II SA/Gl 475/13
WyrokWSA w Gliwicach2013-08-22
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Ewa Krawczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny może dokonać zmiany powierzchni działki w ewidencji gruntów i budynków, jeśli podstawa prawna poprzedniego wpisu została wyeliminowana z obrotu prawnego, a postępowanie dotyczące scalenia gruntów, które może wpłynąć na powierzchnię działki, nie zostało zakończone?Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie może dokonać zmiany powierzchni działki w ewidencji gruntów i budynków, jeśli poprzedni wpis został oparty na decyzji wyeliminowanej z obrotu prawnego, a postępowanie dotyczące scalenia gruntów, które może wpłynąć na powierzchnię działki, nie zostało zakończone. Ewidencja gruntów i budynków stanowi rejestr danych oparty na dokumentach urzędowych, a zmiany mogą być wprowadzane jedynie na ich podstawie.Stan faktyczny
Strona skarżąca wniosła o zmianę powierzchni działki nr [...] w ewidencji gruntów i budynków z [...] m² na [...] m², powołując się na wcześniejszy wyrok sądu. Starosta odmówił dokonania zmiany, wskazując na wyeliminowanie z obrotu prawnego decyzji stanowiącej podstawę wpisu oraz niezakończone postępowanie scaleniowe. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał decyzję w mocy. Strona skarżąca wniosła skargę do WSA, domagając się uwzględnienia wnioskowanej zmiany.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi A.Z. i H.Z. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy dokonania zmian w ewidencji gruntów i budynków oddala skargę.
Pismem z dnia [...] r. H. Z. i A. Z. wystąpili do Starosty [...] o dokonanie zmiany w ewidencji gruntów polegającej na prawidłowym ujawnieniu wielkości jego działki nr [...] – tj. powierzchni [...] m². W uzasadnieniu powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 22 czerwca 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 164/11 który uchylił decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. w przedmiocie scalenia nieruchomości położonej w R..
Postanowieniem z dnia [...] r. Starosta [...] na podstawie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, zawiesił postępowanie w sprawie aktualizacji bazy ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym R., gm. K., polegające m.in. na zmianie powierzchni w działce nr [...] z powierzchni [...] m² na [...] m². W uzasadnieniu wyjaśnił, iż z uwagi na skomplikowany charakter sprawy wydłużony został termin jej załatwienia, a nadto wystosowany został wniosek do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach o dokonanie wykładni wyroku z dnia 22 czerwca 2011 r. sygn. akt II SA/Gl 164/11. Dodatkowo wskazano, że wobec podawanych różnych wielkości przedmiotowej działki, sprawa wnioskowanego wpisu musi zostać zawieszona do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. sprawy w przedmiocie scalenia wsi R..
W wyniku wniesionego przez H. Z. i A. Z. zażalenia rozpatrujący sprawę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. postanowieniem z dnia [...] r. uchylił wymienione powyżej postanowienie, wskazując w uzasadnieniu, iż w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do zawieszenia postępowania w trybie art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wyjaśnił, iż w niniejszej sprawie nie występuje związek rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy z wniosku H. i A. Z. przez Starostę [...] z rozpoznaniem i rozstrzygnięciem innego organu administracji publicznej.
Decyzją z dnia [...] r. Starosta [...] odmówił dokonania zmiany powierzchni w działce nr [...] z powierzchni [...] m² na [...] m², a także zmiany powierzchni działki sąsiedniej nr [...] w ewidencji gruntów i budynków. W podstawie prawnej przywołał art. 7d pkt 1 i art. 22 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1089 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.jedn. Dz.U. z 2010 r. Nr 193, poz. 1287 ze zm.) § 47 ust. 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38. poz. 454) oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego, a w uzasadnieniu wskazał, że nie zaszły żadne okoliczności, mające wpływ na rozstrzygnięcie merytoryczne sprawy. Zgodnie z wyjaśnieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zawartym w postanowieniu z dnia 15 października 2012 r. sygn. akt II SA/Gl 164/11 oraz wyjaśnieniem zawartym w postanowieniu [...]Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. z dnia [...] r. do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. nie ma żadnych podstaw do dokonywania, na aktualnym etapie postępowania, zmian w ewidencji gruntów i budynków. Przywoływana przez wnioskujących decyzja Wojewody [...]z dnia [...] r., a tym samym załącznik do niej, została wyeliminowana z obrotu prawnego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 października 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 513/08, stąd też nie może być podstawą żądanej zmiany. Postępowanie odwoławcze od decyzji Starosty [...] Nr [...] z dnia [...] r. w przedmiocie scalenia gruntów wsi N. i R. prowadzi aktualnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C., które przesunęło termin załatwienia sprawy do dnia [...] r.
Nie godząc się z powyższym stanowiskiem H. Z. i A. Z. złożyli odwołanie, wnosząc o uchylenie tej decyzji i dokonanie wnioskowanych zmian w ewidencji gruntów i budynków. Powtórzyli, iż Starosta [...] dokonał zmian w sposób nieuzasadniony, gdyż ich działka ma powierzchnię [...] m².
Rozpatrując złożone odwołanie [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w K. zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W obszernym uzasadnieniu, po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowania w sprawie organ odwoławczy odwołał się do obowiązujących przepisów ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne wskazując w szczególności na art. 20 ust. 1 w związku z art. 2 pkt 8 , w myśl których ewidencja gruntów i budynków stanowi wyłącznie rejestr danych dotyczących nieruchomości (ich obszaru, granic, stanu własności), dodając, że postępowanie ewidencyjne, kończące się wydaniem decyzji administracyjnej nie może aktualnie służyć dokonaniu zmian w zasobie ewidencyjnym, o ile przesłanką takich zmian nie są konkretne dokumenty, zdarzenia prawne powodujące z mocy prawa obowiązek dokonania nowego wpisu. Organ podkreślił, że zmiany o charakterze przedmiotowym, jak i podmiotowym w ewidencji właściwe organy nie mogą dokonywać według własnego uznania, ale wpisują je w oparciu o dokumenty urzędowe wymienione w § 46 ust. 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków. Jeżeli aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, to wówczas stosownie do § 47 ust. 3 cytowanego rozporządzenia – organ przeprowadza w tym zakresie postępowanie administracyjne, które kończy w ustawowo domniemanej formie załatwienia sprawy z zakresu administracji publicznej (art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego) – decyzją administracyjną wprowadzają zmianę lub odmawiającą wprowadzenia żądanej zmiany.
W przedmiotowej sprawie żądana przez odwołujących się powierzchnia działki nr [...] - tj. [...] m², wpisana została do ewidencji gruntów i budynków na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. orzekającej m.in. o przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] objętymi postępowaniem scaleniowym. Jednakże decyzja ta została wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 października 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 513/08 wyeliminowana z obrotu prawnego poprzez stwierdzenie jej nieważności. Także kolejna decyzja Wojewody [...] (z dnia [...] r.) została uchylona kolejnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (z dnia 22 stycznia 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 557/09). W dacie obecnego orzekania przez Starostę [...] – postępowanie w przedmiocie scalenia gruntów obejmujące również kwestie przebiegu granic przedmiotowej działki, a w konsekwencji jej powierzchni, nie zostało zakończone. Zatem w tych okolicznościach organ pierwszej instancji miał pełne podstawy aby odmówić dokonania żądanej przez H. Z. i A. Z. zmiany w operacie ewidencji gruntów i budynków, tym bardziej, że nie złożyli oni żadnych dokumentów, które stanowiłyby podstawę do wprowadzenia w operacie zmian w żadnym przez nich zakresie.
W zakończeniu organ odwoławczy dodał, że już po wydaniu kontrolowanej decyzji przez Starostę [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. ostateczną decyzją z dnia [...] r. zatwierdzającą projekt scalenia gruntów w obrębie R., gmina K., orzekło, że w wyniku tego scalenia należy wydzielić działkę nr [...] o powierzchni [...] ha.
Niezadowoleni z powyższego rozstrzygnięcia H. Z. i A. Z. złożyli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, kwestionując ustalenia poczynione przez orzekające w sprawie organy i domagając się wnioskowanej zmiany – tj. uwidocznienia w ewidencji, iż działka nr [...] w miejsce wpisanej powierzchni [...] m², ma powierzchnię [...] m².
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Na rozprawie w dniu 22 sierpnia 2013 r. pełnomocnik organu odwoławczego wniósł o oddalenie skargi z przyczyn wskazanych w odpowiedzi na nią oraz w motywach zaskarżonej decyzji.
Uczestnicy postępowania H. K. i P. K. wnosząc o oddalenie skargi przychylili się do stanowiska prezentowanego przez organ odwoławczy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując niniejszą sprawę zważył, co następuje :
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zarówno zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa
Zgodnie bowiem z zapisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) - sądy administracyjne powołane są do badania zgodności z prawem decyzji, postanowień, czynności i innych aktów administracyjnych. Kontrolują zatem czy organy administracyjne wydające zaskarżone akty nie dopuściły się naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego, i to naruszenia mającego bądź mogącego mieć istotny wpływ na wynik sprawy czy stanowiącego podstawę wznowienia postępowania, albo wreszcie naruszenia prawa uzasadniającego ich nieważność, albowiem jedynie wówczas jest możliwe uchylenie kwestionowanej decyzji bądź stwierdzenie jej nieważności - art.145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz.270 ze zm.). Przy czym, po myśli art. 134 tej ustawy, sądy te nie są związane zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, czyli rozpatrują sprawę w jej całokształcie.
Przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonej decyzji w aspekcie zarzutów podniesionych w skardze oraz wziętych pod rozwagę przez Sąd z urzędu w zakreślonych powyżej ramach wykazała, iż odpowiada ona prawu, nie narusza bowiem ani przepisów materialnoprawnych ani przepisów procedury.
W kontrolowanym postępowaniu strona skarżąca domagała się wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zmiany polegającej na wprowadzenie nowej powierzchni działki nr [...] – tj. w miejsce ujawnionej powierzchni [...] m² wpisać powierzchnię [...] m².
Organ pierwszej instancji Starosta [...] po przeprowadzeniu postępowania decyzją z dnia [...] r. odmówił wnioskowanej zmiany, a rozpatrujący sprawę w wyniku odwołania Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego utrzymał ją w mocy. W ocenie składu orzekającego stanowisko organów zaprezentowane w tych rozstrzygnięciach należy podzielić.
Zgodnie z art. 2 pkt. 8 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne (t.jedn. Dz. U. z 2005 r., Nr 240, poz. 2017 ze zm.) ewidencja gruntów i budynków stanowi jednolity dla kraju, systematycznie aktualizowany zbiór informacji o gruntach, budynkach i lokalach, ich właścicielach oraz o innych osobach fizycznych lub prawnych władających tymi gruntami, budynkami i lokalami. Ustawowy obowiązek aktualizowania ewidencji gruntów i budynków w zakresie ujętych w niej danych dotyczących m.in. gruntów i budynków stosownie do art. 22 ustawy oraz § 44 pkt 2 rozporządzenia Ministra rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia 29 marca 2001 r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz.U. Nr 38, poz. 454) spoczywa na staroście, który dokonuje tej aktualizacji z urzędu lub na wniosek, poprzez wprowadzenie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w sposób ściśle określony w tych przepisach tzn. zgodnie z §§ 45, 46 czy 47 przywołanego rozporządzenia.
W rozpatrywanej sprawie w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej przez Starostę [...] żądana przez skarżących powierzchnia ich działki nr [...] – tj. [...] m² wpisana została na podstawie ostatecznej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr IF- [...] orzekającej o scaleniu gruntów wsi N. i R., w tym m.in. o przebiegu granic pomiędzy działkami nr [...] i nr [...] objętymi tym postępowaniem scaleniowym. Jednak wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 października 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 513/08 stwierdzono nieważność tej decyzji, a zatem została ona wyeliminowana z obrotu prawnego. Także kolejna decyzja Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] została wyeliminowana z obrotu prawnego wskutek uchylenia jej wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 22 stycznia 2010 r. (sygn. akt II SA/Gl 557/09). Odpadła tym samym podstawa do takiego wpisu w ewidencji gruntów i budynków.
W momencie rozstrzygania w niniejszej sprawie przez Starostę [...] - postępowanie w przedmiocie scalenia gruntów wsi R., obejmujące również kwestie przebiegu granic przedmiotowej działki, a w konsekwencji jej powierzchni, nie zostało zakończone. Tym samym brak było podstawy do wprowadzenia do ewidencji gruntów i budynków zmiany o żądanej we wniosku i kolejnych pismach procesowych skarżących treści.
Wskazać w tym miejscu przyjdzie, że dla poparcia swego stanowiska skarżący nie przedstawili żadnego dokumentu, który mógłby stanowić podstawę do odmiennej interpretacji zarówno stanu faktycznego jak i stanu prawnego sprawy. Nie ulega bowiem wątpliwości, iż działka należąca do skarżących – tj. działka nr [...] położona we wsi R. nie ma powierzchni przez nich podanej, a przynajmniej powierzchnia taka nie wynika z żadnego dokumentu. Nie zostały na tę okoliczność przedstawione żadne wymagane przepisami dokumenty, a wręcz przeciwnie z wydana już po decyzji organu pierwszej instancji w niniejszej sprawie – bo w dniu [...] r. decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. potwierdziła, że przedmiotowa działka powiada powierzchnię równą powierzchni ujawnionej w ewidencji gruntów i budynków, czyli [...] m².
Mając na uwadze wszystkie poczynione powyżej uwagi i ustalenia Wojewódzki Sąd Administracyjny, nie stwierdzając naruszenia prawa, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło