II SA/Gl 453/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek (spr.), po rozpoznaniu w dniu 28 lutego 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. i R. P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie nieważności decyzji ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości p o s t a n a w i a zasądzić od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżących solidarnie kwotę [...] zł (słownie: [...]) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 5 września 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 453/07 umorzył postępowanie sądowe oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. na rzecz skarżącego M. K. kwotę [...] zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Na skutek wniesionego przez pełnomocnika skarżących zażalenia w zakresie wysokości kosztów postępowania zasądzonych w punkcie drugim powołanego rozstrzygnięcia, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 listopada 2007 r. sygn. akt II OZ 1173/07 uchylił na mocy art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a., punkt drugi zaskarżonego postanowienia przekazując w tym zakresie sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny zasądzając od organu na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania poprzestał jedynie na określeniu podstawy prawnej, bez umotywowania w tej części wydanego rozstrzygnięcia. Nadto wskazał, że przy ponownym rozpoznaniu sprawy należy ustalić, w jakim stopniu na wysokość przyznawanego pełnomocnikowi skarżących wynagrodzenia wpływa rodzaj i stopień zawiłości sprawy, jak również nakład pracy, jaki musiał być udziałem pełnomocnika w przyczynieniu się do wyjaśnienia i rozstrzygnięcia sprawy. Wobec powyższego Przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 28 listopada 2007 r. wezwał pełnomocnika strony skarżącej, w związku z wnioskiem o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zawartym w piśmie z dnia [...] r., o wskazanie konkretnie podjętych czynności przy "przygotowaniu skargi", opiewających, jak wynika z potwierdzonej za zgodność kserokopii faktury VAT z dnia [...] r. nr [...], na kwotę [...] zł netto. We wniosku tym, pełnomocnik zwrócił się w punkcie drugim o zasądzenie na rzecz M. K. kwoty [...] zł, na którą to składały się wpis sądowy w wysokości [...] zł oraz koszty zastępstwa procesowego obejmujące kwotę [...] zł oraz podatek VAT, tj. [...] zł. Odpowiadając na powołane wezwanie, pełnomocnik skarżących w piśmie z dnia [...] r. wymienił wśród czynności związanych z przygotowaniem skargi: zapoznanie się z treścią zaskarżonej decyzji wraz z aktami sprawy, zbadanie czy decyzja, a w szczególności jej rozstrzygnięcie jest zgodne z przepisami w zakresie wznowienia postępowania administracyjnego, ustalenie wad decyzji, zredagowanie skargi i sporządzenie jej odpisów, opłacenie skargi i skserowanie dowodu uiszczenia wpisu oraz przesłanie skargi wraz z załącznikami drogą pocztową do organu. Ponadto pełnomocnik zaznaczył, iż ze względu na nietypowość i złożoność sprawy powyższe czynności zajęły mu ponad 10 godzin rzetelnej pracy. Wskazał również, że omawiana kwota odpowiada obowiązującym stawkom i jest niska w stosunku do faktycznej wartości podjętych działań. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył: Zgodnie z art. 201 p.p.s.a. w razie umorzenia postępowania z przyczyny określonej w art. 54 § 3 p.p.s.a., jak ma to miejsce w rozpoznawanej sprawie, przysługuje skarżącemu od organu zwrot kosztów. Ustawodawca w powołanym przepisie nie sprecyzował o jakie koszty chodzi, jednakże kierując się wykładnią systemową należy przyjąć, że dotyczy to kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. W myśl art. 205 § 2 p.p.s.a. do kosztów tych zalicza się wynagrodzenie adwokata lub radcy prawnego, nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego z powołanych pełnomocników, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Stosownie do § 2 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.), dalej zwanym rozporządzeniem, sąd zasądzając opłatę za czynności radcy prawnego z tytułu zastępstwa prawnego, bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy pełnomocnika, a także charakter sprawy i wkład pracy pełnomocnika w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Podstawę zaś zasądzenia takiej opłaty, stanowią stawki minimalne określone w rozdziałach 3-4 rozporządzenia, z tym że opłata taka nie może być wyższa niż sześciokrotna stawka minimalna, ani też nie może przekraczać wartości przedmiotu sprawy. Również przy ustalaniu w umowie opłaty bierze się pod uwagę rodzaj i stopień zawiłości sprawy oraz wymagany nakład pracy radcy prawnego (§ 3 ust. 1 rozporządzenia). Zaś zgodnie z brzmieniem § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia stawka minimalna w postępowaniu przed sądami administracyjnymi pierwszej instancji w innej sprawie niż określona w lit. a i b powołanego przepisu, a zatem jak w niniejszej sprawie, wynosi [...] zł. Dokonując oceny złożonego wniosku, biorąc pod uwagę nie tylko przedmiot i charakter zaskarżonego rozstrzygnięcia, ale także rodzaj i stopień zawiłości sprawy, jak również niezbędny nakład pracy i wkład w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia, Sąd doszedł do przekonania, że nie zachodzą przesłanki do uwzględnienia w całości zawartego w nim żądania w odniesieniu do wynagrodzenia pełnomocnika. Zauważyć przyjdzie, że przedstawione w piśmie z dnia [...] r. czynności, w porównaniu do innych spraw o zbliżonej problematyce zawisłych przed Sądem, nie wykazują zwiększonego nakładu pracy po stronie pełnomocnika. I tak na przykład, choć rzetelnie opracowana skarga, nie jest nadmiernie rozbudowana. Poza tym umorzenie postępowania sądowego skutkuje niewątpliwie zmniejszeniem się wkładu pracy pełnomocnika w porównaniu z jego wkładem, jaki by poczynił w wyniku rozstrzygania sprawy na rozprawie. Również biorąc pod rozwagę zarówno moment przystąpienia pełnomocnika do toczącego się już postępowania administracyjnego, jak też jego aktywność przed organem i w postępowaniu sądowym (np. sporządzanie pism procesowych), nie wydaje się być czymś wyjątkowym. Także koszty ponoszone przy kserowaniu pism procesowych wraz z załącznikami nie stanowią oddzielnych kosztów podlegających zwrotowi, koszty te bowiem pokrywa przyznane wynagrodzenie (por. postanowienie WSA w Lublinie z 10 marca 2005 r., sygn. akt I SA/Lu 611/04, ZNSA 2005/1/105). Powyższe można również odnieść do kosztów związanych z korespondencją, zwrócić uwagę przy tym należy, iż w niniejszej sprawie skorzystano z usług Poczty Polskiej. Nadto takie czynności jak zapoznanie się z aktami prowadzonej sprawy, zbadanie rozstrzygnięcia, które ma być przedmiotem zaskarżenia, a następnie sporządzenie i wniesienie skargi jest naturalną konsekwencją przyjętego zlecenia. Pełnomocnik wnosząc skargę do Sądu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nie dostrzegł błędnego pouczenia co do możliwości jej zaskarżenia, co mogłoby świadczyć o braku dogłębnej wnikliwości, choć w skardze zastrzegł, że wnosi skargę "kierując się treścią zawartego w tej decyzji pouczenia". Przeświadczenie zaś pełnomocnika o wyjątkowej zawiłości sprawy, jak również podnoszony fakt, iż zaskarżenie decyzji organu nie było rzeczą prostą i wymagało znacznego nakładu pracy, czego dowodem miałoby być rozstrzygnięcie autokontrolne organu, nie są wystarczające do zasądzenia kosztów postępowania w żądanej wysokości. Orzekając jednakże o kosztach postępowania w części dotyczącej wynagrodzenia pełnomocnika uwzględnić należało, że przedmiotem postępowania była decyzja wydana w postępowaniu wznowieniowym. Zatem sporządzając skargę należało dokonać analizy materiału dowodowego w dotychczasowym postępowaniu, co obejmowało zarówno fazę postępowania do wydania decyzji Prezydenta Miasta B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie renty planistycznej oraz decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] odmawiającej wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji organu pierwszoinstancyjnego. Powyższe zdaniem Sądu usprawiedliwia jednokrotne podwyższenie stawki minimalnej do [...] zł. Zasądzając koszty należało także mieć na względzie, że wniosek o zwrot kosztów od organu dotyczył zarówno M. K., jak i R. P., którzy udzielili radcy prawnemu R. S. pełnomocnictw. Wystąpienie bowiem w piśmie z dnia [...] r. z wnioskiem o zasądzenie kosztów na rzecz jednego skarżącego – M. K., nie oznacza zrezygnowania z poprzedniego wniosku, czemu zresztą dano wyraz w zażaleniu (zawarto w nim wniosek o zasądzenie całej kwoty na rzecz obu skarżących) Nie mógł przy tym zostać uwzględniony wniosek o włączenie do kosztów zastępstwa procesowego podatku VAT, bowiem zgodnie z treścią § 2 ust. 3 rozporządzenia sąd zasądzając opłatę z tytułu zastępstwa prawnego podwyższa ją o stawkę podatku od towarów i usług przewidzianą dla tego rodzaju czynności w przepisach podatkowych, jednakże tylko w sprawach, w których strona korzysta z pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu, co w niniejszej sprawie nie zachodzi. Uwzględniając przytoczoną argumentację Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 201 p.p.s.a., art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia orzekł jak w sentencji postanowienia. Na zasądzoną kwotę składa się wpis sądowy w wysokości [...] zł oraz wynagrodzenie radcy prawnego podwojone według minimalnej stawki do kwoty [...] zł, łącznie zatem [...] zł.