II SA/Gl 502/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2005 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi H.G. na czynności Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. i Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. w przedmiocie odmowy uznania za stronę postępowania administracyjnego w sprawie legalności budowy obiektu budowlanego postanawia: o d r z u c i ć s k a r g ę Przedmiotem skargi wniesionej do Sądu przez H. G. w dniu [...]r., sprecyzowanej w piśmie z dnia [...]r., jest "odmowa uznania skarżącego stroną prowadzonego postępowania w sprawie wybudowania bez pozwolenia garażu blaszanego na sąsiedniej działce" przez K. C. Skarżący argumentował, że zarówno Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K., jak i Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w T. bezpodstawnie odmawiają mu przymiotu strony pomimo tego, że organ pierwszej instancji doręczył mu wydaną w dniu [...]r. decyzję [...], którą nakazano K. C. uzyskanie pozwolenia na użytkowanie blaszanego garażu. H. G. w piśmie procesowym z dnia [...] r. podtrzymał wniesioną skargę na "czynności" wymienionych organów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył : Skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu. Zgodnie z art. 184 Konstytucji RP Naczelny Sąd Administracyjny oraz Sądy administracyjne sprawują, w zakresie określonym w ustawie, kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem ( art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) i obejmuje orzekanie w sprawach wymienionych w art. 3 i nast. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). W indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej sądy administracyjne orzekają w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty, postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa ( art. 3 § 2 pkt 1 – 4 ) oraz na bezczynność organów w określonych wyżej przypadkach ( art. 3 § 2 pkt 8 ). Skarga wniesiona do Sądu przez H. G. nie należy do żadnej z wymienionych kategorii spraw. Przepisy procedury administracyjnej nie stwarzają dla właściwego organu administracji publicznej podstawy prawnej do wydania odrębnego aktu administracyjnego indywidualnego rozstrzygającego o tym, czy konkretna osoba jest czy też nie jest stroną postępowania w rozumieniu art. 28 kpa. W szczególności żaden przepis nie upoważnia organu do wydania w tym zakresie decyzji lub postanowienia. Jedyny wyjątek dotyczy organizacji społecznej żądającej dopuszczenia jej do udziału w postępowaniu w sprawie dotyczącej innej osoby – o dopuszczeniu lub odmowie dopuszczenia takiej organizacji do udziału w postępowaniu na prawach strony orzeka organ w drodze postanowienia ( art. 31 § 2 kpa ). Wbrew odmiennym twierdzeniom skarżącego dopuszczenie lub odmowa dopuszczenia osoby do udziału w postępowaniu nie jest również innym niż decyzja lub postanowienie aktem lub czynnością w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a zatem aktem administracyjnym indywidualnym rozstrzygającym konkretną sprawę co do jej istoty. Ustalenie, czy osoba żądająca uczestnictwa w postępowaniu legitymuje się interesem prawnym, tym samym czy posiada przymiot strony ( art. 28 kpa ) może nastąpić wyłącznie w decyzji rozstrzygającej sprawę bądź w inny sposób kończącej sprawę. Mając powyższe na uwadze nie można uznać, by stanowisko organów nadzoru budowlanego odmawiające skarżącemu przyznania statusu strony miało formę innej niż decyzja lub postanowienie czynności, a zatem by po wyczerpaniu na drodze administracyjnej środka zaskarżenia ( wezwania do usunięcia naruszenia prawa ) mogło stanowić przedmiot zaskarżenia do sądu administracyjnego. Z tych samych względów, gdyby traktować należało skargę jako wniesioną na bezczynność organów, skarga taka podlegałaby także odrzuceniu jako niedopuszczalna. Wskazać przyjdzie skarżącemu, iż skoro w jego przekonaniu winien być stroną postępowania w sprawie mającej za swój przedmiot likwidację skutków samowoli budowlanej popełnionej przez K. C., a właściwy organ nie podejmuje czynności procesowych ( ograniczając się tylko do wydania decyzji nakazującej inwestorowi uzyskanie pozwolenia na użytkowanie w trybie art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane – Dz. U. z 2003 r. Nr 207, poz. 2016 ze zm.), powinien zażądać czynności organu, kontynuowanie postępowania i rozstrzygnięcia sprawy w procesowej formie. Niewydanie decyzji bądź podjęcie decyzji o treści niezadawalającej skarżącego – po wyczerpaniu środka zaskarżenia – umożliwi poddanie kontroli sądowej działania lub bezczynności właściwego organu. Na marginesie jedynie zauważyć trzeba, że w sprawie II SA/Ka 2242/03 tutejszego Sądu na skutek skargi wniesionej przez H. G. w tym trybie poddane zostało kontroli sądowej postanowienie organu odwoławczego stwierdzające niedopuszczalność odwołania wniesionego m.in. przez skarżącego od merytorycznej decyzji organu pierwszej instancji. Z tych wszystkich powodów Sąd, działając na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł o odrzuceniu skargi. su.