II SA/Gl 461/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 września 2010 r. sprawy ze skargi W. N. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Decyzją Prezydenta Miasta C. z dnia [...] r. nr [...] orzeczono o skierowaniu W. N. posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii B, na badania lekarskie do Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy w S., pouczając że na badania należy się zgłosić w terminie 30 dni od prawomocności decyzji. Decyzję tę doręczono W. N. w dniu [...]r. Następnie pismem z daty [...]r. doręczonym w dniu [...] r. zawiadomiono W. N. o wydaniu decyzji w związku z niepoddaniem się badaniom lekarskim. Kolejnym pismem z dnia [...]r. przyjmując wyjaśnienia o wyznaczonym na dzień [...]r. terminie badań w WOMP w S., organ I instancji powiadomił o wydaniu decyzji w tej sprawie w dniu [...]r. Wreszcie, decyzją z dnia [...]r. nr [...], podjętą z up. Prezydenta Miasta C., na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), orzeczono o cofnięciu W. N. uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, nadając nadto decyzji na podstawie art. 108 § 1 kpa, rygor natychmiastowej wykonalności. W uzasadnieniu organ I instancji powołał się na fakt niepoddania się badaniu lekarskiemu zgodnie z decyzją z dnia [...]r. W odwołaniu od decyzji W. N. domagał się wydania decyzji umożliwiającej mu wykonanie badania bezpłatnie, wyjaśniając że z uwagi na niskie dochody nie jest w stanie ponieść wydatku w kwocie 300 zł na pokrycie badań w Ośrodku w S. Odwołujący się podniósł, że w dniu [...]r. przedstawił orzeczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, które jednak nie zostało uwzględnione. Wreszcie, odwołujący się powołał się na fakt, że do tej pory nie spowodował żadnego wypadku, zaś z uwagi na inwalidztwo, samochód jest mu niezbędny do codziennej egzystencji. Do odwołania doręczono orzeczenie lekarskie z daty [...]r., wydane przez lekarza prowadzącego indywidualną praktykę, wydane na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji organu I instancji. Po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania Kolegium wyjaśniło, że badania lekarskie osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt 2-5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym mogą być przeprowadzone tylko w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy (§ 9 ust. 1 rozp. Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r. w sprawie badań lekarskich kierowców i osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami, Dz. U. Nr 2, poz. 15). Zatem fakt uzyskania przez odwołującego się orzeczenia lekarskiego nie ma znaczenia w sprawie. W tej zaś sytuacji zachodziły podstawy do cofnięcia uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b w zw. z art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy. Wreszcie, organ odwoławczy wyjaśnił, że nie mógł odnieść skutku wniosek o zwolnienie od kosztów badań w świetle art. 122 ust. 6 ustawy. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego W. N. zarzucając naruszenie art. 122 ust. 1 pkt 3-5 oraz art. 140 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a także naruszenie art. 6-9, art. 11, art. 15, art. 77 § 1, art. 80, art. 107 § 3 i art. 108 § 1 kpa oraz art. 78 Konstytucji RP, wniósł o uchylenie decyzji obydwu instancji, względnie stwierdzenie ich nieważności domagając się nadto zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Nadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza właściwego do badania kierowców na wypadek nieuznania przedłożonego orzeczenia lekarskiego z dnia [...]r., akcentując że brak było przesłanek ustawowych do skierowania go na badania w trybie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, bowiem w toku niniejszego postępowania brak było podstawy do badania prawidłowości decyzji o skierowaniu skarżącego na badania lekarskie. W kolejnym piśmie z dnia [...]r. skarżący podtrzymując dotychczasowe zarzuty i wnioski, podniósł że istotą sprawy jest ustalenie, czy skarżący był objęty zakresem regulacji zawartej w art. 122 ust. 1 pkt 2-5 ustawy – Prawo o ruchu drogowym. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego wyjaśnił, że zawarty w skardze wniosek o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego lekarza dotyczy dalszego etapu postępowania po uchyleniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. W pierwszym rzędzie wyjaśnić przyjdzie, że przedmiotem kontroli sądowej w niniejszej sprawie była jedyna decyzja o cofnięciu skarżącemu uprawnień do kierowania pojazdami. Stąd też nie mogły odnieść skutku zarzuty skargi co do zgodności z prawem decyzji Prezydenta Miasta C. z dnia [...]r. o skierowaniu na badania lekarskie. Zatem istotą niniejszej sprawy nie mogło być ustalenie, czy spełnione zostały przesłanki z art. 122 ust. 1 pkt 2-5 powołanej wyżej ustawy – Prawo o ruchu drogowym, bowiem zaskarżona decyzja zapadła w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. b tej ustawy. Na tej podstawie prawnej właściwy organ zobligowany jest do cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami w razie niepoddania się badaniom lekarskim w trybie określonym w art. 122 ust. 1 pkt 3-5 ustawy. W niniejszej sprawie ostateczną decyzją z dnia [...]r. skarżący został skierowany na kontrolne badania lekarskie na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 4 ustawy. W decyzji tej pouczono, że na badania należy zgłosić się w terminie 30 dni od jej prawomocności, zaś do ich przeprowadzenia właściwy jest Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy w S. Tymczasem po wszczęciu postępowania w sprawie wyegzekwowania tego obowiązku, skarżący nie przedłożył wymaganego orzeczenia lekarskiego, mimo umożliwienia mu tego przez organ I instancji, który wydał w tej sprawie decyzję o cofnięciu uprawnień w dniu [...]r., przyjmując wyjaśnienia o wyznaczeniu terminu badań w dniu [...]r. Zatem wbrew zarzutom skargi, organ administracji umożliwił mu dopełnienie obowiązku poddania się kontrolnym badaniom lekarskim. Tymczasem już po wydaniu decyzji przez organ I instancji skarżący przedłożył orzeczenie lekarskie z dnia [...]r. wydane przez lekarza uprawnionego do badań lekarskich osób kierujących pojazdami, prowadzącego indywidualną praktykę lekarską, stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami kat. B. Orzeczenie to zostało wydane w wyniku badania lekarskiego na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym, a więc w trybie dotyczącym osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy. Tymczasem skarżący nie należy do tej kategorii osób, skoro na badania został skierowany w związku z nasuwającymi się zastrzeżeniami co do stanu zdrowia. W tej sytuacji zasadnie organ odwoławczy uznał, że przedłożone orzeczenie lekarskie nie stanowi wypełnienia obowiązku nałożonego ostateczną decyzją z dnia [...]r. Szczegółowe warunki i tryb wydawania orzeczeń lekarskich stwierdzających istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami reguluje bowiem przywołane przez organ odwoławczy rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 7 stycznia 2004 r., wydane na podstawie art. 123 ustawy. Zgodnie z delegacją ustawową, rozporządzenie to uwzględnia zróżnicowane wymagania oraz konieczność przyjęcia obiektywnych i niezbędnych kryteriów oceny stanu zdrowia. Inne są zatem wymogi co do zakresu badań osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy, a inne osób podlegających badaniom kontrolnym. W związku z tym w przywołanym rozp. wyznaczono inne podmioty uprawnione do wydania orzeczenia lekarskiego. W przypadku osób wymienionych w art. 122 ust. 1 pkt 2-5 ustawy, co dotyczy skarżącego, zgodnie z treścią § 9 ust. 1 rozp. badania lekarskie przeprowadza się w wojewódzkich ośrodkach medycyny pracy, o czym prawidłowo pouczono go w decyzji kierującej na badania kontrolne. Oznacza to, że jedynie orzeczenie wydane przez uprawniony podmiot stanowi dokument potwierdzający wykonanie obowiązku poddania się badaniom lekarskim, którego nie może zastąpić orzeczenie wydane przez lekarza uprawnionego do wydawania orzeczeń o stanie zdrowia osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy. Jak bowiem wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 9 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 43/08 (LEX nr 486223), orzeczenie lekarskie wydawane w trybie powołanego rozp., ma charakter dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 2 kpa, a nie opinii biegłego. Zatem walor taki może mieć jedynie orzeczenie lekarskie sporządzone przez podmioty w zakresie poruczonym im z mocy prawa spraw. Stąd też walor dokumentu urzędowego w niniejszej sprawie ma jedynie orzeczenie lekarskie sporządzone przez ośrodek medycyny pracy, którego nie może zastąpić orzeczenie wydane przez nieuprawniony podmiot. Wreszcie, zasadnie wskazało Kolegium, że dla rozstrzygnięcia sprawy nie ma znaczenia fakt, że skarżący powołał się na trudną sytuację majątkową, uniemożliwiającą poniesienie kosztów przeprowadzenia badań. Ustawodawca jednoznacznie przewidział bowiem, że badanie przeprowadzone jest na koszt osoby skierowanej (art. 122 ust. 6 Prawa o ruchu drogowym). Stad też sytuacja majątkowa nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy, zwłaszcza że na przedłożenie orzeczenia lekarskiego wydanego przez uprawniony podmiot, organ I instancji oczekiwał ponad miesiąc od powiadomienia o wszczęciu postępowania w związku z upływem terminu, określonego w ostatecznej decyzji z dnia [...]r. Z tych też względów zarzuty skargi nie mogły odnieść skutku, jako że w istocie dotyczą zgodności z prawem decyzji o skierowaniu na kontrolne badania lekarskie, która nie podlegała badaniu w niniejszej sprawie. Wbrew twierdzeniom skargi, orzeczenie lekarskie musi zaś pochodzić od uprawnionego do przeprowadzenia badania podmiotu, którym w niniejszej sprawie jest ośrodek medycyny pracy. Orzeczenie lekarskie wydane przez inny podmiot nie posiada zaś waloru dokumentu urzędowego w rozumieniu art. 76 § 2 kpa. Stąd też przedłożone przez skarżącego orzeczenie z dnia [...]r., nie stanowi wykonania obowiązku, nałożonego ostateczną decyzją z dnia [...]r. Wzgląd na interes skarżącego nie mógł uzasadniać uwzględnienia skargi z uwagi na charakter zaskarżonego aktu. Decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami nie ma bowiem cech uznania administracyjnego. W świetle art. 108 § 1 kpa, organ administracji władny był też do nadania decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Wreszcie, w ramach postępowania sądowego brak podstaw prawnych do przeprowadzenia dowodu z opinii biegłego. Możliwość taką wyklucza bowiem przepis art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Z tych wszystkich względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 tej ustawy.