II SA/Gl 480/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędzia WSA Rafał Wolnik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 lutego 2016 r. sprawy ze skargi E.S. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania określonych robót budowlanych oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. nakazał skarżącemu E. S., właścicielowi nieruchomości nr [...] w R. przy ul. [...], rozebranie nieużytkowanego, nienadającego się do remontu budynku produkcyjnego a po przeprowadzeniu rozbiórki uporządkowanie terenu parceli. Rozbiórkę należało rozpocząć od dnia 15 kwietnia 2011 r. i zakończyć do dnia 31 października 2011 r. W dniach: 12 maja 2011 r. i 8 grudnia 2011 r. pracownicy organu przeprowadzili kontrole, podczas których ustalono, że zobowiązany nie przystąpił do realizacji nakazu rozbiórki. W tej sytuacji 12 grudnia 2011 r. organ powiatowy wystawił upomnienie nr [...], doręczone zobowiązanemu w dniu 21 grudnia 2011 r. Następnie organ powiatowy przeprowadził kolejne kontrole w dniu 3 lipca 2012 r. oraz w dniu 5 lutego 2014 r., podczas których ustalono, iż przedmiotowy budynek nadal nie został rozebrany. Dnia 26 marca 2014 r. organ powiatowy wystawił tytuł wykonawczy nr [...]. Następnie postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R. stwierdził niedopuszczalność zgłoszonego przez zobowiązanego zarzutu do tytułu wykonawczego. Powyższe postanowienie zostało uchylone przez organ odwoławczy postanowieniem z dnia [...] r. Po ponownym rozpatrzeniu zarzutów postanowieniem z dnia [...] r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził bezpodstawność zgłoszonego zarzutu. Po rozpoznaniu zażalenia zobowiązanego [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] r. utrzymał powyższe postanowienie w mocy. Skargę na postanowienie ostateczne oddalił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z dnia 22 grudnia 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 284/15. Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], podjętym na podstawie art. 122 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2014 r., poz. 1619), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta R., nałożył na skarżącego jako zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia w wysokości 114.638,48 zł z powodu uchylania się od wykonania obowiązku określonego w doręczonym w dniu 8 kwietnia 2014 r. odpisie tytułu wykonawczego, wzywając zobowiązanego do jej uiszczenia w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia oraz do wykonania w terminie 90 dni od doręczenia postanowienia obowiązku, nałożonego decyzją z dnia [...] r. nr [...] – pod rygorem wykonania zastępczego. W uzasadnieniu organ egzekucyjny powołał się na fakt przejęcia z dniem 1 stycznia 2012 r. obowiązków Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. w związku z likwidacją tego organu oraz omówił przebieg dotychczasowego postępowania i przytoczył treść art. 121, art. 124 – 126 cyt. ustawy. Zdaniem organu egzekucyjnego, dokonując wyboru mających zastosowanie w niniejszej sprawie środków egzekucyjnych, należało uwzględnić fakt, że wykonanie zastępcze jest bardziej dolegliwym środkiem, zaś grzywna w celu przymuszenia stanowi mniejszą dolegliwość finansową i może być umorzona w razie wykonania obowiązku przed jej uiszczeniem lub ściągnięciem, a w pewnych uzasadnionych przypadkach zwrócona w całości lub w części. Organ egzekucyjny przedstawił też sposób wyliczenia wysokości grzywny, określony w art. 121 § 5 ustawy jako iloczyn powierzchni zabudowy budynku, objętego nakazem przymusowej rozbiórki tj. 147,73m2 i [pic] ceny 1m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa GUS na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnych, tj. kwoty 3 880,00 zł/m2 wg ogłoszenia z dnia 21 listopada 2014 r., czyli 147,73 m2 x [pic] x 3.880 zł = 114.638,48 zł. W zażaleniu na postanowienie zobowiązany domagał się uchylenia nałożonej grzywny i wydłużenia terminu rozbiórki do końca III kwartału 2015 r., podnosząc, że nieruchomość stanowi zabezpieczenie hipoteczne i bez zgody banku, dla którego ustanowiona została hipoteka, nie może podejmować żadnych działań. Jednakże zaskarżonym postanowieniem zażalenia nie uwzględniono. Utrzymując w mocy postanowienie o nałożeniu grzywny, organ II instancji po zrelacjonowaniu przebiegu dotychczasowego postępowania wyjaśnił, że postępowanie egzekucyjne, w ramach którego zostało wydane przedmiotowe postanowienie, jest postępowaniem, które ma na celu wyegzekwowanie wykonania obowiązku nałożonego rozstrzygnięciem administracyjnym. Po wydaniu rozstrzygnięcia przez organ nadzoru budowlanego, po upływie terminu wyznaczonego na wykonanie obowiązku nałożonego tym rozstrzygnięciem, organ sprawdza, czy ów obowiązek rzeczywiście został wykonany. Gdy organ ustali, iż strona zobowiązana nałożonego obowiązku nie wykonała, wówczas przesyła zobowiązanemu upomnienie. Jeśli mimo upomnienia obowiązek nadal nie zostanie wykonany to organ administracyjny wystawia tytuł wykonawczy, czym wszczyna postępowanie egzekucyjne. Następnie organ nakłada grzywnę w celu przymuszenia do wykonania obowiązku, a w sytuacji gdy obowiązek nadal nie zostanie wykonany - zastosowuje wykonanie zastępcze. Organ podał, że zgodnie z regulacją zawartą w art. 121 § 4 i 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jeżeli egzekucja dotyczy spełnienia przez zobowiązanego obowiązku wynikającego z przepisów prawa budowlanego, grzywna w celu przymuszenia jest jednorazowa. Wysokość grzywny, o której mowa powyżej, stanowi, w przypadku obowiązku przymusowej rozbiórki budynku lub jego części, iloczyn powierzchni zabudowy budynku lub jego części, objętego nakazem przymusowej rozbiórki i [pic] ceny 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego, ogłoszonej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów do obliczania premii gwarancyjnej dla posiadaczy oszczędnościowych książeczek mieszkaniowych. W ocenie organu odwoławczego, zasadnie organ powiatowy nałożył na zobowiązanego grzywnę w celu przymuszenia. Egzekwowana decyzja została wydana w dniu [...] r., a zobowiązany do dnia dzisiejszego nie wykonał nałożonego tą decyzją obowiązku rozbiórki. Zaskarżone postanowienie spełnia też ustawowe wymogi wskazane w art. 122 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i prawidłowo wyliczało wysokość grzywny. Na dzień wydawania zaskarżonego postanowienia cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za III kwartał 2014 r. wynosiła 3880 zł zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 21 listopada 2014 r. Dnia 23 lutego 2015 r. Prezes Głównego Urzędu Statystycznego ogłosił, że cena 1 m2 powierzchni użytkowej budynku mieszkalnego za IV kwartał wynosiła 3984 zł. Jednakże Komunikat z dnia 23 lutego 2015 r. został ogłoszony już po wydaniu zaskarżonego postanowienia. Odnosząc się natomiast do argumentu zobowiązanego, iż nieruchomość, w której skład wchodzi przedmiotowy budynek stanowi zabezpieczenie hipoteczne i bez zgody banku nie może niczego czynić z tą nieruchomością, organ wyjaśnił, że kwestia ta nie jest z punktu widzenia postępowania administracyjnego prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego relewantna. W zażaleniu zobowiązany złożył wniosek o "wydłużenie (...) terminu na realizację rozbiórki do końca III kwartału 2015", jednakże też z takim wnioskiem winien wystąpić nie do organu odwoławczego, lecz do organu, który wydał decyzję nakazującą rozbiórkę, tj. do organu pierwszej instancji. Z tych względów zażalenia nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego E. S. ponownie powołał się na brak możliwości podjęcia jakichkolwiek działań w stosunku do przedmiotowej nieruchomości z powodu zabezpieczenia hipotecznego na rzecz banku. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę w trybie uproszczonym zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone postanowienie nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też organy obydwu instancji nie uchybiły regułom procedury w stopniu skutkującym wznowieniem tego postępowania, bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Fakt, że przedmiotowa nieruchomość, na której usytuowany jest budynek objęty nakazem rozbiórki, stanowi przedmiot zabezpieczenia hipotecznego, nie ma bowiem żadnego znaczenia dla wyniku niniejszej sprawy. Z mocy art. 33 pkt 5 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wyżej powołanej, niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym, może być bowiem podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Tymczasem skarżący wniósł zarzuty, lecz nie zostały one uwzględnione i sprawa ta była przedmiotem odrębnej kontroli sądowej. Prawomocnym wyrokiem w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 284/14, tut. Sąd skargę jednak oddalił. Rozpoznanie zarzutów nastąpiło przed wydaniem postanowienia o nałożeniu grzywny w celu przymuszenia, stąd też skarżący nie może skutecznie powoływać się powtórnie na te same okoliczności, które mogły być jedynie przedmiotem zarzutów. Co więcej, poza gołosłownym twierdzeniem skarżący nie przedłożył żadnego dowodu dla wykazania, że wierzyciel hipoteczny sprzeciwił się wykonaniu decyzji, objętej tytułem wykonawczym. Decyzja o nakazie rozbiórki pozostaje zaś w obrocie prawnym i podlega wykonaniu w drodze egzekucji administracyjnej. Jest też poza sporem, że skarżący jako zobowiązany nie wykonał nałożonego obowiązku. Tymczasem zgodnie z art. 7 § 3 ustawy, zastosowanie środka egzekucyjnego jest niedopuszczalne jedynie wówczas, gdy egzekwowany obowiązek o charakterze niepieniężnym został wykonany albo stał się bezprzedmiotowy. Organ egzekucyjny uzasadnił też wybór środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia jako mniej uciążliwego od wykonania zastępczego z powodu wysokości kosztów i możliwości umorzenia lub zwrotu grzywny. Prawidłowo obliczono też wysokość samej grzywny jako jednorazowej, w wysokości określonej przez ustawodawcę w przepisie art. 121 § 5 ustawy. Decyzja o nakazie rozbiórki przedmiotowego budynku oparta została bowiem na przepisie art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie Dz. U. z 2016 r., poz. 290), a zatem dotyczyła nałożenia obowiązku przymusowej rozbiórki w rozumieniu art. 121 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Prawidłowo też organ odwoławczy pouczył skarżącego o niemożliwości zmiany terminu rozbiórki, określonego decyzją z dnia [...] r. – w ramach postępowania egzekucyjnego. Wreszcie, postanowienie o nałożeniu grzywny zawiera elementy, wymienione w art. 122 § 2 tej ustawy. Z tych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.). Rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym uzasadniał przepis art. 119 pkt 3 tej ustawy. im