II SA/Gl 423/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 października 2007r. sprawy ze skargi I. H. na postanowienie Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dnia (...) r. nr (...) w przedmiocie zarzutów w sprawie egzekucji rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. decyzją z dnia [...] r., nr [...] nakazał obecnie skarżącej I. H. wykonać rozbiórkę obiektu budowlanego - budynku letniskowego wraz z bezodpływowym zbiornikiem na ścieki, położonego na działce nr [...] w Z. przy ulicy [...]. Wobec faktu, iż powyższy obowiązek nie został przez skarżącą wykonany Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. upomnieniem z dnia [...]r. wezwał ją do wykonania przedmiotowej rozbiórki z zagrożeniem wszczęcia postępowania egzekucyjnego, powołując się na brzmienie art. 15 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, zwanej dalej ustawą. Skarżąca nie wykonała nałożonego na nią obowiązku, w związku z czym organ pierwszej instancji w dniu [...] r. sporządził tytuł wykonawczy nr [...] i opatrzył go klauzulą o skierowaniu do egzekucji. Tytuł ten doręczono zobowiązanej [...] r. W tym samym dniu organ egzekucyjny doręczył jej postanowienie o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia w wysokości [...] zł. Pismem z dnia [...] r. skarżąca wniosła w oparciu o art. 33 pkt 10 w zw. z art. 27 § 1 pkt 6 ustawy, zarzut do wspomnianego tytułu wykonawczego, domagając się umorzenia postępowania egzekucyjnego ewentualnie jego wstrzymania. W uzasadnieniu zarzutu wskazała, iż zgodnie z art. 27 § 1 pkt 6 ustawy tytuł wykonawczy winien zawierać obligatoryjnie "wskazanie podstawy prowadzenia egzekucji administracyjnej". Zdaniem zobowiązanej przez podstawę prawną prowadzenia egzekucji należy rozumieć przepisy, na mocy których dopuszczalne jest prowadzenie egzekucji administracyjnej obowiązków danego rodzaju. Powołując się na wyrok NSA z dnia 30 października 1998 r. I SA/Wr 1249/96 dodała, iż tytuł wykonawczy zawierający błędną podstawę prawną prowadzenia egzekucji jest dokumentem wskazującym na istotne uchybienia proceduralne organu egzekucyjnego. Uchybienia te są następstwem, jej zdaniem, wykorzystania przez organ egzekucyjny nieaktualnego druku tytułu wykonawczego. Postanowieniem z dnia [...] r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Z. uznał zarzut skarżącej za nieuzasadniony. Wskazał, iż podstawą wszczęcia i prowadzenia postępowania egzekucyjnego jest wystawiony przez wierzyciela dokument urzędowy, stwierdzający istnienie i wymagalność obowiązku, który ustawa określa mianem tytułu wykonawczego. Wystawiony w niniejszej sprawie tytuł wykonawczy TYT-3 jest stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym i jest sporządzony zgodnie z wzorem określonym w załączniku do obowiązującego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 listopada 2001 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz.U. nr 137, poz. 1541 z późn. zm.), zwanego dalej rozporządzeniem. W zażaleniu na to postanowienie skarżąca podtrzymała w pełni swoje stanowisko zajęte we wniesionym zarzucie. Dodała, iż wadliwe jest wskazanie przez organ egzekucyjny w części "D" pkt 25 tytułu wykonawczego jako podstawy prawnej prowadzenia egzekucji przepisu art. 2 § 1 pkt 3 ustawy w sytuacji, gdy z brzmienia tego przepisu jednoznacznie wynika, że dotyczy on egzekucji administracyjnej obowiązków o charakterze pieniężnym. Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia wskazał art. 18 i 34 § 5 ustawy oraz art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 kpa. W uzasadnieniu podniósł, iż kwestionowany przez zobowiązaną tytuł wykonawczy, wbrew jej twierdzeniu, sporządzony został na aktualnie obowiązującym wzorze TYT-3 stanowiącym załącznik do rozporządzenia., które ma moc obowiązującą od 1 lutego 2003 r. do dnia dzisiejszego. Formularz TYT-3 tytułu wykonawczego stosowanego w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym jest opracowanym przez Ministra Finansów gotowym drukiem, którego stałym elementem jest zawarta w części D formularza informacja o wymagalności obowiązku i podstawa prawna prowadzenia egzekucji administracyjnej. Organ dodał także, iż z dniem 1 stycznia 2004 r. weszła w życie zmiana ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, która zmieniła brzmienie m.in. art. 2 § 1 ustawy dotychczasowej ten sposób, że podlegające egzekucji obowiązki o charakterze niepieniężnym pozostające we właściwości organów administracji rządowej, objęte wcześniej dyspozycją pkt 3 tego przepisu, po zmianie ujęte zostały w pkt 10 - nie zmieniono jednak rozporządzenia i załącznika TYT-3 i dotychczasowy wzór jest nadal obowiązujący. Podkreślił, iż jako podstawa egzekucji przywołana jest w nim ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji w brzmieniu nadanym tekstem jednolitym ogłoszonym w Dzienniku Ustaw z 2002 r., nr 110, poz. 968, w którym obowiązki o charakterze niepieniężnym ujęte są właśnie w pkt 3 art. 2 § 1 tej ustawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na to rozstrzygnięcie skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia jak i poprzedzającego je postanowienia organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu skarżąca powtórzyła zarzuty podnoszone w zażaleniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i odwołał się do argumentacji jaką zaprezentował w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając zatem skargę Sąd badał, czy zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa. Sąd badał również, czy stan faktyczny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu dawał organom podstawę do zastosowania odpowiednich przepisów prawa. Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2005 roku, Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.). Badając zgodność zaskarżonego postanowienia z tymi przepisami Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem względnie stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa formalnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy. W istocie bowiem zarzuty skarżącej sprowadzały się do kwestionowania błędnie wskazanej w tytule wykonawczym podstawy prawnej prowadzenia egzekucji. W szczególności skarżąca wskazała, iż powołany pod rubryką 25 tytułu wykonawczego art. 2 § 1 pkt 3 ustawy dotyczy egzekucji należności pieniężnych, podczas gdy postępowanie egzekucyjne dotyczy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Odnosząc się do tak postawionego zarzutu stwierdzić przyjdzie, że zgodnie z art. 27 pkt 6 ustawy tytuł wykonawczy winien zawierać m.in. wskazanie podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej. Nie należy przy tym utożsamiać tej podstawy z podstawą prawną obowiązku podlegającego egzekucji, o której mowa w art. 27 pkt 3 ustawy. Ta ostatnia bowiem podstawa wynikać może nie tylko z przepisu prawa lecz, jak ma to miejsce w niniejszej sprawie, z orzeczenia organu. Takie orzeczenie zostało zresztą wskazane w rubryce 24 tytułu wykonawczego. Z kolei podstawa prawna prowadzenia egzekucji również została wskazana w tym tytule. Pod rubryką 25 znajduje się bowiem stwierdzenie, że "wykazany w niniejszym tytule wykonawczym obowiązek jest wymagalny i podlega egzekucji w trybie administracyjnym na podstawie art. 2 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 roku, Nr 110, poz. 968 z późn. zm.)". Powołany przepis w brzmieniu obowiązującym w dacie opublikowania tekstu jednolitego ustawy w 2002 roku stanowił właśnie o egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym. Dodatkowo zwrócić przyjdzie uwagę, że w swoim nagłówku tytuł wykonawczy zawiera wskazanie, że jest "stosowany w egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym", a ponadto na drugiej stronie, w treści pouczenia wymienione zostały środki egzekucyjne służące takiej właśnie egzekucji. W tym stanie rzeczy nie może być mowy o tym, że tytuł nie zawierał podstawy prawnej prowadzenia egzekucji, a przytoczone elementy tego tytułu nie nasuwały wątpliwości co do tego, jakiego rodzaju egzekucja jest prowadzona na jego podstawie. Wskazać przyjdzie ponadto, że powołany w tytule, jako podstawa prawna art. 2 ustawy (i to bez względu na to, czy w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2004 roku, czy po tej dacie) sam w sobie nie stanowi podstawy prawnej prowadzenia egzekucji administracyjnej. Przepis ten określa jedynie, jakie obowiązki podlegają takiej egzekucji. Podstawą prawną do jej prowadzenia jest natomiast cała ustawa. Co do tego natomiast, że ustawa ta została powołana w tytule wykonawczym nie może być wątpliwości. Zgodzić się można natomiast ze skarżącą co do tego, że organ egzekucyjny winien (i to nie tylko w tytule wykonawczym) wskazywać prawidłowo przepisy prawa, na które się powołuje, w tym prawidłowo wskazywać datę i miejsce ich publikacji. Wszczęcie postępowania egzekucyjnego w niniejszej sprawie nastąpiło po ogłoszeniu jednolitego tekstu ustawy w Dzienniku Ustaw Nr 229 z 2005 roku, który prawidłowo został wskazany przez organ egzekucyjny dopiero w postanowieniu z dnia [...] roku. Organ jest co prawda związany stosowaniem formularzy określonych w rozporządzeniu, jednak w ramach zasad ogólnych postępowania administracyjnego winien w takim przypadku wskazać na błąd (nieaktualność) powołanej w formularzu podstawy prawnej. Brak takiego działania stanowi uchybienie tym zasadom, jednakże w ocenie Sądu uchybienie to nie miało w świetle powyższych rozważań istotnego wpływu na wynik sprawy. Zgodnie natomiast z przepisem art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a., uwzględnienie skargi z tego powodu następuje jedynie w przypadku, kiedy naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy Mając powyższe na uwadze Sąd nie uwzględnił skargi, a zatem podlegała ona oddaleniu na zasadzie art. 151 p.s.a.