II SA/Gl 43/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna (spr.), Protokolant Monika Rał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2025 r. sprawy ze skargi A. S. (S.) na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 31 października 2024 r. nr SKO.PSŚ/41.5/1860/2024/17574 w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy P. z dnia 17 września 2024 r. nr [...], 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z 31 października 2024 r., nr SKO.PSŚ/41.5/1860/2024/17574 Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach (dalej "Kolegium" lub "Organ odwoławczy") utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy P. (dalej "Wójt" lub "Organ I instancji") z 17 września 2024 r., nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego. Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie sprawy. Wójt odmówił przyznania A. S. (dalej "Skarżąca") prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym synem na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Decyzja z 17 września 2024 r. jest drugą decyzją Organu I instancji wydaną w rozpoznawanej sprawie, Kolegium bowiem decyzją z 18 lipca 2024 r. uchyliło wcześniejszą decyzję Wójta z 14 czerwca 2024 r. Podstawę prawną decyzji stanowiły w szczególności przepisy art. 17, art. 20 , art. 24 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 323; dalej "u.ś.r."), art. 63 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429; dalej "u.ś.w.") oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (powołany tekst jednolity: Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej "k.p.a."). W ponownie prowadzonym postępowaniu, zgodnie z wytycznymi Kolegium, Wójt wezwał Skarżącą do uzupełnienia wniosku. Skarżąca oświadczyła, że wnosi o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego od listopada 2022 r. na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Skarżąca 24 listopada 2022 r. w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w B. (dalej "PZON") złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności syna. PZON [...] r. wydał orzeczenie o niepełnosprawności, od którego Skarżąca odwołała się do Wojewódzkiego Zespołu do Spaw Orzekania o Niepełnosprawności w K. (dalej "WZON"). WZON orzeczeniem z [...] r. utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie PZON. Od orzeczenia WZON Skarżąca odwołała się do Wydziału [...] Sądu Rejonowego w S., który wyrokiem z [...] r. o sygn. akt [...] zmienił zaskarżone orzeczenie i zaliczył małoletniego do osób niepełnosprawnych do 1 września 2026 r. wraz ze wskazaniami: konieczności stałej i długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji (wymaga) i konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji (wymaga). Wyrok uprawomocnił się [...] r. Organ I instancji dokonując oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy stwierdził, że Skarżąca nie spełnia warunków do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r., o których mowa w art. 63 ust. 1 i ust. 2 u.ś.w. gdyż nie pobierała świadczenia pielęgnacyjnego do 31 grudnia 2023 r. W odwołaniu od decyzji Skarżąca wyraziła niezadowolenie z otrzymanej decyzji. Wskazała, że gdyby nie orzecznicy, którzy nie przyznali punktu 7, miałaby świadczenie przyznane od listopada 2022 r. Podkreśliła, że nabyła prawo do świadczenia pielęgnacyjnego bowiem przed wejściem w życie nowych przepisów było wydane orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, a także wszystkie odwołania zostały złożone przed ich wejściem w życie. Kolegium zaskarżoną obecnie decyzją orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Organu I instancji. Wyjaśniło, że wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony przez Skarżącą 17 kwietnia 2024 r., tj. po zmianie stanu prawnego. We wniosku Skarżąca wskazała, że wnosi o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Regulacja art. 63 ust. 1 u.ś.w. nie ma zastosowania w takich sprawach, w których przyznanie świadczenia przed 31 grudnia 2023 r. było niemożliwe z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawcę wszystkich warunków. Skarżąca zaś nie spełnia kryteriów do przyznania świadczenia na podstawie przepisów obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Orzeczenie sądowe zostało wydane [...] r., a nadto wniosek o przyznanie świadczenia został złożony w nowym stanie prawnym. W sprawie Skarżącej mogą znaleźć zastosowanie przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. Skarżąca zaś 23 sierpnia 2024 r. oświadczyła, że nie składała wniosku na zasadach obowiązujących od 1 stycznia 2024 r. i nie chce by jej wniosek był rozpatrywany na nowych zasadach. W skardze do sądu administracyjnego Skarżąca, reprezentowana przez fachowego pełnomocnika, wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji Kolegium oraz zobowiązanie Kolegium do wydania w określonym terminie decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Nadto wniosła o zwrot od Organu na jej rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Alternatywnie w przypadku umorzenia postępowania wniosła o zwrot kosztów postępowania, w tym zwrot kosztów zastępstwa procesowego według norm prawem przepisanych. Decyzji Kolegium Skarżąca zarzuciła naruszenie: 1) art. 17 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 2a u.ś.r. poprzez nie przyznanie jej świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, w której sprawuje i sprawowała opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18 roku życia, legitymującą się wymaganym orzeczeniem o niepełnosprawności i w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności (a ściślej jego uprawomocnienia) złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, a tym samym ma i miała prawo do ww. świadczenia począwszy od miesiąca, w którym złożony został wniosek, podczas gdy zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje matce, jeżeli sprawuje ona opiekę nad osobą do ukończenia 18 r. życia, która to osoba legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności, natomiast zgodnie z pominiętym i niezastosowanym przez organ art. 24 ust. 2a u.ś.r. jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności, został złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności to prawo do tego świadczenia ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności; 2) art. 63 ust. 1 w związku z art. 71 u.ś.w. poprzez niezastosowanie w sprawie Skarżącej, tj. świadczenia pielęgnacyjnego, do którego to świadczenia prawo powstało do 31 grudnia 2023 r., właściwych (dotychczasowych) przepisów, tj. art. 17 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 2a u.ś.r.; 3) art. 63 ust. 1 w związku z art. 71 u.ś.w. poprzez nieuprawnione zastosowanie w sprawie Skarżącej, tj. świadczenia pielęgnacyjnego, do którego to świadczenia prawo powstało do 31 grudnia 2023 r., przepisów właściwych dla świadczenia pielęgnacyjnego, do którego prawo powstało po 31 grudnia 2023 r.; 4) art. 63 ust. 2 u.ś.w. poprzez jego zastosowanie w sprawie w sytuacji w której nie znajdował on zastosowania bowiem Skarżącej nie zostało przyznane prawo do świadczenia pielęgnacyjnego ani przed dniem wejścia w życie u.ś.w. ani od dnia jej wejścia w życie na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. choć Skarżąca prawo to posiada na podstawie art. 17 ust. 1 w związku z art. 24 ust. 2a u.ś.r. w związku z art. 63 ust. 1 u.ś.w.; 5) art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji Wójta z 17 września 2024 r., podczas gdy na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. Organ odwoławczy decyzję tę powinien był uchylić w całości i w tym zakresie orzec co do istoty sprawy, przyznając Skarżącej wnioskowane świadczenie na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. Skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z dokumentu, tj. z pisma Dyrektora Wydziału Rodziny i Polityki Społecznej Śląskiego Urzędu Wojewódzkiego w K. z 14 października 2024 r. na okoliczność spełniania przez nią warunków nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego na obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. zasadach z wyrównaniem od listopada 2022 r. W uzasadnieniu skargi Skarżąca przytoczyła argumenty na poparcie swoich zarzutów z odwołaniem do orzecznictwa sądowego. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie. Wnosząc o oddalenie skargi Kolegium podtrzymało swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie 20 marca 2025 r. Skarżąca wyjaśniła, że została przez organy poinformowana, że na nowych zasadach nie może żądać wypłaty należnego jej świadczenia pielęgnacyjnego za okres wcześniejszy, tj. przed 2023 r. Skarżąca zrozumiała tym samym, że na nowych zasadach nie mogłaby uzyskać wyrównania za poprzedni okres. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną i stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm., dalej "p.p.s.a."). Biorąc pod uwagę tak zakreśloną kognicję sądu administracyjnego oraz przyczyny wzruszenia aktów organów administracji wynikające z treści art. 145 § 1 p.p.s.a, Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja Organu odwoławczego, jak również poprzedzająca ją decyzja Organu I instancji naruszają prawo w stopniu uzasadniającym ich wzruszenie. W rozpoznawanej sprawie kluczową kwestią jest ustalenie reżimu prawnego w jakim organy powinny rozpatrzyć wniosek Skarżącej z 16 kwietnia 2024 r. o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawnym synem. Z dniem 1 stycznia 2024 r. weszła w życie u.ś.w. W myśl art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne, o których mowa w u.ś.r. w brzmieniu dotychczasowym (Dz. U. z 2023 r. poz. 390, 658 i 852), do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe. Jak wynika z art. 23 ust. 1 u.ś.r. ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego następuje na wniosek uprawnionego podmiotu. Dopiero złożenie wniosku inicjuje postępowanie w przedmiocie ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zatem przepis art. 63 ust. 1 u.ś.w. należy rozumieć w ten sposób, że w przypadku wniosku o świadczenie pielęgnacyjne, złożonego skutecznie przed 1 stycznia 2024 r. (tj. przed wejściem w życie art. 43 pkt 4 u.ś.w. zmieniającego art. 17 u.ś.r.), organy rozpatrując ten wniosek po 1 stycznia 2024 r. zobowiązane są ustalić i ocenić, czy wnioskodawca spełnia przesłanki do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego określone w przepisach u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Warunkiem stosowania przepisów u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. jest ustalenie, że prawo do świadczenia powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. O powstaniu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego można natomiast mówić jedynie w takim wypadku, gdy osoba ubiegająca się o jego przyznanie, przed wskazanym dniem spełniła wszystkie wymagane przepisami u.ś.r. warunki, a jedynie organ nie zdążył przed tą datą wydać decyzji przyznającej świadczenie. Zatem regulacja art. 63 u.ś.w. umożliwia przyznanie świadczenia tym osobom, które przed zmianą przepisów złożyły kompletny wniosek, ale organy nie zdążyły go do dnia 31 grudnia 2023 r. rozpoznać. Regulacja ta nie będzie natomiast mogła mieć zastosowania w takich sprawach, w których przyznanie świadczenia przed dniem 31 grudnia 2023 r. było niemożliwe z uwagi na niespełnienie przez wnioskodawcę wszystkich warunków (por. wyrok WSA w Szczecinie z 1 sierpnia 2024 r., II SA/Sz 291/24, opubl. w internetowej bazie: orzeczenia.nsa.gov.pl, dalej "CBOSA"). O momencie powstania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w świetle art. 63 ust. 1 u.ś.w. nie przesądza art. 24 ust. 2a u.ś.r. Wskazać należy, że przepis art. 24 u.ś.r. określa zasady, na jakich ustala się okresy przysługiwania świadczeń rodzinnych. Przepis ten odnosi się zatem do jednego z elementów rozstrzygnięcia (decyzji) o prawie do świadczenia rodzinnego, a nie do samego ustalania uprawnienia do konkretnego świadczenia rodzinnego. Zgodnie z art. 24 ust. 2 u.ś.r. prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. W myśl natomiast art. 24 ust. 2a u.ś.r. jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Regulacja art. 24 ust. 2a u.ś.r. stanowi zatem wyjątek od zasady ustalania prawa do świadczeń rodzinnych począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, umożliwiając nabycie prawa do świadczenia za okres wsteczny, uwzględniający czas rozpatrywania sprawy przez organ właściwy do ustalania niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 lipca 2018 r., I OSK 197/18, opubl. w CBOSA). Przepis art. 24 ust. 2a u.ś.r. nie modyfikuje zasady wynikającej z przepisu art. 63 ust. 1 u.ś.w. Na gruncie art. 63 ust. 1 u.ś.r. znaczenie ma bowiem złożenie wniosku o świadczenie pielęgnacyjne przed 31 grudnia 2023 r., a nie złożenie do tego dnia wniosku o uzyskanie orzeczenia o niepełnosprawności. Z tego też względu art. 24 ust. 2a u.ś.r. nie znajduje zastosowania do ustalenia stanu prawnego właściwego dla rozstrzygania sprawy w świetle zasady ustanowionej w art. 63 ust. 1 u.ś.w. W konsekwencji na gruncie art. 63 ust. 1 u.ś.w. przyjmować należy, że o możliwości przyznania wnioskodawcy świadczenia pielęgnacyjnego przesądza, stosownie do art. 24 ust. 2 z uwzględnieniem ust. 2a u.ś.r., spełnienie przesłanek wynikających z art. 17 ust. 1 u.ś.r. na dzień złożenia wniosku, gdy wniosek został złożony do 31 grudnia 2023 r., bo świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje, gdy złożony został wniosek o jego przyznanie (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 6 czerwca 2024 r., II SA/Po 209/24; Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 18 czerwca 2024 r., II SA/Łd 94/24 i 12 września 2024 r., II SA/Łd 463/24 - opubl. w CBOSA). Wobec powyższego należy wskazać, że świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane po 31 grudnia 2023 r. na zasadach obowiązujących do tego dnia, i to zarówno od miesiąca złożenia wniosku (art. 24 ust. 2 u.ś.r.) jak i z datą wsteczną od miesiąca złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności (art. 24 ust. 2a u.ś.r.), ale zarówno w jednym jak i drugim przypadku jest to warunkowane spełnieniem materialnych przesłanek z art. 17 u.ś.r. sprzed nowelizacji, jak i wystąpieniem z wnioskiem o przyznanie świadczenia w terminie do 31 grudnia 2023 r. Skoro, w rozpoznawanej sprawie wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego Skarżąca złożyła 17 kwietnia 2024 r. (data wpływu wniosku do Organu I instancji) to prawidłowo przyjęto, że prawo Skarżącej do świadczenia pielęgnacyjnego nie powstało do 31 grudnia 2023 r., a tym samym przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. nie mogły znaleźć zastosowania. Stosownie do art. 17 ust. 1 u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. świadczenie pielęgnacyjne przysługuje: 1) matce albo ojcu, 2) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2809) ciąży obowiązek alimentacyjny, a także małżonkom, 3) opiekunowi faktycznemu dziecka, 4) rodzinie zastępczej, osobie prowadzącej rodzinny dom dziecka, dyrektorowi placówki opiekuńczo-wychowawczej, dyrektorowi regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej albo dyrektorowi interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego - jeżeli sprawują opiekę nad osobą w wieku do ukończenia 18. roku życia legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. W obecnym stanie prawnym o świadczenie pielęgnacyjne mogą ubiegać się osoby wymienione w art. 17 ust. 1 u.ś.r. z tytułu opieki jedynie nad osobą niepełnosprawną, która nie ukończyła 18. roku życia. Skarżąca ubiega się o świadczenie pielęgnacyjne w związku z opieką nad małoletnim synem. Skarżąca znajduje się w gronie osób uprawnionych do uzyskania tego świadczenia. Mianowicie jest matką opiekującą się małoletnim synem, który jest osobą niepełnosprawną ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji. Skarżąca dochowała terminu z art. 24 ust. 2a u.ś.r. Wyrok Sądu Rejonowego w S. [...] Wydział [...] z [...] r. uprawomocnił się [...] r. Wniosek o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego został złożony 17 kwietnia 2024 r. Oznacza to, że wniosek został złożony z zachowaniem terminu z art. 24 ust. 2a u.ś.r. Konsekwencją tego jest uprawnienie Skarżącej do otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad małoletnim synem za okres wsteczny, tj. od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności syna. W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 2024 r. nie zmienił się cel regulacji art. 24 ust. 2 i ust. 2a u.ś.r., gdyż brzmienie wskazanych przepisów nie uległo zmianie w wyniku nowelizacji dokonanej na podstawie u.ś.w. Jak wynika z wyjaśnień Skarżącej żądanie rozpatrzenia wniosku na zasadach obowiązujących do 31 grudnia 2023 r. podyktowane było obawą, że utraci ona prawo do świadczenia pielęgnacyjnego za okres przed 31 grudnia 2023 r., tj. od miesiąca, w którym złożyła wniosek o ustalenie niepełnosprawności syna. Obawa ta związana była z brakiem wiedzy na temat przesłanek warunkujących obecnie przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Skarżąca powinna była w toku postępowania otrzymać od organów dostatecznie czytelne i wyczerpujące informacje co do zakresu przysługujących jej uprawnień na gruncie u.ś.r., co pozwoliłoby jej ocenić sytuację w jakiej się znajduje i sformułować żądanie zgodnie z jej rzeczywistymi intencjami. W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że organ administracji nie jest związany podaną przez stronę podstawą prawną żądania, a musi rozpoznać sprawę co do jej istoty w świetle intencji autora dających się ustalić na podstawie całej treści pisma (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 września 1994 r., III SA 1111/93, opubl. w CBOSA). Strona, a zwłaszcza podmiot, który nie jest reprezentowany w toku postępowania przez profesjonalnego pełnomocnika, może przecież wskazać nieprawidłową podstawę prawną, czy też może mieć problem z jasnym wyartykułowaniem żądania, co jednak nie zwalania organu administracji od ustalenia treści żądania strony i zastosowania właściwych norm prawnych. Zasada, zgodnie z którą ostatecznie sama strona decyduje, jaki ma charakter pismo i czego dotyczy jej żądanie, może być stosowana wyłącznie wtedy, gdy w związku z zachodzącymi wątpliwościami organ administracji wyjaśnił rzeczywistą wolę strony, udzielając jej przy tym niezbędnych wyjaśnień i wskazówek (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 września 1992 r., IV SA 949/92, niepublikowany). W ocenie Sądu organy obu instancji dopuściły się naruszenia art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Gdyby organy wywiązały się należycie z obowiązku informacyjnego, Skarżąca nie domagałaby się rozpatrzenia wniosku na zasadach uregulowanych w u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do 31 grudnia 2023 r. Konsekwencjami wadliwości w stosowaniu prawa nie można obarczać Skarżącej, uniemożliwiając jej uzyskanie świadczenia, które byłoby jej należne gdyby organ załatwił sprawę administracyjną w sposób odpowiadający treści art. 7, art. 8 § 1 i art. 9 k.p.a. W świetle dotychczasowych rozważań stwierdzić należy, że Skarżąca jako opiekun małoletniego i niepełnosprawnego syna znajduje się w gronie osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 pkt 1 u.ś.r.). Dlatego też organ I instancji winien w toku dalszego postępowania rozpoznać wniosek Skarżącej, uwzględniając stan prawny obowiązujący w dacie orzekania, tj. stan prawny obowiązujący od 1 stycznia 2024 r. z uwzględnieniem regulacji art. 24 ust. 2a u.ś.r. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. - uchylił zaskarżoną decyzję, oraz - na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) w zw. z art. 135 p.p.s.a. - decyzję ją poprzedzającą. O kosztach postępowania Sąd orzekł jak w punkcie 2 sentencji wyroku, działając na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (t.j. Dz. U. z 2023 r. poz. 1935 z późn. zm.). Do kosztów zaliczono wynagrodzenie pełnomocnika z wyboru (480 zł).