II SA/Gl 479/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.), Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant st. sekretarz sądowy Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2013 r. sprawy ze skargi W. L. na decyzję [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Komendanta Miejskiego Policji w C. z dnia [...] r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. Pismem z [...] r. Komendant Miejski Policji w C. zawiadomił o wszczęciu postępowania w sprawie skierowania W. L. na badania lekarskie w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3b ustawy z 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137 ze zm.), zwanej dalej ustawą. W uzasadnieniu podał, że W. L. został [...] r. zatrzymany i stwierdzono, że prowadził rower będąc w stanie nietrzeźwości po drodze publicznej. Zarówno w notatce urzędowej sporządzonej w dniu [...] r., jak i w protokołach z użycia urządzeń do oznaczenia ilości alkoholu w wydychanym powietrzu z tej samej daty zapisano, że strona nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami. Decyzją z [...] r. nr [...] Komendant Miejski Policji w C., na podstawie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy skierował W. L., nie posiadającego uprawnienia do kierowania pojazdami, z powodu kierowania rowerem w stanie nietrzeźwości, na badania lekarskie. W odwołaniu od decyzji strona wniosła o jej uchylenie podając, że przeprowadzenie takich badań w stosunku do osoby, która nie ma uprawnień do kierowania pojazdami jest bezcelowe, z ich wynikiem nie wiążą się żadne konsekwencje, zaś badanie jest kosztowne i obciążające dla budżetu strony. Zaskarżoną decyzją [...] Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Opisał przebieg postępowania i ustalone okoliczności. Wyjaśnił, że bezsporne jest, iż W. L. kierował na drodze publicznej rowerem będąc w stanie nietrzeźwości. Ta okoliczność obliguje organ Policji do skierowania na badania lekarskie w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Zgodnie z art. 2 pkt 20 ustawy, kierującym jest osoba, która kieruje pojazdem, zaś pojazdem jest środek transportu przeznaczony do poruszania się po drodze (art. 2 pkt 31 ustawy). Definicję roweru jako pojazdu zawiera art. 2 pkt 47 ustawy. W tym stanie prawnym jadący rowerem jest osobą kierującą pojazdem, a gdy czyni to na drodze publicznej w stanie nietrzeźwości, podlega skierowaniu na badania. Rozstrzygnięcie to ma charakter związany, przepis nie wprowadza wyjątków. Nie odniesiono się do zarzutu braku uprawnień strony do kierowania pojazdami. W skardze do sądu administracyjnego W. L. wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji, podtrzymując stanowisko zaprezentowane w odwołaniu. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, powielając argumentację przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: Rozstrzygnięcia wydane w sprawie zapadły w stanie prawnym obowiązującym przed dniem 19 stycznia 2013 r., kiedy weszła w życie ustawa z 25 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. nr 30, poz. 151). W dacie orzekania przez organy przepis art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy przewidywał, że badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami podlega kierujący pojazdem skierowany decyzją przez organ kontroli ruchu drogowego, jeżeli kierował pojazdem w stanie nietrzeźwości. O konsekwencjach takiego skierowania stanowił art. 140 ust.1 pkt 1 i pkt 4 lit. b ustawy. W razie stwierdzenia na podstawie orzeczenia lekarskiego przeciwwskazań do kierowania pojazdem silnikowym oraz w razie niepoddania się badaniu lekarskiemu w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3-5 ustawy, Starosta wydawał decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Widoczny jest pewien brak spójności co do zakresu regulacji między przytoczonymi przepisami. Zastosowanie przy interpretacji art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy definicji legalnych dotyczących kierującego oraz pojazdu prowadzi do ustalenia jego zakresu szerszego, niż przypadki, w których może dojść do usankcjonowania obowiązku badań. Cofnięcie, które jest zarówno sankcją za niewykonanie obowiązku, jak i skutkiem stwierdzonych przez lekarza w wyniku badań przeciwwskazań do kierowania pojazdami, może dotyczyć tylko cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdem silnikowym. W stanie faktycznym takim jak w niniejszej sprawie, kiedy strona nie posiada uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi, próba literalnego interpretowania przepisów regulujących w komplementarny sposób jedną instytucję prawną, prowadzi do sprzeczności. W stosunku do osób nie posiadających uprawnień do kierowania przepis art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy nabiera cech lex inperfecta, jego naruszenie lub nawet stwierdzenie przeciwwskazań, nie łączy się z żadnymi konsekwencjami. W takiej sytuacji konieczna jest rezygnacja z literalnej wykładni art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy na rzecz wykładni celowościowej i systemowej. Skierowanie na badania w celu stwierdzenia przeciwwskazań nie jest sankcją za kierowanie pojazdem w stanie nietrzeźwości. Kierowanie pojazdem, także rowerem, w takim stanie po drogach publicznych, jest praktyką naganną i może być sankcjonowane w trybie przepisów prawa karnego. Natomiast na gruncie administracyjnym celem omawianej regulacji nie jest represja, lecz prewencja i weryfikacja osób posiadających uprawnienie do kierowania pojazdami. Niepoddanie się przez taką osobę badaniu nie pozwala rozstrzygnąć o jej predyspozycjach zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi, zaś negatywny czynnik badań potwierdza przeciwwskazania. Obie te sytuacje stanowią podstawę do pozbawienia takich osób posiadanych uprawnień do kierowania pojazdami silnikowymi. W pełni uzasadnione jest zatem skierowanie na badania w trybie art. 122 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy osoby, która kierowała rowerem w stanie nietrzeźwości, pod warunkiem, że posiada ona uprawnienia do kierowania pojazdami silnikowymi (por. wyrok NSA z 30 listopada 2012 r., I OSK 1465/11). Z możliwości takiej należy natomiast wykluczyć przypadek osoby, która takich uprawnień nie posiada. Przy takiej interpretacji oba przepisy regulujące sprawę weryfikacji uprawnień posiadanych przez osoby dopuszczające się kierowania pojazdem w stanie nietrzeźwości tworzą instytucję spójną i celową, co potwierdza zasadność i prawidłowość wykładni celowościowej. Po uprawomocnieniu się wyroku Sądu wszczęte postępowania powinno zatem zostać umorzone. Mając na uwadze przedstawione argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz art. 135 i 152 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), orzekł jak w sentencji.