II SA/Gl 502/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.), Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant Izabela Maj-Dziubańska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi B.W. na decyzję [...] Inspektora Transportu Drogowego w W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym oddala skargę. Decyzją z dnia [...] r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego działając na podstawie art. 92 a ust. 1 i 3, art. 93 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (tekst jednolity Dz. U. z dnia 19 listopada 2012 r. poz. 1265 z późn. zm.) oraz zgodnie z ustaleniami protokołu kontroli z dnia [...]r., nałożył na B. W. karę pieniężną z tytułu wykonywania w dniu [...]r. przejazdu drogowego bez wymaganej licencji. W toku kontroli i postępowania administracyjnego organ ustalił, że bezsprzecznym jest fakt, iż w dniu [...]r. D. T. nie był pracownikiem przedsiębiorcy B. W., gdyż umowa o pracę pomiędzy przedsiębiorcą a pracownikiem została rozwiązana z dniem [...]r. Bezsprzecznym jest również fakt, że przedsiębiorcy nie udzielono licencji na wykonywanie krajowego transportu drogowego rzeczy lub licencji na wykonywanie międzynarodowego zarobkowego przewozu drogowego rzeczy, a przedsiębiorcy udzielono jedynie zaświadczenia na wykonywanie krajowych przewozów drogowych rzeczy na potrzeby własne. Z zebranego materiału dowodowego wynika, że w dniu [...]r. kierowca D. T. wykonał w imieniu przedsiębiorcy B. W. transport drogowy rzeczy na trasie z G. do siedziby przedsiębiorcy w B., nie będąc pracownikiem przedsiębiorcy. Kierowca D. T. zarejestrował na wykresówce wykonanie tego transportu drogowego, dodatkowo opisując na odwrocie wykresówki przyczynę używania tej wykresówki w okresie dłuższym niż 24 godziny oraz opisując przyczynę powstania różnicy w stanach licznika na zakończenie poprzedniej wykresówki z dnia [...]r. i rozpoczęcie kolejnej w dniu [...]r. Zgodnie z zapisem odręcznym kierowcy różnica w ilości [...]kilometrów powstała w związku z wykorzystywaniem pojazdu na terenie budowy w okresie pomiędzy [...]r. Odnosząc się zaś do wyjaśnień strony z dnia [...]r. dotyczących stwierdzenia, że w dniu [...]r. pojazd o nr rej. [...]użytkował D. T. prywatnie, organ stwierdził że z zapisu na wykresówce oraz z opisu na odwrocie wykresówki wynika, że kierowca wykonał w tym dniu transport drogowy w imieniu przedsiębiorcy, a nie jak wskazano w wyjaśnieniach, że użytkował pojazd we własnym imieniu i na swoją rzecz, w celach niehandlowych. Organ wyjaśnił, że takich zapisów na odwrocie wykresówki kierowcy dokonują zwykle w sytuacjach dopuszczenia się naruszeń, ewentualnie w celu wyjaśnienia nieścisłości, jak np. różnica w stanach licznika pomiędzy wykresówkami. Skoro kierowca D. T. dokonał odręcznych zapisów na odwrocie swojej wykresówki tzn., że nie tylko wykonał transport drogowy w dniu [...]r., lecz również, prowadził pojazd na terenie budowy w ramach brakujących [...]kilometrów w okresie pomiędzy [...]r., a [...]r., czyli pomiędzy swoimi dwoma następującymi po sobie wykresówkami. Zdaniem organu świadczy to o wykonywaniu w tym okresie pracy kierowania pojazdem na rzecz przedsiębiorcy B. W.. Kierowca nie wskazał na odwrocie wykresówki, że w dniu [...]r. użytkował pojazd prywatnie w celach niehandlowych i zgodnie z obowiązującymi zasadami zdał wykresówkę przedsiębiorcy, a ten okazał ją podczas kontroli w przedsiębiorstwie. Na dwóch ostatnich swoich wykresówkach datowanych odpowiednio [...]r. i [...]r. przedsiębiorca nie sporządził odręcznych zapisów dotyczących wykorzystywania pojazdu na terenie budowy w ilości [...] kilometrów. Dodatkowo o fakcie, że D. T. wykonywał pracę na rzecz przedsiębiorcy, a nie we własnym imieniu świadczyć mogą okazane do kontroli i wystawione przez przedsiębiorcę zaświadczenia o działalności, zgodnie z którymi przedsiębiorca zaświadcza, że kierowca D. T. w okresie od [...]r. od godz. [...][...], czyli dokładnie pomiędzy wykresówką używaną przez kierowcą D. T. w dniu [...]r., a tą używaną przez niego w dniu [...]r., prowadził pojazd włączony z zakresu stosowania rozporządzenia (WE) 561/2006 lub AETR. Oba zaświadczenia zostały podpisane przez B. W. i D. T.. Odnośnie wyjaśnień strony dotyczących niedokładnego zrozumienia pytania dotyczącego dnia pracy samochodu, organ I instancji stwierdził, że takie pytanie nie padło podczas tego przesłuchania. Dodatkowo w protokole z przesłuchania strony z dnia [...]r. przedsiębiorca B. W. potwierdził własnoręcznym podpisem, że zrozumiał zadawane mu pytania. W trakcie przesłuchania inspektor pytał o zatrudnienie D. T. oraz wykonywanie przez D. T. w dniu [...]r. przejazdu na trasie z G. do B. pojazdem o nr rej. [...]. W trakcie przesłuchania strony z dnia [...]r. przedsiębiorca B. W. potwierdził fakt, że w dniu [...]r. nie zatrudniał D.T. oraz potwierdził, że kierowca D. T. w tym dniu wykonał przejazd i prowadził pojazd o nr rej. [...]w jego imieniu na trasie z G. do siedziby przedsiębiorcy w B.. Przedsiębiorca pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań wyjaśnił, że w tym czasie przebywał na zwolnieniu lekarskim, w związku z czym poprosił D. T., aby po zakończeniu robót w G. przejechał pojazdem przedsiębiorcy na trasie z G.do B.. W trakcie przesłuchania B. W. nie wspomniał o żadnej umowie użyczenia pojazdu lub o fakcie prywatnego i niehandlowego użytkowania w tym czasie ww. pojazdu przez D. T.. Biorąc pod uwagę powyższe, w związku z rozbieżnością pomiędzy wyjaśnieniami strony z dnia [...]r. a zebranym materiałem dowodowym obejmującym m.in. okazane do kontroli dokumenty, w tym wykresówkę kierowcy D. T. z dnia [...]r., opisane powyżej zaświadczenia o działalności, kopię świadectwa pracy D. T. i zeznanie strony z dnia[...]r., organ I instancji uznał za udowodnione, że przedsiębiorca dopuścił się naruszenia zgodnie z Ip. 1.1. zał. nr 3 do ww. ustawy o transporcie drogowym, tj. wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji. W związku z rozbieżnością pomiędzy wyjaśnieniami strony z dnia [...]r. a zebranym materiałem dowodowym, organ I instancji odmówił wiarygodności i mocy dowodowej wyjaśnieniom strony z dnia [...]r. W opinii organu, umowa użyczenia samochodu pomiędzy D. T. a B. W., której kopię przedsiębiorca przesłał wraz z wyjaśnieniami z dnia [...]r., mogła powstać już po kontroli przedsiębiorcy, w celu uniknięcia odpowiedzialności za powstałe naruszenie wykonywania transportu drogowego bez wymaganej licencji. W związku z powyższym organ I instancji nie znalazł podstaw do zastosowania art. 92c ustawy o transporcie drogowym. Nadto, organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne - każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający m. in. warunek, aby pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. W świetle art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (t.j. Dz. U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn. zm.), pracownikiem jest zaś osoba zatrudniona na podstawie umowy o pracę, powołania, wyboru, mianowania, lub spółdzielczej umowy o pracę. Zatem przejazd w dniu 8 lutego 2013 r. nie może być kwalifikowany jako wykonywany na potrzeby własne, skoro pojazdem nie kierował pracownik przedsiębiorcy. W odwołaniu od decyzji B. W. wniósł o jej uchylenie oraz umorzenie postępowania administracyjnego, zarzucając: – naruszenie zasady czynnego udziału strony w postępowaniu administracyjnym poprzez niepowiadomienie strony o możliwości wypowiedzenia się do zebranych dowodów, – naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów oraz zasady prawdy obiektywnej poprzez nieuzasadnione odmówienie wiarygodności zeznaniom skarżącego i zakwestionowaniu prawdziwości treści oświadczenia złożonego przez strony umowy z dnia [...]r., – błąd w ustaleniach faktycznych polegający na przyjęciu, iż w dniu [...]. D. T. wykonywał w imieniu skarżącego transport drogowy, pomimo iż z wyjaśnień skarżącego złożonych do protokołu nie wynika w jakim celu kierowca korzystał z samochodu. Odwołujący się podniósł, iż ustalenia organu I instancji zostały oparte na wykresówce D. T. z dnia [...]r., nie zgadzając się ze stanowiskiem organu, jakoby istnienie rozbieżności w materiale dowodowym należało rozpatrzyć na niekorzyść strony. Zarzucił, że w toku prowadzonego postępowania administracyjnego organ nie wyjaśnił dostatecznie, w jakim celu oraz na czyją rzecz D. T. prowadził pojazd w dniu [...]r. Jednakże zaskarżoną decyzją odwołania nie uwzględniono. Utrzymując w mocy decyzją organu I instancji organ odwoławczy po omówieniu regulacji prawnej i treści zebranego materiału dowodowego uznał, iż bezspornym jest fakt powierzenia przez przedsiębiorcę wykonania przewozu drogowego w dniu [...]r. kierowcy niebędącemu pracownikiem strony. Powyższe potwierdza dokumentacja znajdująca się w aktach sprawy w postaci kopii świadectwa pracy, wykresówki D. T. jak również protokołu przesłuchania przedsiębiorcy w charakterze strony. Zatem przedsiębiorca nie spełnił warunku wskazanego w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym polegającego, tj. aby pojazdy prowadzone były przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Przejazd drogowy wykonany w dniu [...]r. odbył się pojazdem należącym do strony, jednakże kierowca w chwili przejazdu nie był związany z przedsiębiorcą żadną umową. Oznacza to, iż przedsiębiorca powinien był dysponować licencją na wykonywanie transportu drogowego rzeczy. Stąd organ odwoławczy stwierdził, iż bezspornym jest fakt wykonywania przez przedsiębiorcę transportu drogowego bez wymaganej licencji na przewóz rzeczy. Odnosząc się nadto do zarzutów strony w przedmiocie naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania administracyjnego organ odwoławczy uznał, że nie zasługują one na uwzględnienie. W zawiadomieniu o wszczęciu postępowania administracyjnego z dnia [...]r. organ I instancji pouczył stronę o treści art. 10 kpa oraz o możliwości wypowiedzenia się w sprawie. Zdaniem organu nie sposób również podzielić argumentu strony jakoby organ w sposób nieuprawniony odmówił wiarygodności wyjaśnieniom strony. Pouczony o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań przedsiębiorca potwierdził, iż w dniu [...]r. D. T. wykonał przewóz drogowy na rzecz przedsiębiorcy oraz pojazdem należącym do przedsiębiorcy. Organ I instancji nie dopuścił się zatem w ocenie organu odwoławczego, obrazy zasady swobodnej oceny dowodów (art. 80 kpa), albowiem oparł się na materiale prawidłowo zebranym w toku kontroli, dokonując jego wszechstronnej i jasnej oceny. Nie sposób przyjąć, iż wyjaśnienia złożone przez stronę w dniu [...]r., tj. po sporządzeniu protokołu kontroli w przedsiębiorstwie, miałyby podważyć treść wcześniejszych zeznań złożonych przez stronę. Przedsiębiorca zeznał przecież, iż nie był związany z D. T. żadną umową. Nic nie stało na przeszkodzie, aby przedsiębiorca wówczas wskazał na umowę użyczenia. Organ odwoławczy wyjaśnił też, że wysokość nakładanych na stronę kar pieniężnych za dane naruszenie, jest ściśle określona w załączniku nr 3 do ustawy o transporcie drogowym. Organy orzekające nie mają możliwości dowolnego kształtowania wysokości nakładanych kar pieniężnych. W konsekwencji, stwierdzenie naruszenia przez inspektora transportu drogowego zawsze skutkuje nałożeniem kary pieniężnej w odpowiedniej wysokości. Stąd też odwołania nie uwzględniono. W skardze do sądu administracyjnego B. W. ponowił zarzuty co do naruszenia przez organy obydwu instancji zasady czynnego udziału w postępowaniu z powodu niezawiadomienia o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie dowodów i materiałów, a także naruszenia zasady swobodnej oceny dowodów i prawdy obiektywnej poprzez pominięcie jego wyjaśnień i treści umowy z dnia [...] r. Zdaniem skarżącego, w sytuacji rozbieżności w treści dowodów, organ nie może bez uzasadnienia i oceny dokonać ustaleń faktycznych "korzystnych" dla organu. Tymczasem z jego oświadczenia, że nie łączyła go z D. T. umowa cywilnoprawna, organy wysunęły wniosek, że nie istniała umowa dotycząca używania pojazdu, zmieniając całkowicie sens jego wypowiedzi. Nie wyjaśniono zatem, kto w rzeczywistości w dniu 8 lutego 2013 r. wykonywał transport i czy ewentualna korzyść, jaką odniósł (zmiana miejsca parkowania), przeważa nad wykorzystywaniem samochodu przez D. T.. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. W toku rozprawy sądowej pełnomocnik skarżącego dodatkowo wskazując na brak ustaleń faktycznych, podniósł że błędnie organ odwoławczy uznał za bezsporny fakt powierzenia w dniu [...]r. przewozu drogowego kierowcy nie będącego pracownikiem skarżącego. Zarzucił też niewyjaśnienie okoliczności sprawy z uwagi na nieprzesłuchanie D. T.. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja nie narusza bowiem prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie naruszyły reguł procedury w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Faktem jest, że błędnie organ odwoławczy w motywach zaskarżonej decyzji uznał za bezsporny fakt powierzenia w dniu [...]r. przewozu drogowego kierowcy niebędącego pracownikiem skarżącego. Jednak uchybienie, polegające na użyciu słowa "bezsporne", należy uznać za wadę nieistotną, skoro organ ten precyzyjnie omówił zebrany materiał dowodowy i trafnie wskazał na sedno problemu, a mianowicie fakt, na czyją rzecz i w czyim imieniu kierowca D. T. wykonywał przejazd w tym dniu na trasie G. – B. w godz. [...], prowadząc pojazd, stanowiący własność skarżącego. Organ odwoławczy dokonał też ponownej oceny materiału i jednoznacznie wskazał, że wyjaśnienia skarżącego, zawarte w piśmie z dnia [...]r., nie mogły podważać treści jego wcześniejszych zeznań, w których nie powołał się na zawartą z D. T. umową użyczenia. Zdaniem sądu administracyjnego, uzasadnienie decyzji organu odwoławczego odpowiada zatem wymogom z art. 107 § 3 kpa – poza niefortunnym sformułowaniem "bezsporny jest fakt powierzenia przez przedsiębiorcę wykonywania przewozu drogowego w dniu [...]r. kierowcy niebędącego pracownikiem strony". Uchybienie tego rodzaju nie dyskwalifikuje jednak zaskarżonej decyzji. Nadto, sąd administracyjny nie podzielił zarzutów skargi co do nienależytego zebrania materiału dowodowego poprzez pominięcie przesłuchania kierowcy D. T.. Skarżący przecież nie wnioskował o przeprowadzenie dowodu z jego zeznań w toku postępowania administracyjnego. Oceniając rolę kierowcy na trasie G-B. w podanym dniu i godzinie, organy obydwu instancji oparły się nie tylko na zeznaniach skarżącego, złożonych w dniu [...]r., w których dokładnie podał okoliczności i przyczyny powierzenia przejazdu jego pojazdem, przytoczone w motywach decyzji obydwu instancji, ale także na dokumentach w postaci wykresówek oraz zaświadczenia, które to dokumenty sporządzono na użytek rozliczenia czasu pracy kierowcy D.T. i zostały przez niego złożone w firmie skarżącego, a następnie przedłożone w toku kontroli. Na tej podstawie organy obydwu instancji odmówiły mocy dowodowej przedłożonej przez skarżącego umowy z dnia [...]r. o oddaniu pojazdu w użyczenie, zawartej z D. T.. Istotny jest fakt, że skarżący przedłożył powyższą umowę dopiero przy piśmie z dnia [...]r., zaś nie wynikają z niej żadne adnotacje, które w obiektywny sposób pozwalałyby ustalić datę sporządzenia umowy, np. w postaci adnotacji, czy decyzji urzędu skarbowego o zgłoszeniu obowiązku podatkowego. Co więcej, zdaniem sądu administracyjnego, nawet jeżeli faktycznie skarżący oddał w dniu [...]r. pojazd w użyczenie D. T., to nie wpływa to na ocenę, że w godz. [...]na trasie G-B przejazd był realizowany na rzecz skarżącego i nie podważa ustaleń faktycznych organów. Pojazd mógł być w tym dniu użyczony, ale w tym czasie przejazd był wykonywany w ramach prowadzonej przez skarżącego działalności, na jego prośbę przez kierowcę niebędącego pracownikiem. Nie sposób podzielić zarzutów skargi, że organy administracji wyrwały jego wypowiedź o braku umowy z kontekstu, skoro skarżący zeznał, że w tym czasie przebywał na zwolnieniu lekarskim i w tej sytuacji poprosił D. T., aby po zakończeniu robót w G. przejechał jego pojazdem do B.. Nadto, skarżący w toku kontroli sam przedłożył dokumenty w postaci wykresówek i zaświadczenia, w których przejazd ten jednoznacznie określono jako wykonywany na jego rzecz. Fakty te zostały precyzyjnie omawiane i prawidłowo zinterpretowane przez organ I instancji, a podzielone przez organ odwoławczy. Nie ma też żadnego prawnego znaczenia kwestia, czy i jaką korzyść odniósł D. T. z racji dysponowania pojazdem skarżącego, który jak podano w skardze, został jedynie "przeparkowany", czyli przemieszczony na trasie G.B.. Inną sprawa jest też zgłoszenie korzyści urzędowi skarbowemu. Nielogiczne jest też przyjęcie, że składając zeznania w dniu [...]r., skarżący nie pamiętał o zawarciu umowy użyczenia w dniu [...]r., lecz pamiętał, że był wówczas chory i poprosił o przejazd jego samochodem do siedziby firmy D. T.. W tym stanie rzeczy nie sposób zarzucić organom naruszenie zasady swobodnej oceny dowodów (art. 77 § 1 i art. 80 kpa). Organy administracji rozważyły należycie całość zebranego materiału dowodowego, co znalazło wyraz w motywach decyzji, przy czym podnoszona w skardze rozbieżność dowodów, dotyczy dokumentów wytworzonych z udziałem skarżącego i przez niego przedłożonych w toku kontroli (wykresówek i zaświadczenia co do przewozu w dniu [...]r.) oraz przedstawionej później umowy użyczenia. Organy administracji logicznie wyjaśniły, z jakich przyczyn nie dały wiary przedłożonej dopiero przy piśmie z dnia [...]r. umowie użyczenia, co przeczy zarzutom skargi w zakresie dowolności oceny materiału dowodowego. Sąd administracyjny nie podzielił też zarzutów skargi w zakresie naruszenia gwarancji procesowych skarżącego. Został on prawidłowo powiadomiony o wszczęciu postępowania i możliwości złożenia wyjaśnień. W wyznaczonym terminie nadesłał pisemne wyjaśnienia, w których podważył wcześniejsze zeznania i przedłożone w toku kontroli dokumenty. Organ I instancji nie przeprowadził też żadnego dalszego postępowania dowodowego, a oparł się na wynikach kontroli, utrwalonych w protokole z dnia [...]r., z którym skarżący został zapoznany oraz jego zeznaniach, złożonych w dniu [...]r. Skoro po zawiadomieniu o wszczęciu postępowania, organ I instancji nie przeprowadził żadnych dalszych dowodów, bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 10 § 1 kpa. Organ musiał najpierw przeprowadzić kontrolę, aby w razie stwierdzenia naruszeń, wdrożyć postępowanie w sprawie nałożenia kary pieniężnej. Z tych względów brak podstaw do ferowania zarzutu naruszenia reguł procedury administracyjnej. W oparciu o należycie zebrany i rozważony materiał dowodowy prawidłowo organy ustaliły, że przejazd w dniu [...]r. był wykonywany pojazdem skarżącego w jego imieniu i na jego rzecz przez kierowcę niebędącego wówczas jego pracownikiem. Zatem nie zostały spełnione ustawowe przesłanki z art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym, pozwalające na zakwalifikowanie przewozu do kategorii przewozu na potrzeby własne. Skoro zaś skarżący nie legitymował się licencją na wykonywanie transportu drogowego, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy, spełnione zostały ustawowe przesłanki do nałożenia kary pieniężnej w kwocie [...]tys. zł na podstawie art. 92a ust. 1-6 oraz przepisu lp. 1.1. załącznika nr 3 do ustawy. Z tych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. sw