II SA/Gl 46/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędzia WSA Elzbieta Kaznowska ( spr.), Protokolant sekr. sąd. Elwira Massel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2009 r. sprawy ze skargi O. P.-Z. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu do zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę Pismem z dnia [...] O.P. zgłosiła do Starostwa Powiatowego w M. zamiar wykonania robót budowlanych polegających na budowie przydomowej oczyszczalni ścieków (o przepustowości nieprzekraczającej [...] m3 na dobę) dla budynku jednorodzinnego położonego w P. przy ulicy [...] na działce o numerze ewidencyjnym [...]. Decyzją z [...] Nr [...], działający z upoważnienia Starosty [...] Naczelnik Wydziału Architektury i Budownictwa, na podstawie art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.jedn. Dz.U z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.) wniósł sprzeciw do zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni na działce nr ewid. [...] położonej w P. przy ulicy [...]. W uzasadnieniu stwierdził, że art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego stanowi, iż właściwy organ wnosi sprzeciw, w drodze decyzji, jeżeli budowa lub wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Z załączonych do wniosku zgłoszeniowego dokumentów wynika, że teren jest uzbrojony w kanalizację sanitarną, co potwierdza wyrys i wypis z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P., zgodnie z którym działka nr ewid. [...] znajduje się na terenie oznaczonym symbolem A61MN, gdzie MN oznacza teren zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (rozdział 2 § 3 ust. 1 pkt 1). Nadto z § 46 ust. 4 pkt 2e rozdziału 7 wynika ustalony nakaz odprowadzania ścieków do kanalizacji, jeżeli na danym terenie istnieje kanalizacja, bądź po jej wybudowaniu. W takiej sytuacji niniejszy sprzeciw jest w pełni uzasadniony. Od powyższej decyzji odwołanie wniosła zainteresowana O.P., domagając się uchylenia tej decyzji i umożliwienia wykonania zaplanowanej inwestycji. Wskazała, że kiedy składała zgłoszenie nikt jej nie poinformował, że istnienie kanalizacji sanitarnej jest przeszkodą uniemożliwiającą budowę przydomowej oczyszczalni. Wręcz odwrotnie, uzyskała nawet ulotkę firmy, która przygotowuje potrzebną dokumentację, a przed wszystkim niezbędny projekt budowlany. Na późniejszym etapie postępowania okazało się, że nie było obowiązku przedstawiania takiego projektu, a jego przygotowanie naraziło ją na niepotrzebny koszt [...] zł. Podkreśliła, że nie przejrzano nawet przedłożonego projektu, gdyż wówczas zapoznano by się z opinią w nim zawartą, że przyłączenie do kanalizacji biegnącej przy ulicy [...] nie jest możliwe z uwagi na uzbrojenie zewnętrzne prowadzone z sąsiedniego budynku oraz braku możliwości przebudowy funkcjonującego u niej odbioru ścieków w piwnicy. Dodała, że istnienie wskazywanego w decyzji zapisu w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego nie przeszkadzało urzędnikom w wydawaniu takich pozwoleń i każdy, kto zgłaszał zamiar budowy oczyszczalni uzyskiwał wymaganą zgodę, także wówczas, gdy kanalizacja sanitarna wzdłuż ulicy była już wybudowana. Podniosła, że działania urzędów, nie według prawa, ale według uznania, bardzo ją krzywdzą. Dodała także, że nie jest zobowiązana do pokrywania kosztów wykonanej inwestycji gminy i ma prawo wybrać taką inwestycję, która będzie dla niej najbardziej korzystna. Decyzją nr [...] z dnia [...] Wojewoda [...], przywołując w podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 82 ust.3 Prawa budowlanego, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że w świetle przedłożonych dokumentów brak jest podstaw do uchylenia decyzji Starosty [...] Wyjaśnił, że teren wskazany we wniosku inwestora objęty jest zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. (uchwała Rady Gminy P. z dnia [...]). Zasady odprowadzania ścieków bytowo- gospodarczych zawarte w tym planie jednoznacznie określają, że ustala się nakaz odprowadzenia ścieków do kanalizacji, jeżeli na danym terenie taka występuje, lub po jej wybudowaniu. Przedstawiony przez inwestora projekt przewiduje odprowadzanie ścieków socjalno-bytowych, po podczyszczeniu w przydomowej oczyszczalni ścieków, do gruntu na terenie działki inwestora. Oznacza to, że proponowane przez inwestora rozwiązanie dotyczące odprowadzania ścieków jest sprzeczne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy. Poza sporem pozostaje bowiem, że teren, na którym położona jest działka inwestora, wyposażony jest w sieć kanalizacji sanitarnej. Wskazany zapis § 46 ust. 4 pkt 2 lit e obowiązującego planu, regulując zasady odprowadzania ścieków, pozbawia możliwości wyboru innego rozwiązania w tym zakresie, a zatem brak jest możliwości budowy proponowanej przez odwołującą się przydomowej oczyszczalni ścieków. Powoływanie się na trudności w budowie przyłącza kanalizacyjnego nie może skutkować przyjęciem zgłoszenia. Za nieuzasadniony organ uznał zarzut narażenia skarżącej na koszty. W jego ocenie, skoro już w [...] skarżąca była w posiadaniu obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, to powinna mieć świadomość regulacji dotyczącej sposobu odprowadzania ścieków. Nadto organ zwrócił uwagę, że w obrocie prawnym znajduje się ostateczna decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] utrzymująca w mocy decyzję Wójta Gminy P. z dnia [...] nakazującą inwestorowi przyłączenie nieruchomości do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. Skarga zainteresowanej na wskazaną decyzję Kolegium została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 sierpnia 2008 r. (sygn. akt II SA/Gl 47/08). W odniesieniu do zarzutu, że w poprzednich latach powstało kilka przydomowych oczyszczalni na tym terenie, Wojewoda wyjaśnił, że w okresie, kiedy nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy P., Starosta [...] nie mógł złożyć sprzeciwu do prawidłowo dokonanego zgłoszenia. Niezadowolona z otrzymanych decyzji O.P. złożyła skargę do sądu administracyjnego. Podniosła, że podłączy się do istniejącej w gminie sieci kanalizacji sanitarnej, jeżeli urzędnicy wskażą jej sposób przyłączenia, gdyż według niej, a także opinii projektanta brak jest w jej przypadku takiej możliwości. Dodała, że przywołaną przez organ odwoławczy decyzję o podłączeniu do istniejącej kanalizacji wydano wskutek jej wcześniejszej skargi do Wójta Gminy P., w sprawie pozostawienia przez jednego z mieszkańców Gminy na sąsiadującej posesji eternitu z pokrycia dachowego, przez co zatruwane jest środowisko. Mimo jej zgłoszenia w tym zakresie brak reakcji, co w jej ocenie jest niezgodne z ustawą o utrzymaniu czystości w gminach. Wskazała także, że na wykonanie kanalizacji Gmina uzyskała fundusze z Unii Europejskiej, z których powinno być przygotowane przyłącze dla poszczególnych mieszkańców. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi podnosząc jej bezzasadność. Odnosząc się argumentów skarżącej, wyjaśnił, iż w świetle obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P., bez uprzedniej skutecznej zmiany jego zapisów (§ 46 ust. 4 pkt 2 lit e), w odniesieniu do posesji skarżącej, nie jest możliwe przyjęcie zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni ścieków. Na rozprawie w dniu 23 lipca 2009 r. skarżąca podtrzymała skargę i powtórzyła argumenty w niej zawarte. Okazując faktury za wodę podniosła, że realizacja własnej oczyszczalni ścieków pozwoli jej wykorzystać uzyskaną wodę na potrzeby ogrodu, przez co zmniejszone zostaną ponoszone przez nią koszty. Dodała, że nie stać jej na podłączenie się do kanalizacji, a kredyt może uzyskać tylko na budowę przydomowej oczyszczalni ścieków. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje : Skarga w niniejszej sprawie nie mogła odnieść skutku, gdyż zaskarżona decyzja, ani decyzja ją poprzedzającą nie naruszają prawa. Na wstępie należy wskazać, że zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153 poz.1269 ze zm.) Sąd ten sprawuje w zakresie swojej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym § 2 wspomnianego przepisu stanowi, iż kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z brzmienia art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) wynika natomiast, że tylko w przypadku, gdy Sąd stwierdzi bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia – uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub w części, albo stwierdza ich nieważność bądź niezgodność z prawem. Cytowana regulacja prawna nie pozostawia zatem wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom administracji publicznej można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Przy tym z mocy art. 134 § 1 cytowanej ustawy tejże kontroli legalności Sąd dokonuje także z urzędu , nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zaskarżoną decyzją utrzymano w mocy sprzeciw do dokonanego przez O.P. zgłoszenia budowy przydomowej oczyszczalni ścieków dla budynku jednorodzinnego położonego w P. przy ulicy [...]. Zgodnie z obowiązującymi przepisami Prawa budowlanego – art. 29 ust. 1 pkt 3 – budowa indywidualnych przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę nie wymaga uzyskania pozwolenia na budowę, a ich budowę można rozpocząć po uprzednim zgłoszeniu tego zamiaru właściwemu organowi architektoniczno- budowlanemu (art. 30 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego). Wnioskiem z dnia [...] zainteresowana zgłosiła w Starostwie Powiatowym w M. zamiar wykonania przydomowej oczyszczalni ścieków. Instytucja zgłoszenia stanowi swego rodzaju substytut pozwolenia na budowę, a właściwie jest to sui genereis wniosek o milczącą akceptację organu względem zgłaszanego zamierzenia budowlanego. Organ administracji architektoniczno- budowlanej, do którego wpłynęło zgłoszenie ma możliwość oceny przedsięwzięcia z punktu widzenia jego zgodności z przepisami prawa, w szczególności w aspekcie ochrony interesu publicznego. W terminie trzydziestodniowym organ wnosi sprzeciw, jeżeli m.in. budowa lub wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Organ każdorazowo powinien rozstrzygnąć, czy zamierzenie budowlane objęte zgłoszeniem jest zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W rozpatrywanej sprawie po zbadaniu przedłożonych przez zainteresowaną dokumentów Starosta [...] stwierdził, że zamierzona inwestycja jest sprzeczna z zapisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. przyjętego uchwałą nr [...] Rady Gminy P. z dnia [...]. W planie tym w rozdziale 7 zatytułowanym "zasady modernizacji, rozbudowy i budowy systemów komunikacji i infrastruktury technicznej, wymagania wynikające z potrzeb kształtowania przestrzeni publicznych" w § 46 ust. 4 pkt 2 lit.e w zakresie odprowadzania ścieków bytowo- gospodarczych ustalono "nakaz odprowadzania ścieków do kanalizacji, jeżeli na danym terenie istnieje kanalizacja, bądź po jej wybudowaniu". Dodatkowo można także zauważyć, że w rozdziale 3 "Ogólne zasady zagospodarowania terenów" w § 4 pkt 2 lit.c przewidziano zakaz "lokalizacji przydomowych oczyszczalni ścieków (...)". Stwierdzenie przez właściwy organ, iż budowa lub wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zobowiązuje go do wniesienia sprzeciwu (art. 30 ust. 6 pkt 2 Prawa budowlanego). Zaznaczyć w tym miejscu także trzeba, że zgłoszenie tego sprzeciwu nastąpiło w przewidzianym w przepisie terminie trzydziestu dni (mianowicie zgłoszenie złożone w dniu [...], a decyzja zawierająca sprzeciw organu wydana w dniu [...] i doręczona zainteresowanej w dniu [...] – zob. potwierdzenie odbioru w aktach sprawy). Zgłoszony przez skarżącą zamiar budowy przydomowej oczyszczalni ścieków niewątpliwie pozostaje w sprzeczności z zacytowanymi powyżej fragmentami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy P. Skoro bowiem uchwalony przez Radę Gminy plan przewiduje obowiązek przyłączenia się do istniejącej kanalizacji, to stronie nie przysługuje wybór innego rozwiązania, chociażby w proponowanej przez skarżącą formie budowy przydomowej oczyszczalni. Wprawdzie skarżąca jako argument odmiennego działania, czyli zgłoszenia zamiaru budowy przydomowej oczyszczalni, a nie przyłączenia się do istniejącej kanalizacji, podaje fakt niemożności podłączenia się do tej kanalizacji, zawarty w przygotowanym przez specjalistę projekcie budowlanym, nie może to jednak stanowić wystarczającego i decydującego argumentu. Zawarte w tym projekcie stwierdzenie nie przesądza bowiem o braku takiej możliwości w zupełności a jedynie informuje o "braku możliwości podłączenia się do kanalizacji sanitarnej biegnącej w ulicy [...] ze względu na uzbrojenie zewnętrzne prowadzone z budynku nr [...]" oraz kanalizacji sanitarnej w jej budynku pod posadzką piwnicy. Nie przesądza to jednak, w ocenie Sądu, o całkowitej niemożliwości wykonania takiego podłączenia, co może zależeć m.in. od przyjęcia odpowiedniego rozwiązania technicznego. Dodatkowo wypada zauważyć, że ten argument powinien być podniesiony przez skarżącą w poprzednim postępowaniu. Należy bowiem podkreślić, co przywołał już organ odwoławczy, że skarżąca została zobowiązana odrębną decyzją – decyzją Wójta Gminy P. z dnia [...] Nr [...] - do przyłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji sanitarnej na podstawie przepisu art. 5 ust. 1 pkt 2 i pkt 7 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 236, poz.2008 ze zm.) Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] Nr [...], a jej skarga na tę ostatnią decyzję została oddalona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 20 sierpnia 2008 r. (sygn. akt II SA/GL 47/06), który w dniu 24 listopada 2008 r. uzyskał przymiot prawomocności. Należy w tym miejscu podkreślić, że zgodnie z art. 170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który jej wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe. Zatem wymieniony wyrok, dotyczący wprawdzie nie budowy przydomowej oczyszczalni, a przyłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji sanitarnej nie może zostać, ani przez organy administracji publicznej, ani przez Sąd pominięty w niniejszej sprawie, a to oznacza, że w obrocie prawnym pozostaje ostateczna decyzja zobowiązująca skarżącą do przyłączenia nieruchomości do istniejącej kanalizacji sanitarnej. Porównując zaś daty wydania tego wyroku – 20 sierpnia 2008 r. oraz dokonania przez skarżącą zgłoszenia zamiaru budowy oczyszczalni – [...] wypada podkreślić, że zgłoszenie nastąpiło już po zakończeniu postępowania dotyczącego nakazu przyłączenia nieruchomości od istniejącej kanalizacji sanitarnej. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa przez organ odwoławczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę.