II SA/Gl 44/06
WyrokWSA w Gliwicach2006-09-22
Skład orzekający: Iwona Bogucka, Włodzimierz Kubik, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ egzekucyjny może nałożyć grzywnę w celu przymuszenia na podstawie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę, nawet jeśli decyzja ta jest przedmiotem postępowania sądowego i została wstrzymana jej wykonalność?Ratio decidendi
Organ egzekucyjny nie bada zasadności decyzji stanowiącej podstawę wydania tytułu wykonawczego, a jedynie prowadzi postępowanie egzekucyjne. W przypadku istnienia ostatecznej decyzji nakładającej obowiązek rozbiórki, która nie została wykonana, organ egzekucyjny ma podstawy do wszczęcia postępowania egzekucyjnego i nałożenia grzywny. Wstrzymanie wykonania decyzji przez sąd administracyjny nie oznacza automatycznego wstrzymania postępowania egzekucyjnego, chyba że przepisy prawa egzekucyjnego stanowią inaczej.Stan faktyczny
Skarżący zostali obciążeni grzywną w celu przymuszenia przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego za niewykonanie ostatecznej decyzji nakazującej rozbiórkę części obiektu budowlanego. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny. Skarżący kwestionowali zasadność decyzji nakazującej rozbiórkę, podnosząc zarzuty dotyczące wadliwości postępowania, zmiany stanu faktycznego oraz toczących się postępowań odwoławczych i karnych. Sąd administracyjny rozpatrywał skargę na postanowienie o grzywnie, jednocześnie ustalając, że decyzja nakazująca rozbiórkę była przedmiotem innej sprawy sądowej, w której wstrzymano jej wykonanie, a następnie wyrokiem ją oddalono, jednak wyrok ten nie był prawomocny.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2006 r. sprawy ze skargi B. C. i G. C. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki części obiektu budowlanego oddala skargę.
Postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku w sprawie [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D. nałożył na skarżących B. i G. C. grzywnę w celu przymuszenia w wysokości [...] złotych z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w ostatecznej decyzji tegoż organu z dnia [...] roku nr [...].
Jako podstawę prawną wydanego postanowienia wskazano art. 64a § 1 pkt 1 i art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 roku, Nr 110, poz. 968 z późn. zm.). W uzasadnieniu organ stwierdził, że skarżący nie wykonali obowiązku nałożonego ostateczną decyzją z dnia [...] roku, a wręcz dokończyli budowę ścian parteru (przeznaczonych do rozbiórki), wylali strop, wybudowali ściany poddasza użytkowego oraz wykonali więźbę dachową wraz z przykryciem. Przedstawił również sposób obliczenia wysokości nałożonej grzywny powołując się na cenę 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego ustaloną przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego do obliczenia premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych obowiązującą w pierwszym kwartale 2005 roku (Dz. Urz. GUS z dnia 21 lutego 2005). Do postanowienia dołączony został tytuł wykonawczy nr [...], a jego wydanie poprzedzone zostało doręczeniem upomnienia w dniu [...] roku.
Pismem z dnia [...] roku oboje skarżący wnieśli zażalenie na powyższe postanowienie.
W uzasadnieniu zażalenia wskazali, że nakaz rozbiórki orzeczony decyzją z dnia [...] roku był wynikiem postępowania dotkniętego licznymi uchybieniami i zaniedbaniami. Dopatrywali się zmiany stanu faktycznego przez inspektora organu pierwszej instancji, jak też poświadczenia nieprawdy. Wskazali na toczące się "procesy odwoławcze" przed NSA oraz na nowy materiał dowodowy w postaci opinii biegłego.
Zaskarżonym w niniejszym postępowaniu postanowieniem [...]WINB po rozpatrzeniu zażalenia skarżących utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu tego postanowienia organ wskazał, że podnoszone przez skarżących okoliczności faktyczne pozostają w sprawie bez znaczenia, albowiem w obiegu prawnym pozostaje ostateczna decyzja nakazująca rozbiórkę obiektu. Bez znaczenia jest fakt jej zaskarżenia do sądu administracyjnego, albowiem zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a., decyzja ta podlega wykonaniu.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący powtórzyli argumenty podniesione w zażaleniu na postanowienie organu pierwszej instancji. Przytoczyli okoliczności związane z zakupem przez nich działki, na której dokonali samowoli budowlanej. Podnieśli kwestie, które były podstawą wniesienia przez nich skargi do sądu administracyjnego na decyzję [...]WINB z dnia [...] roku, na mocy której utrzymana została decyzja organu pierwszej instancji orzekająca rozbiórkę. Wskazali ponadto na toczące się postępowanie karne przeciwko inspektorowi nadzoru budowlanego.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wskazał na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2005 roku w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 616/04 o wstrzymaniu wykonania decyzji z dnia [...] roku. Stwierdził, iż dalsze działania organu uzależnione będą od wyroku, jaki zapadnie we wskazanej sprawie.
Sąd z urzędu ustalił ponadto, że sprawa ze skargi skarżących na decyzję [...]WINB z dnia [...] roku zawisła w tut. Sądzie pod sygn. akt II SA/Gl 616/04 oraz, że w dniu 20 grudnia 2005 roku Sąd wydał w tej sprawie postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji, zaś wyrokiem z dnia 15 lutego 2006 roku Sąd oddalił skargę. Wyrok ten jednak, na skutek wniesionej skargi kasacyjnej, nie był jeszcze prawomocny w dacie orzekania w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Rozpoznając zatem skargę Sąd badał, czy zaskarżone postanowienie wydane zostało zgodnie z obowiązującymi w dacie jego wydania przepisami prawa. Sąd badał również, czy stan faktyczny istniejący w dacie wydania zaskarżonego aktu dawał organom podstawę do zastosowania odpowiednich przepisów prawa.
Zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji wydane zostały na podstawie przepisów ustawy z dnia 17 czerwca 1966 roku o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (tekst jedn. Dz.U. z 2002 roku, Nr 110, poz. 968 z późn. zm.). Badając zgodność zaskarżonego postanowienia z tymi przepisami Sąd nie dopatrzył się naruszenia prawa, które mogłoby skutkować uchyleniem względnie stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów prawa formalnego, które mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
W istocie bowiem zarzuty skarżących sprowadzały się do kwestionowania podstaw prawnych i faktycznych zaskarżonej przez nich ostatecznej decyzji [...]WINB utrzymującej w mocy decyzję stanowiącą podstawę do wydania tytułu wykonawczego.
Zwrócić należy uwagę, iż w postępowaniu egzekucyjnym organ nie bada zasadności decyzji, będącej podstawą wydania tytułu wykonawczego, a jedynie prowadzi postępowanie egzekucyjne. W ocenie Sądu prowadzone w niniejszej sprawie postępowanie było prawidłowe. W szczególności w obrocie prawnym istniała ostateczna decyzja organu nadzoru budowlanego nakładająca na skarżących obowiązek rozbiórki, a skarżący decyzji tej nie wykonali. Organ egzekucyjny poprzedził wszczęcie postępowania egzekucyjnego doręczeniem skarżącym upomnienia (art. 15 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji). Wobec niewykonania wezwania objętego tym upomnieniem zaistniały przesłanki do wystawienia tytułu wykonawczego (art. 26 § 4 powołanej ustawy), którego odpis prawidłowo wraz z postanowieniem doręczony został skarżącym (art. 122 ustawy).
Wyjaśnić przyjdzie, że zgodnie z art. 61 § 1 p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Z kolei art. 61 § 3 p.s.a. stanowi, ze po przekazaniu skargi sądowi może on wstrzymać wykonanie decyzji w określonych w tym przepisie wypadkach, jednakże następuje to na wniosek skarżącego. W sprawie II SA/Gl 616/04 skarżący wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Postanowienie w tym przedmiocie, uwzględniające wniosek skarżących wydane zostało przez Sąd w dniu 20 grudnia 2005 roku. Zatem w dacie wydania zaskarżonego w niniejszej sprawie postanowienia brak było podstaw, aby organ wstrzymał się z wykonaniem swojej ostatecznej decyzji, a tym samym z prowadzeniem postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy nie wynika także, aby skarżący innymi przewidzianymi prawem środkami próbowali doprowadzić do wstrzymania czynności egzekucyjnych.
Z kolei wskazać należy, że począwszy od daty uprawomocnienia się postanowienia Sądu o wstrzymaniu wykonania decyzji istniały podstawy do obligatoryjnego zawieszenia postępowania egzekucyjnego w myśl art. 56 § 1 pkt 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, co jak wynika z treści odpowiedzi na skargę zostało przez organ uwzględnione. Dalsze losy postępowania egzekucyjnego uzależnione będą od wyniku postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym na skutek wniesionej skargi kasacyjnej od wyroku w sprawie II SA/Gl 616/04.
Mając powyższe na uwadze Sąd nie uwzględnił skargi, a zatem podlegała ona oddaleniu na zasadzie art. 151 p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło