II SA/Gl 468/07
WyrokWSA w Gliwicach2008-02-14
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Włodzimierz Kubik, Rafał Wolnik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy nadzoru budowlanego prawidłowo ustaliły stan faktyczny i zastosowały właściwe przepisy prawa materialnego w sprawie legalizacji samowolnie wybudowanego tarasu, uwzględniając jego datę powstania i charakter robót budowlanych?Ratio decidendi
Organy nadzoru budowlanego nie przeprowadziły wyczerpującego postępowania wyjaśniającego, co doprowadziło do naruszenia przepisów proceduralnych, w tym zasady prawdy obiektywnej. Nie ustalono jednoznacznie daty realizacji robót, ich charakteru (przebudowa czy budowa) oraz nie rozważono wpływu ewentualnych postępowań dotyczących sąsiednich obiektów budowlanych. Zastosowanie przepisów dotyczących odległości od granicy działki było nieuzasadnione w kontekście usytuowania budynków w granicy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej likwidację tarasu od strony granicy z działką sąsiednią oraz wykonanie balustrady. Organ I instancji uznał taras za samowolę budowlaną, wybudowaną przed 1974 r., i nakazał jego likwidację w określonym pasie oraz wykonanie balustrady, stosując przepisy Warunków Technicznych z 2002 r. Organ II instancji utrzymał decyzję w mocy. Skarżący zarzucili błąd w ustaleniach faktycznych, wskazując, że taras nie stanowi samowoli budowlanej, a także naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym błędne zastosowanie przepisów dotyczących odległości od granicy.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. i orzekł, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zasądził od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), Protokolant Ref. staż. Anna Cyganek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 lutego 2008 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w W. z dnia [...] r. nr [...] oraz orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 2. zasądza od [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. na rzecz skarżącego kwotę [...] złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w W. decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r.- Prawo budowlane (tekst jednolity Dz. U. z 2006 r. nr 156, poz. 1118 z póź. zm) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (kpa) nakazał A. P., H. P. oraz T. P. likwidację tarasu od strony granicy z działką sąsiednią nr [...] w pasie o szerokości [...] m równoległym do przebiegu granicy wraz z wykonaniem balustrady w odległości [...] m. od granicy tej działki w terminie do [...] r. w celu doprowadzenia rozbudowy budynku mieszkalnego, stanowiącego pomieszczenie gospodarcze wraz ze znajdującym się nad nim tarasem, na parceli nr [...] w R. przy ulicy [...] , do stanu zgodnego z prawem.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, iż przedmiotem postępowania wszczętego [...] r. jest zadaszony taras (usytuowany nad pomieszczeniem gospodarczym) dobudowany do budynku mieszkalnego istniejącego na działce nr [...] w R. przy ulicy [...] w granicy z działką nr [...] stanowiącą własność Państwa W. Z oględzin miejsca lokalizacji tarasu i udzielonych przez strony wyjaśnień wynika, iż taras powstał bez pozwolenia na budowę przed rokiem [...] staraniem ówczesnych właścicieli nieruchomości. Postępowanie wyjaśniające nie pozwoliło na wiarygodne ustalenie gabarytów i rozwiązań funkcjonalno - użytkowych tego obiektu w dacie kupna nieruchomości tj. w [...] r. przez Państwa P., podobnie jak i wiążących danych dotyczących realizacji schodów oraz zadaszenia. Organ dodał, iż na wszystkie ww. roboty T. i A. P. nie posiadają żadnych dokumentów formalnych upoważniających do budowy. W związku z tym przyjęto do postępowania wiarygodny termin samowolnego wybudowania przedmiotowego tarasu przed [...] rokiem pod rządami ustawy Prawo Budowlane z 1974 r. Nadto organ podniósł, iż obowiązujące w dacie realizacji tarasu Warunki techniczne z 1980 r. nie przewidywały możliwości sytuowania budynków mieszkalnych w granicy działek, dopuszczając taką lokalizację dla budynków gospodarczych. Ponadto przepisy te nie ustalały szczególnych wymogów dla sytuowania tarasów na działce. Dalej organ stwierdził, iż wobec zaistniałego sporu sąsiedzkiego pomiędzy właścicielami graniczących ze sobą obiektów - bliźniaczych budynków mieszkalnych z dobudówkami organ zastosował dla tego obiektu przepisy obecnie obowiązujące wymagające zastosowania odległości [...] metra od granicy dla obiektu użytkowanego jako taras, o czym stanowi § 12 ust. 5 Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie ( Dz. U. Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Realizacja tego przepisu wymaga jedynie ograniczenia użytkowania części dotychczasowego tarasu do fragmentu położonego w odległości większej niż [...] m. od granicy co zapewniać ma wykonanie balustrady z tej strony. PINB na koniec dodał, iż organy nadzoru w swych postępowaniach stosują przepisy obowiązującej ustawy Prawo Budowlane z 1994 r. które w szczególnych przypadkach (likwidacji samowoli budowlanej) nakazują stosowanie przepisów obowiązujących w dacie realizacji inwestycji – co ma miejsce w przypadku spornego tarasu. Z tych też względów kwestia legalności zadaszenia tarasu i schodów będzie przedmiotem odrębnego postępowania z zastosowaniem przepisów odpowiadających dacie ich powstania.
Odwołanie od powyższej decyzji złożył A. P. podnosząc nieuzasadnione prowadzenie postępowania legalizującego wobec obiektu nie wykonanego przez niego ani jego matkę. Dodał, iż w [...] r. to J. P. jako pierwszy właściciel uzyskał zezwolenie na wykonanie robót budowlanych dotyczących przebudowy przedmiotowego domu mieszkalnego. Według kserokopii rysunku – parter - taras zlokalizowany jest od strony podwórza a wejście na niego zlokalizowano z kuchni na tym samym poziomie. Wymiary tarasu to wysięg [...] m od budynku, średnia długość [...] m. Od granicy działki taras odsunięto o [...] cm. Z uwagi na konstrukcję tj. płyta z betonu o grubości 12 cm, zbrojona siatką ze stali zbrojeniowej oparta na dwuteownikach NP.100 osadzonych w ścianie domu i opartych na słupach z cegły pełnej - taras będący przedmiotem postępowania do dnia dzisiejszego nie ulegał zmianie co do wymiarów. Dalej A. P. podniósł, iż z uwagi na warunki atmosferyczne taras został zadaszony, natomiast z uwagi na jego użytkowanie był również naprawiany. Dodatkowo odwołujący się wskazał, iż organ I instancji wybiórczo stosuje przepisy w odniesieniu do przedmiotowej sprawy, nie dbając o czasokres obowiązywania, częściowo stosuje przepisy nowe, częściowo stare, co jest jego zdaniem niedopuszczalne.
Zaskarżoną w niniejszym postępowaniu decyzją Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jako podstawę rozstrzygnięcia organ wskazał art. 138 § 1 kpa w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo Budowlane oraz art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo Budowlane.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podtrzymał argumentację podnoszoną przez organ I instancji dodając, iż zgodnie z literą prawa każdoczesny właściciel nieruchomości przejmuje zarówno prawa jak i ciężary spoczywające na tej nieruchomości. W niniejszej sprawie ciężary dotyczyły obowiązku legalizacji samowoli popełnionej przez poprzednika prawnego polegającej na budowie spornego tarasu oraz zadaszenia schodów bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego A. i T. P. zaskarżyli w całości decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zarzucili jej: błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę rozstrzygnięcia polegający na uznaniu, że wykonanie tarasu budynku przy ulicy [...] zostało dokonane w ramach tzw. samowoli budowlanej, podczas gdy przedmiotowy taras został wykonany w okresie, gdy przepisy prawa nie obligowały właścicieli do posiadania jakichkolwiek zezwoleń ani też dokonywanie jakichkolwiek zgłoszeń odnośnie budowy tarasów ani też nie określały warunków jakie powinny spełniać, zatem do samowoli budowlanej zdaniem skarżących nie doszło. Zarzucili także naruszenie prawa procesowego, w szczególności art. 8 i 10 oraz 7, 77 i 80 kpa polegające m.in. na niedopuszczeniu do udziału w oględzinach tarasu pełnomocnika ustanowionego przez A. P. – W. P., a tym samym pozbawieniu strony czynnego udziału w czynnościach oględzin, w tym także możliwości składania do protokołu oględzin świadczeń i uwag, co doprowadziło do dokonania niepełnych i nierzetelnych ustaleń przez organy wydające decyzję, na sprzeczności w treści decyzji i jej uzasadnienia a to przez nakazanie w sentencji decyzji likwidacji tarasu w pasie o szerokości [...] m równoległym od strony granicy z wykonaniem balustrady w odległości [...] m. od granicy, a w uzasadnieniu obu decyzji podanie, że chodzi o ograniczenie użytkowania tarasu na szerokości [...] m. poprzez przesunięcie balustrady, co uniemożliwia wykonanie decyzji wobec braku jej zrozumienia przez skarżących oraz poprzez bezpodstawne rozdzielenie wydania decyzji odnośnie tarasu budynku oraz zadaszenia i schodów do tego tarasu podczas, gdy zarówno taras, jego zadaszenie i schody do niego prowadzące stanowią jedną całość i winny być objęte jedną decyzją, gdyż owe rozdzielenie sprawia, zdaniem skarżących, że zaskarżona decyzja jest niemożliwa do wykonania przy przyjęciu, że słowa "likwidacja tarasu" oznaczają jego fizyczne zlikwidowanie. Zadaszenie tarasu jest bowiem połączone słupami z tarasem a nie samodzielną konstrukcją budowlaną podobnie jak schody. Skarżący zarzucili także naruszenie prawa materialnego polegające na bezpodstawnym zastosowaniu w sprawie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury w sprawie warunków technicznych (...) podczas gdy sporny obiekt został wybudowany w latach [...], co miało zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej, powołując się na argumenty zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Dodał, iż wyrok tut. Sądu o sygn. akt II SA/Gl 813/06 uchylający decyzję organu nadzoru budowlanego, nakazywał tymże organom dobadanie sprawy wpływu zrealizowanej przez Państwo W. dobudówki na ścianę wspólną budynków przy ulicy [...], a nie jak sugerują skarżący sprawę oddzielnego wznoszenia tychże budynków. Organ wskazał nadto, iż zarzut skarżących stosowania prawa wstecz jest chybiony, albowiem przed rokiem [...] nadzór budowlany po zbadaniu sprawy samowolnej dobudowy tarasu do budynku w [...] r. orzekał na bazie obowiązujących w [...] r. Warunków technicznych, tak jak i zarzut niedołożenia przez organ wymaganej staranności i analizy stanu faktycznego sprawy, albowiem W. P. był obecny w trakcie przeprowadzanej wizji lokalnej w dniu [...] r, zaś A. P. w dniu [...] r. złożył do protokołu wyjaśnienia dotyczące tarasu, zapoznał się z protokołem ww. wizji i nie wniósł uwag w stosunku do działań organu.
Postanowieniem tut. Sądu z dnia 24 października 2007 r. umorzono postępowanie ze skargi E. M. i W. P.- następców prawnych zmarłej w dniu [...] r. T. P., z uwagi na niepodtrzymanie przez nich skargi zmarłej skarżącej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Kontrolowana w niniejszej sprawie decyzja, jak również poprzedzająca ją decyzja organu pierwszej instancji, wydane zostały w ocenie składu orzekającego z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, które to naruszenie miało istotny wpływ na wynik sprawy.
W szczególności wskazać należy, że postępowanie administracyjne prowadzone przed organami obu instancji nie doprowadziło do kompleksowego i wszechstronnego wyjaśnienia sprawy, co w istocie stanowiło naruszenie art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Ustalenia organów obu instancji nie znalazły ponadto dostatecznej argumentacji w treści uzasadnień kontrolowanych postanowień, czym naruszono art. 107 § 3 kpa.
Przeprowadzone przez Sąd badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie. Zdaniem Sądu oba orzeczenia wydane zostały bowiem z naruszeniem zasady prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), której realizacja wymaga, by organy administracji publicznej podejmowały wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Jako dowolne należy traktować zatem ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.), zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 k.p.a), a więc przy podjęciu wszelkich kroków koniecznych do jednoznacznego wyjaśnienia okoliczności sprawy, jako warunku niezbędnego wydania rozstrzygnięcia o przekonującej treści (por. wyrok NSA z 4 lipca 2001 r., I SA 1768/99). W odniesieniu do postępowania przed organem odwoławczym należy też podkreślić, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją lub postanowieniem organu pierwszej instancji, a stan faktyczny winien ustalić nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu pierwszoinstancyjnym lecz także rozszerzając granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ pierwszej instancji. W konsekwencji, w myśl art. 136 k.p.a., organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w pierwszej instancji wydał decyzję lub postanowienie.
Odnosząc powyższe uwagi do przeprowadzonego w niniejszej sprawie postępowania administracyjnego przed organami obu instancji stwierdzić należy, iż zebrany w sprawie materiał dowodowy nie był wyczerpujący i klarowny, a w konsekwencji nie zezwalał na to by na jego podstawie wydać ostateczną decyzję rozstrzygającą sprawę co do istoty.
W szczególności nie wynika z akt sprawy w sposób jednoznaczny, aby organy ustaliły datę realizacji spornych robót i ich charakter. W świetle obecnie obowiązujących przepisów Prawa budowlanego należy przyjąć, że roboty budowlane polegające na urządzeniu tarasu (bądź też loggi) na istniejącym obiekcie budowlanym (dach przybudówki), o ile prowadzone są w oderwaniu od budowy tej przybudówki, należy potraktować jako przebudowę istniejącego obiektu budowlanego. Zgodnie bowiem z art. 3 pkt 7a Prawa budowlanego z 1994 roku przez przebudowę należy rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego. Urządzenie tarasu na dachu istniejącego obiektu niewątpliwie prowadzi do zmiany parametrów użytkowych. Ta uwaga wydaje się niezbędna dla właściwego określenia, jakie w istocie działania mają podlegać ocenie organów nadzoru budowlanego. Przebudowa jest bowiem jednym z rodzajów robót budowlanych (art. 3 pkt 7 Prawa budowlanego), nie jest natomiast budową (art. 3 pkt 6 Prawa budowlanego). Inaczej sytuacja by wyglądała, gdyby taras stanowił jeden z elementów inwestycji, polegającej na budowie przybudówki, na której jest urządzony. W takim bowiem przypadku ocena legalności tej części obiektu budowlanego uzależniona by była od oceny legalności samej przybudówki. Z kolei od wyników tych ustaleń zależy zastosowanie właściwego trybu legalizacji obiektu budowlanego lub jego części. Zwrócić przyjdzie też uwagę, że w zależności od zakresu i charakteru wykonanych robót, a przede wszystkim daty, w której zostały zrealizowane, możliwe jest ustalenie, czy stanowią samowolę budowlaną, czy też nie.
Zgodnie z art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
Nie ulega wątpliwości, że zastosowanie mają w takim przypadku przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Jak wynika z treści art. 37 i art. 40 tej ustawy, odnoszą się one nie tylko do sytuacji faktycznych powstałych pod rządami tej ustawy, lecz do wszystkich obiektów budowlanych wybudowanych "niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy". Przepis obejmuje zatem obiekty budowlane wybudowane niezgodnie z przepisami również pod rządami Prawa budowlanego z 1961 r. i wcześniejszych. Legalność zabudowy wzniesionej przed 1975 rokiem należy zatem ocenić według przepisów obowiązujących w dacie jej realizacji. W przypadku ustalenia, iż dany obiekt budowlany został samowolnie wzniesiony, ewentualna "legalizacja" tego obiektu następuje przy zastosowaniu środków określonych w art. 37 i nast. Prawa budowlanego z 1974 r.
Tymczasem organy w niniejszej sprawie pominęły tę kwestię przyjmując, że wystarczające jest ustalenie, że taras został zrealizowany przed rokiem [...]. Tym samym nie odniosły się w sposób wyczerpujący do zarzutu skarżącego, który konsekwentnie twierdził, że na sporne roboty budowlane nie było wymagane pozwolenie w dacie, kiedy były one realizowane. Ustalenie, że taras został zrealizowany przed rokiem [...] jest wystarczające do przyjęcia, że do usunięcia skutków samowoli, o której mowa w obecnie obowiązującym art. 48 Prawa budowlanego, zastosowanie mają przepisy Prawa budowlanego z 1974 roku. Nie jest natomiast wystarczające do ustalenia, czy i w jakim zakresie samowola miała miejsce.
Nie bez znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy pozostaje również okoliczność, że przybudówka, na której znajduje się sporny taras jest usytuowana w granicy z działką sąsiednią. W szczególności zwrócić należy uwagę, że w tej samej granicy znajduje się podobny obiekt na działce sąsiedniej, który przylega do spornego obiektu. Przyjmując za prawidłowe ustalenia organów, że do likwidacji skutków samowoli budowlanej należy stosować przepisy określające warunki techniczne obowiązujące w dacie legalizacji, to zupełnie nieuzasadnione jest zastosowanie w takim stanie faktycznym § 12 ust. 5 warunków technicznych z 2002 roku. Przepis ten znalazłby bowiem zastosowanie jedynie w sytuacji, w której miałoby dojść do pomniejszenia odległości od granicy działki budowlanej, o których mowa w § 12 ust. 1. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie występuje, albowiem nie mamy do czynienia z odległością 3m lub 4m od granicy lecz z usytuowaniem budynków w granicy działki, a więc z sytuacją, którą określa § 12 ust. 4 pkt 2 warunków technicznych. Do takiej sytuacji nie odnosi się ust. 5.
Powyższe rozważania będą jednak prawidłowe jedynie w sytuacji, w której zostanie stwierdzone, że znajdujące się w granicy budynki lub ich części (przybudówki) zostały wzniesione legalnie względnie, że mogą zostać zalegalizowane. Tymczasem w kontrolowanym postępowaniu w ogóle nie rozważono tej kwestii. Nie można mówić o konieczności odsunięcia się od granicy w przypadku, gdy budynki są w tej granicy usytuowane zgodnie z prawem. Taras w tym przypadku nie jest odrębną częścią budynku (np. dobudowaną do wcześniej istniejącego obiektu) lecz jest wynikiem zrealizowania funkcji o takich parametrach na istniejącym dachu przybudówki. Ocena legalności takiego tarasu musi być związana z oceną legalności zarówno tej przybudówki, jak i podobnego obiektu zlokalizowanego na działce sąsiedniej. W każdym razie ocena ta winna wyprzedzać rozstrzygnięcie w przedmiocie samowolnego urządzenia tarasu.
Z akt sprawy i z relacji stron wynika, że przed organami nadzoru budowlanego toczy się postępowanie w stosunku do sąsiedniego budynku lub jego części. W takiej sytuacji niezbędne wydaje się rozważenie przez organ w niniejszej sprawie, czy wynik tamtego postępowania nie będzie miał wpływu na rozstrzygnięcie w niniejszej sprawie, a to z uwagi na wyżej poczynione uwagi.
Wszystkie powyższe uchybienia, a w szczególności brak ustaleń w wyżej wskazanym zakresie uniemożliwiały podjęcie rozstrzygnięcia. Te ustalenia pozwolą dopiero na stwierdzenie czy i jakiego rodzaju samowola została popełniona, a tym samym jakie przepisy i jaki tryb postępowania będzie właściwy do likwidacji skutków tej samowoli.
Wobec powyższych wywodów organ nadzoru budowlanego rozważy również, w zależności od poczynionych ustaleń faktycznych, czy nie zachodzi konieczność lub celowość połączenia sprawy spornego tarasu ze sprawą jego zadaszenia i schodów.
Na aprobatę zasługuje ponadto zarzut skarżącego odnośnie sprzeczności sentencji decyzji z treścią jej uzasadnienia. Jakkolwiek Sąd nie przesądza w tym miejscu, że decyzja taka byłaby niewykonalna, to zgodzić się należy ze skarżącym, że jej prawidłowe wykonanie (a tym bardziej w drodze egzekucji administracyjnej) byłoby co najmniej utrudnione.
Odnośnie natomiast zarzutów skarżącego, co do naruszenia art. 10 kpa poprzez niedopuszczenie do udziału w oględzinach jego pełnomocnika W. P., to zgodzić się przyjdzie ze stanowiskiem organów, iż W. P. pomimo zażądania od niego pełnomocnictwa w szczególnej formie, był obecny na tych oględzinach. Jakkolwiek za nieuzasadnione należy uznać żądanie organu w tym zakresie, to jednak w ocenie Sądu nie było to naruszenie, które miało wpływ na wynik sprawy, a tylko takie naruszenie może powodować uchylenie decyzji.
Wobec wykazanych wyżej uchybień, a w szczególności wobec braku wyjaśnienia sprawy w znacznej części organ odwoławczy, rozpoznając odwołanie winien był uchylić decyzję organu pierwszej instancji w trybie art. 138 § 2 kpa, albowiem nie miał dostatecznych podstaw do rozpoznania sprawy co do meritum.
Rozpoznając sprawę ponownie organ pierwszej instancji dokona ustaleń z uwzględnieniem powyższych rozważań.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a. W kwestii wykonalności zaskarżonego orzeczenia Sąd orzekł na zasadzie art. 152 p.s.a.
O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.s.a., a na zasądzoną kwotę składa się jedynie wynagrodzenie adwokata w wysokości określonej w § 18 ust. 1 pkt 1 lit c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 roku w sprawie opłat za czynności adwokackie (...) (Dz.U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.), gdyż w zakresie wpisu sądowego od skargi skarżący został zwolniony od obowiązku jego uiszczenia na mocy postanowienia tut. Sadu z dnia 20 lipca 2007 roku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło