II SA/Gl 453/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2010-02-10

Skład orzekający: Referendarz sądowy Łukasz Strzępek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca, osoba fizyczna, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego, może uzyskać prawo pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu?
Ratio decidendi
Osoba fizyczna może uzyskać prawo pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu, jeśli wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego. Ocena wniosku powinna uwzględniać nie tylko dochód, ale także potencjalne wydatki. W przypadku skarżącej, której jedynym dochodem jest emerytura, a wydatki stałe są znaczne, uzasadnione jest ustanowienie radcy prawnego z urzędu oraz częściowe zwolnienie od kosztów sądowych, przy jednoczesnym uwzględnieniu możliwości uiszczenia przez nią części wpisu.
Stan faktyczny
Skarżąca M. B. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem WSA w Gliwicach. Skarżąca wskazała, że jej jedynym źródłem utrzymania jest emerytura, a małżonek nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego. Przedstawiła dokumenty dotyczące jej sytuacji materialnej, w tym rachunki za media i czynsz, a także wydatki na lekarstwa. Małżonek skarżącej oświadczył, że w połowie pokrywa bieżące koszty utrzymania lokalu mieszkalnego.
Rozstrzygnięcie
Referendarz sądowy postanowił częściowo uwzględnić wniosek o przyznanie prawa pomocy: zwolnić skarżącą z wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie przekraczającej 200 zł, ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu oraz oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. B. G. o wznowienie postępowania zakończonego prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 października 2007 r. sygn. akt II SA/Gl 464/07 w sprawie ze skargi M. B. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzew w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego z urzędu postanawia: 1) zwolnić skarżącą z wpisu od skargi kasacyjnej w kwocie przekraczającej 200 (dwieście) zł, 2) ustanowić dla skarżącej radcę prawnego z urzędu 3) oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy M. B. G. wystąpiła o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. W druku formularza wskazała, że zamieszkuje wspólnie z małżonkiem, który nie prowadzi z nią wspólnego gospodarstwa domowego (co znalazło potwierdzenie w nadesłanym później oświadczeniu tej osoby). Jedynym źródłem utrzymania się strony jest świadczenie emerytalne otrzymywane w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Dodatkowo skarżąca zaznaczyła, że zaciągnęła pożyczkę w celu pokrycia kosztów postępowania o zniesienie współwłasności. Na wezwanie referendarza sądowego M. G. nadesłała szereg dokumentów obrazujących jej sytuację materialną. W oparciu o nie ustalono, że pożyczka, o której wspomniała we wniosku została spłacona w [...]r. (co wynika z treści zawartej przez stronę umowy). Rachunek telefoniczny wyniósł [...] zł, rachunek za gaz [...] zł, opłata za usługi RTV – [...]zł, opłata za energię elektryczną – [...] zł, czynsz za mieszkanie – [...] zł. Wydatki na lekarstwa kształtują się na poziomie około [...] zł. Małżonek skarżącej oświadczył, że w połowie pokrywa bieżące koszty utrzymania lokalu mieszkalnego. Rozpoznając wniosek o zmianę postanowienia zważono co następuje: Zasada odpłatności postępowania sądowego jest regułą obowiązującą wszystkie jego strony - art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Ustawodawca przewidział jednak możliwość odstąpienia od niej poprzez przyznanie stronie prawa pomocy. Zgodnie z treścią art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może ono zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Ocena, czy zaistniały podstawy do uwzględnienia złożonego przez stronę wniosku powinna uwzględniać nie tylko uzyskiwany przez nią dochód ale również potencjalne wydatki, do poniesienia których wnioskodawca może być zobowiązany. W realiach rozpoznawanej sprawy uznano, że wniosek M. G. zasługuje na uwzględnienie w części dotyczącej ustanowienia radcy prawnego z urzędu oraz częściowo w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Biorąc pod uwagę, że skarżąca dysponuje tylko jednym źródłem dochodu (emeryturą), a także, że jej wysokość pozwala na pokrycie podstawowych potrzeb życiowych i właściwie wyklucza dokonywanie większych wydatków, należało uznać, że zapewnienie stronie prawa do sądu uzasadnia ustanowienie fachowego pełnomocnika. Strona nie dysponuje bowiem dochodem, który umożliwiłby jej opłacenie jego usług. Na obecnym etapie postępowania wniesienie ewentualnego środka zaskarżenia od wyroku z dnia [...] r. obwarowane jest przymusem adwokacko – radcowskim. W tej sytuacji odmowa przyznania prawa pomocy w tym zakresie pozbawiałaby stronę szans na weryfikację tego rozstrzygnięcia. Orzekając o częściowym zwolnieniu od kosztów sądowych, oparto się na nadesłanych przez stronę dokumentach. Biorąc bowiem pod uwagę, że stałe, miesięczne wydatki kształtują się na poziomie około [...] zł, zaś ich część pokrywa małżonek skarżącej, uznano, że wnioskodawczyni będzie w stanie uiścić część ewentualnego wpisu od skargi kasacyjnej – tj., kwotę 200 zł. Od pozostałych kosztów M. G. zwolniono w całości. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło