowy. W wyniku jednak rozpatrzenia odwołania złożonego przez I. B., [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. uchylił decyzję organu pierwszej instancji i przekazał mu sprawę do ponownego rozpatrzenia, uchylając jednocześnie wydane w sprawie postanowienie. W uzasadnieniu wyjaśnił, że powodem takiego rozstrzygnięcia w sprawie jest naruszenie art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego, a mianowicie zasady czynnego udziału stron w postępowaniu. W ocenie organu odwoławczego w przeprowadzonym postępowaniu zupełnie pominięci zostali właściciele działki nr 2 sąsiadującej z działką, na której wykonane zostały kwestionowane roboty budowlane. Ponownie prowadząc postępowanie, po powiadomieniu wszystkich stron postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. postanowieniem nr [...] z dnia [...] r., działając na podstawie art. 48 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.) nałożył na inwestora – I. B. obowiązek przedłożenia: • oświadczenia o prawie dysponowanie nieruchomością na cele budowlane (w tym zgodę pozostałych współwłaścicieli na legalizację rozbudowy); • zaświadczenia Prezydenta Miasta o zgodności budowy z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego; • czterech egzemplarzy projektu budowlanego (w tym projektu zagospodarowania działki sporządzonego na aktualnej mapie do celów projektowania) wraz z kopią uprawnień projektanta i aktualnym zaświadczeniem potwierdzającym do właściwego samorządu zawodowego do dnia [...] r. Uzasadniając postanowienie organ wskazał, iż w wyniku przeprowadzonej kontroli potwierdzono wybudowanie nowego obiektu przylegającego do istniejącego budynku mieszkalnego. Ustalono, że został on wybudowany na podstawie zgłoszenia. Jednak zgłoszenie dotyczyło budynku gospodarczego. Według definicji zawartej w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie - to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego. Wybudowanego, na podstawie zgłoszenia, pomieszczenia połączonego z budynkiem mieszkalnym, nie można uznać za budynek gospodarczy. Wykonany obiekt należy potraktować jako rozbudowę budynku mieszkalnego, co wymagało uzyskania pozwolenia na budowę. Wobec uznania, w wyniku analizy miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, iż przedmiotowa rozbudowa nie narusza postanowień tego planu, a także nie narusza przepisów techniczno- budowlanych, możliwa jest jego legalizacja, a stąd niezbędne jest przedłożenie wymaganych w postanowieniu dokumentów. Następnie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. decyzją nr [...] z dnia [...] r., wydaną w oparciu o przepis art. 48 ust. 1 w związku z art. 48 ust. 4 Prawa budowlanego, nakazał inwestorowi I. B. rozbiórkę wykonanej rozbudowy budynku mieszkalnego usytuowanego na działce nr 1 km. [...] przy ulicy [...] w D. o pomieszczenie higieniczno- sanitarne, wybudowanego na podstawie przyjętego przez organ administracji architektoniczno- budowlanej zgłoszenia. W uzasadnieniu organ wyjaśnił, że w trakcie postępowania ustalono, że inwestor I. B. dokonała w dniu [...] r zgłoszenia budowy budynku gospodarczego -usytuowanego pomiędzy budynkiem mieszkalnym a innym budynkiem gospodarczym na działce nr 1. Organ administracji architektoniczno- budowlanej pomimo, iż winien zgłosić sprzeciw w związku z taką lokalizacją budynku, tego nie uczynił. Odnosząc się do definicji budynku gospodarczego zawartej w § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r., organ stwierdził, ze wykonanego budynku nie można uznać za budynek gospodarczy. Dodatkowo budynek ten został wykonany niezgodnie ze zgłoszeniem, nie jest to bowiem zgłoszony wolnostojący budynek gospodarczy. Dalej organ uznał, iż wobec możliwości przeprowadzenia postępowania legalizacyjnego zgodnie z art. 48 Prawa budowlanego, postanowił nałożyć na inwestorkę określone obowiązki. Uznał bowiem, że zgodnie z zapisami obowiązującego planu miejscowego działka nr 1 znajduje się w terenie oznaczonym symbolem MN i 8ZO - przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z nieuciążliwymi usługami jako funkcją uzupełniającą, czyli dopuszcza lokalizowanie budynku bez otworów w odległości 1,5m od granicy z działką sąsiednią. Jednak wobec braku przedłożenia wymaganych dokumentów uniemożliwiono legalizację przedmiotowej rozbudowy budynku mieszkalnego. W tych okolicznościach organ orzekł zgodnie z dyspozycją art. 48 ust. 4 w związku z ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Odwołanie od powyższej decyzji wniosła I. B., domagając się jej uchylenia lub stwierdzenia nieważności. Podniosła, że w toku postępowania organ dokonał błędnych ustaleń, nieadekwatnych w zaistniałej sytuacji, żądając m.in. od niej oświadczenia o prawie dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Podkreśliła, że legalizacja samowoli budowlanej jest dokonywana w zgodności z przepisami prawa budowlanego, a kwestie władania nieruchomością i ewentualne roszczenia właścicielskie należą do rozstrzygnięć cywilnoprawnych. Zarzuciła błędne zakwalifikowanie wykonanych prac jako rozbudowy budynku mieszkalnego i błędne rozstrzygnięcie, prowadzące w swej istocie do wydania nakazu rozbiórki legalnie wzniesionego obiektu. Nakaz rozbiórki jest najdalej idącym środkiem, rodzącym poważne skutki materialne i z tego względu sprawę należy wszechstronnie wyjaśnić. Dodała, że zastosowana w sprawie podstawa w postaci art. 48 Prawa budowlanego jest błędna, gdyż sprawa dotyczy legalnie wzniesionego budynku gospodarczego o powierzchni ok. 10m², którego budowę zakończonego całkowicie ok. 2 lata temu. Obiekt nie wymagał pozwolenia na budowę, a jego budowę prawidłowo zgłoszono, co potwierdza uzyskane potwierdzenie, że organ administracji architektoniczno- budowlanej nie wniósł sprzeciwu do zgłoszenia. Dopiero po zakończeniu realizacji obiektu wprowadzono zmiany, które mogłyby być przedmiotem oceny, czy zostały wykonane samowolnie i czy konieczne jest ich legalizowanie. Dodała, że niedopuszczalne jest sugerowanie przez organ wyższej instancji, że budowy budynku gospodarczego dokonała wyłącznie w celu "obejścia" przepisów. Podkreśliła, że zmiany w budynku gospodarczym zostały dokonane po jego wybudowaniu, a orzekające organy nie ustaliły terminu wykonania tych zmian. Przywołując definicję budynku gospodarczego (§ 3 pkt 8 rozporządzenia) podniosła, że oprócz wyposażenia opisanego przez organ powiatowy w budynku tym przetrzymuje drabinę aluminiową, przybory ogrodnicze, zmagazynowane porcje węgla do pieca kuchennego, drewno opałowe, pożytki z ogrodu (orzechy, owoce) sprzęt bieżącego utrzymania domu, zapasowa butla gazowa itp. Niezasadnie według niej uznano, że poprzez połączenie otworem drzwiowym obu budynków dokonano rozbudowy budynku mieszkalnego. Podkreśliła, że organ powiatowy niesłusznie przyjął kwalifikację budynku gospodarczego jako łazienki - czyli uznał to jako rozbudowę budynku mieszkalnego. Jej zdaniem ocenie zgodności z prawem wykonanych prac budowlanych powinno podlegać tylko i wyłącznie wykonanie drzwi w ścianie budynku mieszkalnego (wykonane po zrealizowaniu budynku gospodarczego). Dodała, że wykonanie drzwi w miejscu pierwotnie przewidzianym, czyli w miejscu obecnego okna uczyni sprawę bezprzedmiotową. Nakazanie rozbiórki obiektu naruszy przepisy higieniczno- sanitarne. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. decyzją z dnia [...] r. Nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz w oparciu o art. 48 ust. 4 i ust. 1 ustawy Prawo budowlane, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji i poprzedzające je postanowienie. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia, po dokładnym przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania organ odwoławczy potwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo wydał zaskarżone postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, a zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z ust. 4 tej ustawy. Zgodnie z art. 48 ust. 4 ustawy niespełnienie w wyznaczonym terminie obowiązków, które zostały nałożone na zobowiązanego postanowieniem wydanym w trybie art. 48 ust. 2 i ust. 3 skutkuje wydaniem nakazu rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części będącego w budowie lub wybudowanego bez pozwolenia na budowę. Organ nie podzielił argumentacji przedstawionej przez zobowiązaną w odwołaniu i poparł stanowisko Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D., że zgłoszona w [...] r. przez I. B. budowa budynku gospodarczego była (i miała być od początku) w istocie rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego. Na mocy art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane w brzmieniu obowiązującym w dacie dokonania zgłoszenia - budowa wolnostojących parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 25m² nie wymagała uzyskania przez inwestora pozwolenia na budowę. Takie budynki gospodarcze wymagały dokonania zgłoszenia do właściwego organu administracji architektoniczno- budowlanej. Mowa w tym przepisie o budynku wolnostojącym, czyli takim który nie jest trwale połączony z innymi budynkami konstrukcyjnie, ani nie jest połączony przegrodami, instalacjami czy też bocznymi ścianami. W niniejszym przypadku bezsprzeczne jest, że roboty budowlane wykonywane były pomiędzy dwoma istniejącymi budynkami, a nadto wejście do tego "budynku gospodarczego" możliwe jest tylko wyłącznie z budynku mieszkalnego. Wykonane roboty polegały więc nie tyle na wzniesieniu wolno stojącego budynku gospodarczego, ile na rozbudowie istniejącego budynku mieszkalnego, na co koniecznym było uzyskanie pozwolenia na budowę. Tym samym inwestor dokonał świadomego obejścia obowiązujących w [...] r. przepisów Prawa budowlanego. W ocenie organu odwoławczego świadczą o tym twierdzenia inwestorki podczas kontroli przeprowadzanej w dniu [...] r., gdzie wskazał, że budynek mieszkalny nie był wyposażony w pomieszczenie higieniczno- sanitarne w związku z czym postanowiła zgłosić budowę budynku gospodarczego, aby w nim urządzić łazienkę. Według organu świadczy to, że zgłaszany budynek nigdy nie miał pełnić funkcji budynku gospodarczego, ale funkcję pomieszczenia sanitarno- higienicznego dla budynku mieszkalnego. Zgłoszenia miało więc za zadanie obejście prawa, o czym skarżąca w chwili składania zgłoszenia miała świadomość. Pozwoliło to na rzekomo legalne prowadzenie tych prac w czasie konfliktu pomiędzy właścicielami nieruchomości. Lecz w takiej sytuacji zgłoszenie to nie może chronić inwestora (dodatkowo organ nadzoru budowlanego wytknął organowi architektoniczno- budowlanemu, iż wobec faktu, iż budynek gospodarczy stykał się z ścianami z innymi budynkami, to winien on zgłosić sprzeciw). Organ przywołał definicję budynku gospodarczego, precyzując, że może on mieć kran czy umywalkę, ale winien pełnić funkcje budynku gospodarczego, a nie pomieszczenia higienicznego. Organ nie dał wiary informacjom, że obecne drzwi łączące z budynkiem mieszkalnym wykonane zostały w [...] r. po zakończeniu budowy budynku gospodarczego. Jednak wobec ustalenia, że budynek higieniczno- sanitarny powstał od razu, wykonanie tych drzwi po zakończeniu robót należy traktować jako kolejne roboty budowlane bez pozwolenia na budowę ( jako przebudowę). Wobec ustalenia, na podstawie obowiązującego planu miejscowego, że działka nr 1 znajduje się na terenie zabudowy mieszkaniowej, zatem nie stwierdzając naruszenia postanowień tego planu, a także innych przepisów w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego prawem organ powiatowy prawidłowo wydał zaskarżone postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane. Jednak wobec tego, że skarżąca nie wykonała ciążących na niej z mocy tego postanowienia obowiązków, zgodnie z treścią art. 48 ust. 4 w związku z ust. 1 organ zobowiązany był do nakazania rozbiórki spornej rozbudowy. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyła I. B. Zarzucając decyzji wady wynikające z błędnego ustalenia stanu faktycznego (naruszenie przepisów art. 77 i art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego) oraz wady wynikające z błędnego zastosowania art. 48 ustawy Prawo budowlane wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego lub jej uchylenie w całości oraz o zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu powtórzyła, że rozstrzygniecie oparte zostało na błędnym założeniu, że budynek gospodarczy jest częścią budynku mieszkalnego i stanowi jego rozbudowę, a organy nadzoru budowlanego nie mogą zastosować w sprawie procedur naprawczych i muszą zastosować nakaz rozbiórki. Z taką argumentacją, w jej ocenie, nie można się zgodzić. Taki stan faktyczny ustalony został tylko na podstawie twierdzeń J. M., podczas gdy wszystkie jej twierdzenia zostały pominięte. Zarzuciła, że w toku postępowania powiatowy organ nadzoru wydał postanowienie, właściwie bez podstawy prawnej, zobowiązując ją do wykonania różnych czynności, nieadekwatnych do zaistniałej sytuacji, doprowadzając w ostateczności do wydania nakazu rozbiórki legalnie wzniesionego obiektu - budynku gospodarczego, którego budowę zakończono 3 lata temu. Podkreślił, że obiekt ten powstał na mocy dokonanego zgłoszenia, a nadto jest obiektem wolnostojącym, nie łączy się bowiem konstrukcyjnie z sąsiednimi budynkami, pomimo, iż do nich "przylega". Dodała, że powstał budynek gospodarczy, o czym stanowi fakt przechowywania w nim drabiny, przyborów ogrodniczych, pożytków z ogrodu czy porcji opałowych i sprzętu codziennego użytku. Stąd też ustalenie organu, że pomieszczenie jest wyłącznie "łazienką", nie są dokładne i prawdziwe. Reasumując stwierdziła, że wydane w sprawie decyzje są dla niej krzywdzące. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powtarzając swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze powtórzył, że w jego ocenie budowa budynku gospodarczego była ( i miała być od początku) w istocie rozbudową istniejącego budynku mieszkalnego. Wobec bezspornego wykonania przedmiotowych robót budowlanych pomiędzy dwoma istniejącymi budynkami trudno uznać by był to budynek wolnostojący. Dodano, że charakteru spornych robót nie zmienia fakt, że wykuto nowy otwór drzwiowy od zewnątrz tej rozbudowy, dokonując jednocześnie zamurowania wcześniej istniejącego otworu drzwiowego z budynku mieszkalnego. Podkreślono, że spornej dobudowy nie można uznać jako budynku gospodarczego lecz jako pomieszczenie higieniczno- sanitarne. Na rozprawie w dniu 22 stycznia 2016 r. ujawniono nowe okoliczności sprawy, a mianowicie fakt, iż na podstawie aktu notarialnego z dnia [...] r. Repertorium A Nr [...] współwłaścicielem nieruchomości, na której usytuowany jest objęty nakazem rozbiórki budynek, stał się L. R. J., który nie został powiadomiony o terminie niniejszej rozprawy. Celem powiadomienia L. J. o toczącym się postępowaniu odroczono termin rozprawy na dzień 7 marca 2016 r. Na rozprawie w dniu 7 marca 2016 r. pełnomocnik skarżącej oraz uczestnika postępowania L. J. podtrzymała skargę oraz zawarte w niej argumenty. Podniosła, że postępowanie legalizacyjne powinno być rozpatrywane w trybie art. 50 i art. 51, a nie art. 48 Prawa budowlanego. Dodała, że przedmiotowy budynek spełnia wymogi budynku gospodarczego i posiada odrębne wejście, czego nie uwzględniły orzekające w sprawie organy. Sam fakt umieszczenia w tym budynku ubikacji, nie przesądza o jego charakterze. Pełnomocnik uczestnika L. J. oświadczyła nadto, że nie brał on udziału w postępowaniu administracyjnym, czym organy naruszyły art. 10 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje : Wniesiona skarga musiała odnieść skutek, aczkolwiek nie bezpośrednio z przyczyn w niej wskazanych. Sąd administracyjny, zgodnie z art.134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), rozstrzygając w granicach sprawy, nie jest jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2014 r., poz. 1647) sąd administracyjny dokonuje kontroli legalności zaskarżonej decyzji, oceniając, czy decyzja ta nie narusza przepisów prawa. Bada, zatem czy nie doszło do naruszenia prawa i to zarówno prawa materialnego jak i formalnego w zakresie, w jakim stosował je organ administracyjny. Zgodnie z treścią art. 145 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Sąd uwzględnia skargę na decyzję administracyjną w przypadku stwierdzenia naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy (§ 1 pkt. 1), naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (§ 1 pkt. 2), czy też innego naruszenia przepisów postępowania jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (§ 1 pkt. 3) lub naruszenia prawa, z którym ustawa wiąże skutek stwierdzenia nieważności (§ 2 ) względnie konieczności stwierdzenia wydania orzeczenia z naruszeniem prawa. Sąd dokonując kontroli zaskarżonych decyzji dopatrzył się naruszenia przepisów prawa materialnego, a także przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przystępując do kontroli zaskarżonej decyzji wskazać przyjdzie na wstępie, iż wbrew twierdzeniom skargi orzekające w sprawie organy przeprowadziły w sposób dokładny postępowanie dowodowe i zgromadziły obszerny materiał dowodowy w świetle, którego ustaliły stan faktyczny. Bezspornym w sprawie pozostaje fakt wybudowania przez inwestorkę – I. B. na działce nr 1 położonej w D. przy ulicy [...], na podstawie dokonanego w dniu [...] r. obiektu, który nie odpowiada warunkom określonym w ustawowej definicji budynku gospodarczego. Zgodnie bowiem z treścią § 3 pkt 8 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim odpowiadać powinny budynki i ich usytuowanie budynek gospodarczy to budynek przeznaczony do niezawodowego wykonywania prac warsztatowych oraz do przechowywania materiałów, narzędzi, sprzętu i płodów rolnych służących mieszkańcom budynku mieszkalnego (...) Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego, w tym dostępnej dokumentacji zdjęciowej, należy przyznać rację orzekającym w sprawie organom, że przedmiotowy budynek spełnia funkcje sanitarno- higieniczne, a ponadto nie jest to budynek wolnostojący, bowiem znajduje się pomiędzy dwoma istniejącymi już na tej działce budynkami, tj. budynkiem mieszkalnym i innym budynkiem gospodarczym. Stąd też zasadnie organy obu instancji, uznały wykonane roboty budowlane jako rozbudowę budynku mieszkalnego. Prawidłowo też wskazały, iż na ich wykonanie wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę, a nie dokonanie zgłoszenia. Rozpatrując następnie jego ewentualną legalizację w pierwszej kolejności słusznie dokonano zbadania zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Dopiero po ustaleniu, iż plan ten dopuszcza legalizację przedmiotowej zabudowy organ pierwszej instancji – Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. zobowiązał inwestorkę, wydając postanowienie na podstawie art. 48 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, do wykonania określonych, dokładnie wyliczonych obowiązków. Konsekwencją niespełnienia nałożonych postanowieniem obowiązków było z kolei wydanie decyzji na podstawie art. 48 ust. 4 cytowanej ustawy, czyli decyzji nakazującej rozbiórkę przedmiotowego obiektu. Jednak, jak wynika z całokształtu materiału dowodowego, a przede wszystkim przedstawionego w trakcie postępowania aktu notarialnego z dnia [...] r. Repertorium A nr [...] obecnym współwłaścicielem nieruchomości - działki nr 1 położonej w D. przy ulicy [...] jest L. R. J. Na podstawie wymienionego aktu notarialnego I. B. przeniosła na jego rzecz cały swój udział wynoszący 3/6 części we współwłasności tej nieruchomości. W takich okolicznościach sprawy powstaje pytanie, czy przedmiotowa decyzja skierowana została do właściwego podmiotu. Orzekające w sprawie organy ustaliły i fakt ten nie jest kwestionowany, że inwestorską wykonanych robót budowlanych była I. B. Z kolei w myśl art. 52 Prawa budowlanego do wykonania czynności nakazanych w decyzjach, których mowa w art. 48, art. 49b art. 50a czy art. 51 zobowiązany jest inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Zatem przepis ten wskazuje podmioty zobowiązane do dokonania czynności nakazanych w decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części wybudowanego bez wymaganego pozwolenia na budowę. Kolejność podmiotów wskazanych w tym przepisie nie jest przypadkowa. Utarty jest bowiem pogląd, że w pierwszej kolejności zobowiązany do dokonania czynności jest inwestor, chyba że w okolicznościach sprawy podmiot ten w dacie orzekania już nie istnieje bądź nie ma tytułu prawnego do nieruchomości lub obiektu, który upoważniałby do wykonania czynności nakazanych decyzją. W wyroku z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 338/12 Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że "przepis art. 52 Prawa budowlanego wskazuje, że obowiązki nakazane w decyzjach wymienionych przepisami art. 48, art. 49b, art. 50a i art. 51 mają wykonać na swój koszt inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. W pierwszej kolejności obowiązkami takimi powinien być obciążony inwestor, jednakże pod warunkiem, że posiada on w dacie orzekania uprawnienia do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu". Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. Jak wynika z porównania dat wydanych w sprawie decyzji oraz podpisania wymienionego powyżej aktu notarialnego przenoszącego prawo współwłasności nieruchomości, na której powstał sporny obiekt budowalny, decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] r. skierowana do I. B. wydana została jeszcze wtedy, gdy była ona zarówno inwestorem jak i współwłaścicielem nieruchomości, jednak decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego - wydana w dniu [...]r. i utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, skierowana została tym samym do osoby nie będącej już w tym momencie współwłaścicielem tej nieruchomości, a to wobec podpisania w dniu [...] r. wymienionego powyżej aktu notarialnego. Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem - nie można orzec nakazu rozbiórki adresując go wyłącznie do inwestora, jeśli w dacie orzekania nie posiada on takich uprawnień do władania obiektem budowlanym, które pozwoliłyby mu na wykonanie nakazu. Kryterium wyboru spośród trzech wymienionych w art. 52 Prawa budowlanego podmiotów jest posiadanie tytułu prawnego umożliwiającego wykonanie decyzji - zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 marca 2008 r. sygn. akt II OSK 158/07 czy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 12 kwietnia 2012 r. sygn. akt II SA/Gd 82/12). Wobec utraty przez skarżącą I. B. tytułu prawnego do nieruchomości położonej w D. przy ulicy [...] nałożenie na nią obowiązku określonego w decyzji mogłoby okazać się niewykonalne. Inwestor nie miałaby bowiem prawa do przedmiotowej nieruchomości, a obecny współwłaściciel nie zostałby związany tą decyzją. Stąd też z uwagi na powyższe, jak również na fakt, iż postępowanie toczyło się z udziałem L. J. jako pełnomocnika strony skarżącej, ale nie jako strony tego postępowania, a przedmiotowa decyzja skierowana została do osoby nie będącej w dacie orzekania przez organ drugiej instancji współwłaścicielem nieruchomości, należy uznać, iż została ona skierowana do niewłaściwej osoby i jako obarczoną wadą należało ją uchylić, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ dopuści do udziału w postępowaniu w charakterze jego strony L. J. i po dokładnym zbadaniu sprawy, przy uwzględnieniu aktualnego stanu prawnego i faktycznego sprawy w dacie orzekania, wyda nową decyzję. O kosztach postępowania sądowego Sąd orzekł stosownie do jego wyniku zgodnie z treścią art. 200, art. 205 § 2, art. 209, art. 211 tej ustawy oraz § 2 ust. 1 i 2 i § 18 ust. 1 pkt 1c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz.... (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło