II SA/Gl 503/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za usunięcie drzewa bez zezwolenia w kwestii wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. decyzją z dnia [...] r., nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wymierzenia J. R. administracyjnej kary pieniężnej w kwocie [...] złotych za usunięcie bez zezwolenia czterech sztuk drzew z gatunku grochodrzew oraz dwóch sztuk drzew z gatunku brzoza brodawkowata. Na powyższe rozstrzygnięcie J. R. pismem z dnia [...] r. złożył - za pośrednictwem organu odwoławczego - skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. W zawisłej sprawie Sąd w oparciu o treść art. 125 § 1 pkt 1 i art. 131 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnym (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), dalej zwaną "p.p.s.a", postanowieniem z dnia 23 maja 2013 r. zawiesił postępowanie sądowe z urzędu, do czasu zakończenia postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym w sprawie o sygn. SK 6/12. Pismem z dnia [...] r. skarżący poinformował o wystosowanym z upoważnienia Burmistrza Gminy K. upomnieniu płatniczym z dnia [...] r., nr [...] wzywającym go do uregulowania należności z tytułu spornej kary pieniężnej wraz z odsetkami. Oświadczył jednocześnie, że termin zapłaty należności pieniężnych już upłynął. Kolejnym pismem z dnia [...] r. skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że w niniejszej sprawie występują przesłanki z art. 61 § 3 p.p.s.a. Zaskarżone rozstrzygnięcie jest decyzją ostateczną, a zatem nadaje się do wykonania w drodze przymusu administracyjnego. Wnioskodawca zwróci uwagę, że organ może przystąpić do egzekucji administracyjnej kary pieniężnej nałożonej zaskarżoną decyzją nie bacząc na wynik postępowania sądowego. Doręczone upomnienie płatnicze świadczy bowiem o intencji i czynionych przygotowaniach do wszczęcia postępowania egzekucyjnego. Nadto skarżący argumentował, że w toczącym się postępowaniu sądowym, prawomocnym postanowieniem referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 26 kwietnia 2013 r. został zwolniony z części wpisu od skargi przekraczającej kwotę 200,00 zł. Do wniosku o przyznanie prawa pomocy, dołączono dokumenty, świadczące o niemożności pokrycia wpisu sądowego, który w zawisłej sprawie wynosi 1500,00 zł. Skarżący zaznaczył, że skoro nie jest wstanie ponieść bez uszczerbku dla siebie kosztów postępowania sądowego w zawisłej sprawie, to tym bardziej nie jest w stanie zapłacić wymierzoną zaskarżoną decyzją karę pieniężną. Skarżący zwrócił uwagę, że na dzień wystawienia upomnienia płatniczego wysokość odsetek od kary głównej pokrywa wysokość jego miesięcznego dochodu. W ocenie skarżącego wykonanie zaskarżonego aktu stanowić będzie ogromne zagrożenie dla jego egzystencjonalnych potrzeb. Nadmienił także o niebezpieczeństwie wszczęcia egzekucji z majątku i jego sprzedaży przed zakończeniem postępowania sądowego, w szczególności w związku z okolicznością jego zawieszenia ze względu na zainicjowane postępowanie przed Trybunałem Konstytucyjnym. Żadna ze stron mimo takiej możliwości nie ustosunkowała się do przedmiotowego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności, jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, iż zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie (por. M. Bogusz, Glosa do przytoczonego wyżej postanowienia NSA, [w:] Gdańskie Studia Prawnicze. Przegląd orzecznictwa 2006 r., nr 1, poz. 1). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05 ([w:] OSS z 2005 r. nr 3, poz. 72) w razie złożenia wniosku o wstrzymanie rzeczą Sądu jest zbadać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że wniosek J. R. zasługuje na uwzględnienie. Autor wniosku wykazał, poprzez odniesienie się do konkretnych okoliczności, tj. złożonych w postępowaniu o przyznanie prawa pomocy dokumentów dotyczących jego sytuacji finansowej, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne ze względu na okoliczności o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. W orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 2008 r., str. 216). W rozpoznawanej sprawie wniosek o wstrzymanie wykonania dotyczy decyzji w sprawie kary pieniężnej a zatem aktu, który podlega wykonaniu. Jego zastosowanie oznacza spowodowanie zmiany rzeczywistości, gdyż jako nakładający na wnioskodawcę określone obowiązki może być zrealizowany, w przypadku braku dobrowolnego jego wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej. Przy czym nie uregulowanie należności pieniężnej we wskazanym terminie, skutkuje wszczęciem postępowania egzekucyjnego w celu przymusowego ściągnięcia należności w trybie egzekucji administracyjnej, co generuje dodatkowe koszty. Mając zatem na względzie zarówno wysokość nałożonej kary pieniężnej wraz z odsetkami oraz koszty ewentualnej egzekucji administracyjnej należało przyjąć, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować po stronie wnioskodawcy trudne do odwrócenia skutki oraz zrodzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.