II SA/Gl 466/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. W. i I. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...]r. nr [...], a także postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] nr [...] oraz utrzymane w nim w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nr [...] z dnia [...] r.; 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości; 3. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. tytułem zwrotu kosztów postępowania solidarnie na rzecz skarżących kwotę 500 (pięćset) złotych. Decyzją z dnia [...] roku nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., na podstawie art. 48 ust. 1 w związku z art. 49 ust. 3 ustawy z dnia 4 lipca 1994 roku Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2010 roku nr 243, poz. 1623, dalej powoływana jako "ustawa") nakazał inwestorom K. i I. W. rozbiórkę budynku mieszkalnego jednorodzinnego zlokalizowanego na działce nr [...] ( numer działki po scaleniu działek ) wybudowanego bez pozwolenia na budowę na działce nr [...] przy ul. [...] w B. Z uzasadnienia decyzji wynika, że organ przyjął iż do realizacji przedmiotowego budynku doszło bez pozwolenia na budowę na działce nr [...], którą to działkę inwestorzy już w trakcie niniejszego postępowania połączyli z działką sąsiednią, która po scaleniu otrzymała nr [...]. W związku z tym postanowieniem z dnia [...] roku ( postanowieniem nr [...]) organ wstrzymał prowadzenie robót budowlanych i nałożył na inwestorów obowiązki wymienione w postanowieniu, które inwestorzy wykonali. Następnie na inwestorów postanowieniem z dnia [...] roku nałożono obowiązek uiszczenia ustalonej opłaty legalizacyjnej. Skarga inwestorów na ostateczne postanowienie w tym zakresie została odrzucona postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 17 listopada 2010 roku. Ponieważ inwestorzy nie uiścili ustalonej postanowieniem nr [...] z dnia [...] roku opłaty legalizacyjnej na podstawie art. 48 ust. 1 ustawy w zw. z art. 49 ust. 3 tej ustawy orzeczono w stosunku do obiektu nakaz rozbiórki. Od decyzji tej złożyli odwołanie K. i I. W. Odnieśli się w nim do Konstytucji i aksjologii prawa, mocy obowiązującej Prawa budowlanego. Wskazali także na fakt nawiązania przez organ I instancji do działki nr [...], która w wyniku scalenia nie istnieje od dnia [...] roku. [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zaskarżoną decyzją, wydaną na podstawie art. 48 ust. 1 w zw. z art. 49 ust. 3 ustawy i art. 138 § 1 pkt 1 kpa utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu organ wskazał, że inwestorzy uzyskali pozwolenie na budowę w stosunku do działki [...] ( decyzja z dnia [...] roku ) dla której to działki wydane były warunki zabudowy i zagospodarowania terenu, a także w stosunku do tej działki zostały dokonane wymagane prawem uzgodnienia. Faktycznie jednak budowę rozpoczęto i budynek zrealizowano na działce nr [...]. Zdaniem organu orzekającego nie jest możliwe dowolne dokonywanie zmian w udzielonym pozwoleniu, a zmiany istotne dla których należy zaliczyć usytuowanie budynku w innym miejscu, wymagają uprzedniej decyzji zmieniającej pozwolenie na budowę. Pozwolenie na budowę zezwala na realizację obiektu w konkretnym miejscu, wynikającym z tego pozwolenia i zatwierdzonego nim projektu budowlanego. Wybudowanie budynku na działce innej niż objęta pozwoleniem na budowę stanowi samowolę budowlaną. Ponieważ w sprawie jest bezsporne ( wynika m.innymi z decyzji PINB w B. z dnia [...] roku w zgłoszeniu sprzeciwu do przystąpienia do użytkowania budynku ), że inwestorzy dopuścili się samowoli, to jej likwidacja musiała nastąpić w trybie art. 48 Prawa budowlanego. Przez fakt nie uiszczenia opłaty legalizacyjnej, a więc zaniechania postępowania legalizacyjnego przez inwestorów organ obowiązany był do orzeczenia rozbiórki budynku. Równocześnie organ orzekający przyznał, że przedmiotowy budynek – jego usytuowanie – jest zgodne z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skarżący ( inwestorzy ) zarzucili wydanie decyzji z naruszeniem art. 31 ust. 3 Konstytucji oraz "ugruntowanych zasad prawnych". Jak się wydaje skarżący kwestionowali orzeczony nakaz rozbiórki uważając, że budynek zrealizowali zgodnie z pozwoleniem na działce, noszącej obecnie numer [...] powstałej w [...] roku ze scalenia działek [...] i [...], a stanowiącej ich własność. Organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i powołał się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 marca 2002 roku sygn. akt SK 2/01, którym przepisy dotyczące postępowania legalizacyjnego uznane zostały za konstytucyjne. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W sprawie jest bezsporne, że inwestorzy uzyskali w dniu [...] r. decyzję nr [...] zezwalającą na budowę domu jednorodzinnego na działce [...]. Decyzja ta została następnie zmieniona - w zakresie dotyczącym projektu zagospodarowania terenu w związku ze zmianą sposobu odprowadzania ścieków – decyzją z dnia [...] roku nr [...], z tym że ta ostatnia okoliczność nie ma dla sprawy znaczenia. Poza sporem jest również, że budynek jednorodzinny objęty wyżej wymienionym pozwoleniem został wykonany na działce nr [...]. Działka [...] stanowiła własność syna inwestorów J. W., który aktem notarialnym z dnia [...] roku ( w aktach sprawy ) darował tę działkę swoim rodzicom to jest inwestorom. Działki te to jest działka nr [...] i [...] zostały scalone w [...] roku w działkę noszącą nr [...], będącą własnością inwestorów. Powyższe ustalenia faktyczne stały się podstawą do wydania zaskarżonej decyzji po negatywnym zakończeniu postępowania legalizacyjnego ( brak uiszczenia opłaty legalizacyjnej ). Co do zasady Sąd podziela poglądy organu odwoławczego w zakresie charakteru pozwolenia na budowę. Pozwolenie jak to organ orzekający stwierdził ma charakter podmiotowo – przedmiotowy. Uprawnia konkretną osobę do wykonania obiektu objętego tym pozwoleniem w konkretnym miejscu. To konkretne miejsce wynika z projektu zagospodarowania działki lub terenu ( art. 34 ust. 3 pkt 1 ) który będąc częścią projektu budowlanego podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę ( art. 34 pkt 4 ). Niewątpliwie za istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego należy uznać odstępstwa od zakresu objętego projektem zagospodarowania działki lub terenu ( a contraria art. 36a ust. 5 pkt 1), które dopuszczalne są jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę. Usytuowanie spornego obiektu nastąpiło w sposób istotnie odbiegający od ustaleń określonych w pozwoleniu na budowę ( w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy), a więc także zatwierdzonego projektu budowlanego. W takiej sytuacji należy więc zaistniałą samowolę likwidować w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 i 51 ust. 4 Prawa budowlanego. Taką wykładnię przepisów w niniejszej sprawie szczególnie uzasadniają jej okoliczności, a mianowicie wykonanie obiektu w miejscu, w którym nie narusza on miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyczyny usytuowania obiektu poza projektem zagospodarowania działki nr [...] oraz fakt, że aktualnie inwestorzy są właścicielami zarówno działki nr [...], jak i działki [...], z których w [...] r. powstała działka nr [...]. Ta ostatnia okoliczność w ocenie Sądu ma zresztą wpływ na rozstrzygnięcie. Samowola powstaje bowiem w momencie rozpoczęcia realizacji obiektu, a do jej zakończenia dochodzi dopiero w momencie ostatecznego nakazu rozbiórki lub ostatecznego rozstrzygnięcia o jego legalizacji. W dacie wydania zaskarżonej decyzji istniała już tylko działka nr [...], a nie działka [...]. Jedynie więc projekt zagospodarowania wydany do decyzji o pozwoleniu na budowę określał położenie obiektu na działce nr [...]. A jeżeli odstępstwa od projektu zagospodarowania działki są odstępstwami istotnymi to należało w stosunku do tego obiektu przeprowadzić postępowanie w trybie art. 51 ust. 1 pkt 3 i 4 Prawa budowlanego, co organy powinny uczynić w postępowaniu ponownym. Mając na uwadze powyższe na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 135 i 152 oraz art. 200 i 205 § 1 ppsa, orzeczono jak w sentencji. su