II SA/Gl 422/08
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-07-31
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinien zostać uwzględniony, jeśli strona uchyla się od podania informacji o sytuacji materialnej małżonka, a małżonek ten kontynuuje budowę domu?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych został oddalony, ponieważ skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania swojego i rodziny. Sąd uznał, że ustrój rozdzielności majątkowej nie zwalnia z obowiązku badania sytuacji materialnej małżonka, który powinien udzielić wsparcia, zwłaszcza gdy kontynuuje budowę domu, co świadczy o posiadaniu znacznych środków.Stan faktyczny
Skarżący T. U. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, powołując się na trudną sytuację materialną i niskie dochody. Skarżący zamieszkuje w odziedziczonym lokalu, utrzymuje się z renty, a jego małżonka prowadzi działalność gospodarczą i kontynuuje budowę domu, przy czym między małżonkami obowiązuje rozdzielność majątkowa. Wniosek został oddalony.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi T. U. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych, wniosek ów motywując trudną sytuacją materialną oraz niskimi dochodami. W tym miejscu zaznaczyć przyjdzie, że skarżący w innym postępowaniu sądowym ubiegał się już o przyznanie prawa pomocy, a wniosek ów nie został uwzględniony. Wobec tego przy rozpoznawaniu przedmiotowego wniosku posiłkowano się ustaleniami poczynionymi w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 98/08.
Analiza zgromadzonego materiału dowodowego pozwoliła ustalić, że T. U. zamieszkuje w odziedziczonym lokalu mieszkalnym o pow. [...] m2, utrzymując się ze świadczenia rentowego w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Małżonka skarżącego jest osobą prowadzącą samodzielną działalność gospodarczą, która aktualnie kontynuuje budowę domu. Jednocześnie pomiędzy małżonkami istnieje ustrój rozdzielności majątkowej (vide akt notarialny zawarty w dniu [...] r. Rep. A [...]) wobec czego skarżący, jak stwierdził, nie jest w stanie podać wysokości dochodów uzyskiwanych przez tę osobę.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy stwierdzono co następuje:
Generalną regułą, obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest odpłatność tego postępowania (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Odstępstwem w tym zakresie jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Osobie fizycznej, która wystąpiła o zwolnienie od kosztów sądowych prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Analizując przedstawione przez T. U. okoliczności w kontekście treści przywołanych wyżej przepisów nie można było stwierdzić, że jest on osobą zasługująca na przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie.
Na wstępie zauważyć przyjdzie, że ustrój rozdzielności majątkowej regulowany art. 47 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r. Nr 649, poz. 59 ze zm.) nie stanowi wystarczającej przesłanki do odstąpienia od badania sytuacji materialnej współmałżonka osoby ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Generalna zasada, wyrażona w treści art. 23 przywołanej ustawy nakazuje bowiem małżonkom świadczenie wzajemnej pomocy, a istnienie rozdzielności majątkowej nie stanowi w tym zakresie żadnego wyjątku (tak NSA w postanowieniu z dnia 6 października 2004 r. sygn. akt GZ 71/04 – ONSAiWSA 2005/1/8). W związku z tym wszechstronna i rzetelna ocena możliwości finansowych skarżącego powinna również uwzględniać stan majątkowy jego małżonki, która o ile posiada odpowiednie środki, powinna w pierwszej kolejności udzielić wsparcia wnioskodawcy. Skoro zaś T. U. uchylił się od wskazania dochodów tej osoby, to nie można z całą pewnością stwierdzić, że nie ma ona możliwości udzielenia mu wsparcia w tym zakresie. Niepodobna bowiem założyć, że skarżący zostałby zwolniony z obowiązku poniesienia świadczenia o charakterze publicznoprawnym w sytuacji, gdy członek jego rodziny dysponuje środkami pozwalającymi na jego poniesienie. Ze skąpych informacji przedstawionych przez skarżącego wynika, że sytuacja materialna jego małżonki nie jest zła, skoro osoba ta kontynuuje budowę domu, która z natury rzeczy wymaga zgromadzenia i zabezpieczenia znacznych środków pieniężnych. W takiej zaś sytuacji nie można oczekiwać, że pierwszeństwo przed daniną publicznoprawną będzie miało zaspokajanie tego rodzaju potrzeb.
Powyższe okoliczności pozwalają przyjąć, że w rozpoznawanej sprawie nie zaistniały przesłanki opisane w art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. a wobec powyższego, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło