II SA/Gl 438/11
PostanowienieWSA w Gliwicach2012-05-07
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o zmianę postanowienia w przedmiocie prawa pomocy może zostać uwzględniony bez wykazania istotnej zmiany okoliczności faktycznych lub prawnych od daty wydania poprzedniego postanowienia?Ratio decidendi
Sąd nie może uchylić i zmienić postanowienia w przedmiocie prawa pomocy bez zmiany okoliczności sprawy. Zmiana ta musi być istotna i wpływać na sytuację materialną strony. Wnioskodawczyni nie wykazała takiej zmiany, a jedynie nieznaczny wzrost świadczenia emerytalnego, przy zachowaniu analogicznych wydatków.Stan faktyczny
Skarżąca M. P. złożyła wniosek o zmianę postanowienia referendarza sądowego, którym oddalono jej wcześniejszy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Skarżąca przedstawiła swoją sytuację majątkową, wskazując na posiadanie części domu i emeryturę jako jedyne źródło dochodu, a także wysokie koszty utrzymania. Wcześniejszy wniosek o prawo pomocy został oddalony, a skarżąca nie wniosła od niego sprzeciwu.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek skarżącej M. P. o zmianę postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 438/11 w przedmiocie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2012 r. sprawy ze skarg M. P., B. S. i M. M., na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, w wyniku wznowienia postępowania administracyjnego, decyzji w sprawie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącej M. P. o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 438/11 w przedmiocie prawa pomocy p o s t a n a w i a oddalić wniosek skarżącej M. P. o zmianę postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 438/11 w przedmiocie prawa pomocy.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu, skarżąca M. P. uiściła wspólnie ze skarżącą B. S. wpis sądowy od skargi, jednocześnie wystąpiła z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu.
Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2011 r., sygn. akt II SA/Gl 438/11 referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Od orzeczenia tego skarżąca nie wniosła sprzeciwu.
Pismem z dnia [...] r. (data wpływu do Sądu) skarżąca ta ponownie zwróciła się z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata lub radcy prawnego z urzędu.
Z treści urzędowego formularza PPF wynika, że w skład majątku skarżącej M. P. wchodzi ½ domu jednorodzinnego o pow. [...] m2., a utrzymuje się ze świadczenia emerytalnego w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Skarżąca nie posiada żadnych oszczędności, papierów wartościowych ani też przedmiotów, których wartość przekraczałaby 3.000 euro. Strona wskazała na wysokie koszty utrzymania posesji mieszkalnej. Do wniosku dołączyła kserokopie rachunków za prąd, gaz i wodę (opłata za wodę za okres od [...] r. do [...] r. wynosi [...] zł; opłata za energię elektryczną wynosi [...] zł i opłata za gaz średnio ok. [...] zł – za okres dwumiesieczny) oraz za usługi telekomunikacyjne "A" – [...] zł.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach , zważył co następuje:
Stosownie do art. 245 § 1, § 2 i 3 oraz art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - dalej p.p.s.a.) prawo pomocy może być przyznane osobie fizycznej w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie zastępcy procesowego m.in. adwokata, radcy prawnego (art. 245 § 2 P.p.s.a.), gdy osoba wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Podkreślić także trzeba, że postanowienia w przedmiocie prawa pomocy należą do tzw. postanowień niekończących postępowania w sprawie, które stosownie do treści art. 165 p.p.s.a., mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone, a nawet prawomocne. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę zarówno okoliczności faktycznych, jakie stanowiły przesłankę rozstrzygnięcia, jak również okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia o odmiennej treści, niż to które wcześniej zapadło. Gdy chodzi o okoliczności faktyczne to zmiana powinna być tego rodzaju, aby wpływała w istotny sposób na sytuację materialną strony i jej możliwości ponoszenia kosztów postępowania. Zmiana takiego postanowienia może nastąpić więc wyłącznie w sytuacji, gdy nastąpiła zmiana okoliczności sprawy, które to są relewantne dla oceny przesłanek umożliwiających ewentualne przyznanie prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 17.03.2009 r., sygn. akt II GZ 51/09). Tym samym bez zmiany okoliczności sprawy sąd nie może uchylić i zmienić postanowienia.
W niniejszej sprawie wniosek skarżącej M. P. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu był już przedmiotem rozpoznania Sądu, w związku z powyższym kolejny wniosek o przyznanie prawa pomocy w tym samym zakresie należy traktować jako wniosek o zmianę wcześniej wydanego orzeczenia w tym przedmiocie, tj. postanowienia z dnia 23 sierpnia 2011 r., którym oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy.
Tym samym aby Sąd mógł zmienić swoje poprzednie rozstrzygnięcie w przedmiocie przyznania prawa pomocy, strona wnioskująca winna wykazać, że jej sytuacja majątkowa, w stosunku do tej, jaka stanowiła podstawę postanowienia z 23 sierpnia 2011 r. uległa pogorszeniu. Zatem powinna ona wykazać, że nastąpiła taka zmiana okoliczności, która uzasadniałaby zmianę wcześniej wydanego postanowienia.
W ocenie Sądu wnioskodawczyni nie wykazała żadnych okoliczności, które mogłyby świadczyć o zmianie na gorsze jej sytuacji majątkowej w stosunku do okresu, kiedy wydano poprzednie postanowienie w przedmiocie prawa pomocy. Porównanie informacji zawartych w aktualnym wniosku z informacjami zawartymi we wcześniejszym wniosku i oświadczeniach wskazuje, że opierają się one na analogicznych okolicznościach dotyczących sytuacji stanu majątkowego i dochodu skarżącej. Jedyna różnica to taka, że wzrosło jej świadczenie emerytalne (z łącznej kwoty [...] zł na [...] zł netto miesięcznie). Deklarowane wydatki rodzajem i wysokością odpowiadają wcześniejszym.
W konsekwencji zdaniem Sądu brak jest podstaw do przyjęcia, że doszło w sprawie do zmiany okoliczności w rozumieniu art. 165 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło