II SA/Gl 441/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 17 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji w sprawie zezwolenia na usunięcie drzew w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania: - pkt 2 decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...]; - pkt 1 i 2 decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...]; - pkt 1.2 decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia [...] r., nr [...]; postanawia: oddalić wniosek. Prezydent Miasta K. decyzją z dnia [...] r., nr [...] w pkt 1.1. zezwolił "A" Sp. z o.o. w K. na usunięcie z terenu działki nr [...] k.m. [...] przy ul. [...] w K., drzew i krzewów określonych w tym punkcie decyzji, za które naliczył opłatę w wysokości [...] zł. W pkt 1.2 tej decyzji wskazał na obowiązek uiszczenia przedmiotowej opłaty na rachunek bankowy UM K. w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja ta stanie się ostateczna. Jednocześnie w pkt 2.1. decyzji zezwolił Spółce na usunięcie drzew i krzewów określonych w tym punkcie bez pobierania opłaty, zobowiązując w pkt 2.2 do dokonania na terenie działek nasadzeń rekompensujących. Następnie decyzją z dnia [...] r., nr [...] Prezydent Miasta K. w pkt 1 przesunął Spółce termin płatności powyższej opłaty do dnia [...] r. , a w pkt 2 zobowiązał do jej uiszczenia na rachunek bankowy UM K.. Kolejną decyzją z dnia [...] r., nr [...] organ ten w pkt 2 utrzymał w mocy treść punktu 1.1, 2.1 i 2.2 powyższej decyzji z dnia [...]r., nr [...]. Decyzją z dnia [...] r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta K z dnia 30 sierpnia 2010 r., nr 471/Z/2010, a następnie decyzją z dnia 26 stycznia 2012 r., nr SKO-OŚ-1643/12453/11/BL utrzymało swoje rozstrzygnięcie w mocy. Na tę ostatnią decyzję Kolegium "A" Sp. z o.o. w [...] wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę, w której zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania: - pkt 2 decyzji Prezydenta Miasta K z dnia [...] r., nr [...]; - pkt 1 i 2 decyzji Prezydenta Miasta K z dnia [...] r., nr [...]; - pkt 1.2 decyzji Prezydenta Miasta K z dnia [...] r., nr [...]. W jego uzasadnieniu podniosła, że istnieją podstawy prawne i faktyczne, aby usunąć w/w decyzje Prezydenta Miasta K z obrotu prawnego, lecz do czasu wydania przez Sąd orzeczenia w tym przedmiocie możliwe jest prowadzenie egzekucji administracyjnej, co w efekcie może pozbawić stronę skarżącą zdolności prowadzenia działalności gospodarczej i narazić na poniesienie znacznej szkody. Skarżąca Spółka zwróciła uwagę na wysoką kwotę należności ([...] zł) tytułem opłaty za usunięcie drzew i krzewów wraz z odsetkami, wskazując że zajęcie jej rachunku bankowego wskutek egzekucji administracyjnej spowoduje, iż nie będzie mogła dokonywać płatności na rzecz swoich kontrahentów, w tym banku inwestycyjnego. Rozpatrując wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył: Przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270), dalej w skrócie Ppsa, stanowi, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 Ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy (art. 61 § 3 Ppsa). W świetle powyższej regulacji instytucja wstrzymania wykonania aktu lub czynności stanowi więc odstępstwo od zasady z art. 61 § 1 Ppsa, a zatem odnosi się jedynie do okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym. Z brzmienia przepisu art. 61 § 3 Ppsa, wynika że ustawodawca nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, że zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania wykonania aktu. Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05 (OSS 2005 r. nr 3, poz. 72) w razie złożenia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu rzeczą sądu jest zbadać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Tym niemniej uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie (por. M. Bogusz w glosie do przytoczonego wyżej postanowienia NSA, Gdańskie Studia Prawnicze, Przegląd orzecznictwa 2006 r., nr 1, poz. 1), z czym należy się zgodzić. W niniejszej sprawie strona skarżąca nie uprawdopodobniła okoliczności uzasadniających zgłoszone żądanie wskazując jedynie, że wysokość nałożonej opłaty wraz z odsetkami stanowi znaczne obciążenie finansowe dla Spółki, a wszczęcie egzekucji administracyjnej i w jej wyniku zajęcie rachunku bankowego Spółki spowoduje brak możliwości rozliczeń finansowych z kontrahentami, w tym z bankiem inwestycyjnym. Skarżącą opiera zatem swój wniosek o hipotetyczną, przyszłą możliwość wszczęcia wobec niej postępowania egzekucyjnego pociągającego ze sobą dalsze konsekwencje gospodarcze i finansowe. Wniosek Spółki nie zawiera natomiast argumentacji, popartej stosowną dokumentacją odnośnie jej obecnej, trudniej sytuacji finansowej, uniemożliwiającej uiszczenie wymaganej opłaty i wiążące się z tym dalsze trudne do odwrócenia skutki np. w postaci zaprzestania prowadzenia działalności gospodarczej. Nie można wobec tego uznać, że sam fakt zapłaty spornej opłaty pociąga za sobą konsekwencje wskazane w art. 61 § 3 Ppsa. Wyjaśnić należy, że oceniając wystąpienie w sprawie przesłanek z powyższej regulacji trzeba mieć na uwadze, że przepis ten dotyczy szkody, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Będzie to miało miejsce w takich wypadkach, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, a który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość pieniężna nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu (vide: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2004 r., sygn. akt GZ 138/04, publ. w centralnej bazie orzeczeń sądów administracyjnych- http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Nadto w razie stwierdzenia nieważności decyzji nienależnie uiszczona opłata podlegać będzie zwrotowi, co zabezpiecza dostatecznie interes podmiotu zobowiązanego do jej zapłaty. Na marginesie podkreślić należy, że postępowanie w sprawie usunięcia drzew i krzewów zostało wszczęte na wniosek skarżącej Spółki, zaś jak wynika z regulacji art. 84 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (t.j. Dz.U. 2009 r., Nr 151, poz. 1220) regułą jest ponoszenie opłat za usunięcie drzew lub krzewów na podstawie stosownego zezwolenia. Wnioskodawca występując z wnioskiem w tym zakresie winien zatem liczyć się z koniecznością uiszczenia opłaty i zgromadzić na ten cel wymagane środki. Zaakcentować należy, że ustawodawca w art. 87 ust 6 ustawy o ochronie przyrody wziął pod uwagę możliwość wystąpienia po stronie wnioskodawcy trudnej sytuacji finansowej uniemożliwiającej uiszczenie nałożonej opłaty w całości w wymaganym terminie, wskazując obok możliwości przesunięcia terminu płatności na instytucję rozłożenia tej opłaty na raty, na wniosek zobowiązanego złożony w terminie wskazanym w tym przepisie. Z uprawnienia tego Spółka jednak nie skorzystała. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.