II SA/Gl 485/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Rafał Wolnik po rozpoznaniu w dniu 31 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania wskutek sprzeciwu skarżącego od postanowienia referendarza sądowego z dnia 23 lipca 2009 r. oddalającego wniosek skarżącego o zwolnienie z kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego z kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić dla skarżącego adwokata z urzędu. Pismem z dnia [...] r. K. P. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania. Dnia [...] r. skarżący złożył na formularzu urzędowym PPF wniosek o przyznanie prawa pomocy wskazując, iż wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Z formularza oraz przedłożonych przez niego dokumentów wynika, że skarżący jest osoba bezdomną, posiadającą stałe źródło dochodu w wysokości [...] brutto uzyskiwane z pracy fizycznej w branży budowlanej. Skarżący uiszcza na rzecz syna H. P., zamieszkującego z matką, alimenty w kwocie [...] zł, stałe zadłużenie komornicze wynosi [...] zł miesięcznie, abonament telefoniczny i internet dla syna wynosi [...] zł, zaś kredyt w Banku [...] -[...] zł. W skład majątku skarżącego nie wchodzą przedmioty wartościowe o wartości powyżej 3.000 euro, nie posiada on także żadnych oszczędności. Postanowieniem z dnia 23 lipca 2009 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W motywach tego rozstrzygnięcia wskazał, że sam fakt posiadania przez skarżącego stałego źródła dochodu w kwocie [...] zł netto przeczy twierdzeniu skarżącego, iż jego sytuacja jest w sposób wyjątkowo szczególny trudna. Dodał, iż wnioskodawca nie wykazał aby wszystkie ponoszone przez niego wydatki miały charakter niezbędny np. ponoszone wydatki na usługi telekomunikacyjne i internet dla syna. W ustawowym terminie skarżący K. P. wniósł sprzeciw od otrzymanego rozstrzygnięcia wnosząc w dalszym ciągu o zwolnienie go z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata z urzędu. Zakwestionował twierdzenia podnoszone w ww. postanowieniu, iż fakt posiadania stałego źródła dochodu przeczy uznaniu, iż jego sytuacja jest ciężka. Wskazał, iż z zaskarżonego postanowienia jednoznacznie wynika, iż tylko osoba pozbawiona jakiegokolwiek dochodu może liczyć na przyznanie prawa pomocy. On natomiast ma [...] lat, jest co prawda zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy jako pracownik fizyczny – pomocnik budowlany i zarabia [...] zł netto, jednakże w sytuacji kryzysu i redukcji większości etatów nie ma możliwości znalezienia dodatkowego etatu, zaś skromny, stały dochód nie wystarcza mu nawet na podstawowe wydatki, w tym na jedzenie. Odnośnie zarzutu o braku niezbędności ponoszonych wydatków na usługi telekomunikacyjne i internet podkreślił, iż internet dla piętnastoletniego syna uczęszczającego do gimnazjum jest niezbędnym narzędziem pracy. Na koniec dodał, iż nie może obecnie zrezygnować z usług telekomunikacyjnych bez narażania się na kary umowne. Wojewódzki Sąd Administracyjnych w Gliwicach zważył, co następuje: Prawo pomocy jest szczególną instytucją postępowania przed sądami administracyjnymi, mającą na celu zagwarantowanie konstytucyjnego prawa do sądu osobom, które nie są w stanie samodzielnie ponieść kosztów postępowania sądowego. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zmianami) instytucja przyznania prawa pomocy, przysługuje osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (prawo pomocy w zakresie całkowitym), lub gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (prawo pomocy w zakresie częściowym). W niniejszej sprawie skarżący domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w całości oraz ustanowienie adwokata z urzędu. Użyte w art. 246 ustawy sformułowanie "gdy osoba wykaże" oznacza, iż to na wnoszącym o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar dowodu, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. W ocenie Sądu skarżący uwiarygodnił w sposób wystarczający, że nie posiada dostatecznych środków na pokrycie kosztów sądowych w sprawie oraz kosztów wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Za taką decyzją przemawiał fakt, że skarżący obecnie jest osobą bezdomną, a jedynym źródłem jego utrzymania jest wynagrodzenie w kwocie [...] zł netto. Biorąc pod uwagę wysokość wykazanych miesięcznych wydatków skarżącego związanych z utrzymaniem, obowiązkiem alimentacyjnym i koniecznym leczeniem należy stwierdzić, że nie jest on w stanie we własnym zakresie uiścić kosztów sądowych oraz wynagrodzenia pełnomocnika z wyboru. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, ani przedmiotów wartościowych, które mogłyby być spieniężone. Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 245 § 1 i § 2, art. 246 § 1 pkt 1 i art. 254 § 1 p.p.s.a.