II SA/Gl 485/09

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 23 lipca 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K.P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie wymeldowania w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy W rozpoznawanej sprawie wpis od skargi został ustalony na kwotę 100 zł zgodnie z § 2 ust. 3 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów, z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). W odpowiedzi na wezwanie do jego uiszczenia, K.P. zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych na druku urzędowego formularza. Z jego treści wynika, że skarżący nie posiada żadnego majątku, na który składałyby się przedmioty o wartości powyżej 3.000 euro. K.P. nie posiada również żadnych oszczędności ani też papierów wartościowych, natomiast we wniosku wskazał, że część jego dochodu podlega zajęciu komorniczemu jak również, że jest zobowiązany do spłaty istniejącego zadłużenia. Źródłem utrzymania się wnioskodawcy jest uzyskiwane przezeń wynagrodzenie za pracę w kwocie [...] zł brutto miesięcznie. Na wezwanie referendarza sądowego K.P. przedstawił kserokopie dokumentów potwierdzających okoliczności przywołane we wniosku, a także rachunek, z którego wynika, iż opłaca synowi usługi telekomunikacyjne. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Odpłatność postępowania sądowego jest regułą, o czym stanowi przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm. – zwana dalej P.p.s.a.). Nie ma ona wszakże charakteru bezwzględnego, a wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w formie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia fachowego pełnomocnika z urzędu może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania sądowego (art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a.). Oznacza to, że kryteria oceny takiego wniosku są dużo surowsze aniżeli w przypadku wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Tylko więc ten, kto nawet przy najdalej idących wysiłkach nie jest w stanie zdobyć jakichkolwiek środków pieniężnych może liczyć na ewentualne uwzględnienie takiego wniosku. Celem instytucji prawa pomocy jest zapewnienie prawa do sądu i możliwości obrony swoich racji podmiotom, które znajdują się w sytuacji finansowej uniemożliwiającej poniesienie kosztów z tym związanych. W istocie rzeczy jest to więc forma dofinansowania strony postępowania sądowego ze środków publicznych i przez to zwolnienie z obowiązku ponoszenia kosztów postępowania powinno sprowadzać się wyłącznie do wypadków, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w takim postępowaniu jest rzeczywiście niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004r., sygn. akt GZ 71/04, ONSA 2005, Nr 1, poz. 8). Zasadność wniosku strony oceniana jest w dwóch aspektach - z jednej strony uwzględnienia się wysokości obciążeń, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, a z drugiej zaś z pod uwagę brane są jej możliwości finansowe (por. postanowienie NSA z dnia 30 listopada 2005 r., sygn. akt II FZ 781/05). Mając na względzie poczynione wyżej uwagi, w oparciu o poczynione ustalenia nie dało się stwierdzić, że sytuacja materialna K.P. uzasadnia uwzględnienie złożonego przez nią wniosku. Przede wszystkim wskazać przyjdzie, że skarżący posiada stałe źródło dochodu. Już ten fakt przeczy twierdzeniu, że jego sytuacja jest w sposób wyjątkowy (szczególny) trudna. Nie negując twierdzenia, że dochód ten nie jest wysoki (z nadesłanego zaświadczenia o dochodach wynika, że netto wynosi on [...] zł – pomniejszone o [...] zł, które to obciążenie wynika z obowiązku alimentacyjnego ciążącego na skarżącym) nie można z pola widzenia tracić tego, że jest to jednak stałe źródło dochodu. Dalej wskazać wypada, że wnioskodawca nie wykazał, aby wszystkie ponoszone przezeń wydatki miały charakter niezbędny. O ile bowiem konieczność spłaty zadłużenia wobec [...] S.A. nie budzi wątpliwości, o tyle ponoszenie kosztów na usługi telekomunikacyjne dla syna nie może stanowić dostatecznej przesłanki przemawiającej za uwzględnieniem złożonego wniosku. Trudno bowiem w takiej sytuacji przyjąć, że Skarb Państwa powinien zrezygnować z należnych świadczeń (wpisu od skargi i innych kosztów sądowych) i wyłożyć za skarżącego środki na pokrycie udziału profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu. Odnotować przyjdzie, że na obecnym etapie postępowania zasadniczym wydatkiem, do poniesienia którego jest zobowiązany K.P. jest wpis od skargi w kwocie 100 zł. Dalsze, ewentualne koszty jakie mógłby ponieść skarżący to opłata kancelaryjna za odpis wyroku wraz z uzasadnieniem (100 zł – pobierania w razie oddalenia skargi) oraz wpis od skargi kasacyjnej (100 zł - § 3 przywołanego rozporządzenia). Podkreślić jednak trzeba, że opłaty te maja charakter potencjalny a więc uzależniony od wyniku postępowania sądowego, którego na obecnym etapie nie sposób przewidzieć. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 1 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia