II SA/Gl 506/19
WyrokWSA w Gliwicach2019-07-03
Skład orzekający: Beata Kalaga-Gajewska, Grzegorz Dobrowolski, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ prawidłowo uznał świadczenie wychowawcze za nienależnie pobrane, uwzględniając dochód męża skarżącej uzyskany przed zawarciem małżeństwa i przed zawieszeniem jego działalności gospodarczej, a także czy skarżąca została prawidłowo pouczona o obowiązku informowania o zmianach mających wpływ na prawo do świadczenia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy nieprawidłowo ustaliły dochód rodziny skarżącej, nie uwzględniając prawidłowo daty zawarcia małżeństwa i zawieszenia działalności gospodarczej męża. Ponadto, skarżąca nie została w pełni i precyzyjnie pouczona o wszystkich okolicznościach skutkujących utratą prawa do świadczenia, co narusza przepisy prawa materialnego i procesowego.Stan faktyczny
Prezydent Miasta przyznał A. M. świadczenie wychowawcze. Następnie wszczęto postępowanie w sprawie weryfikacji prawa do świadczenia z uwagi na zawarcie przez A. M. związku małżeńskiego. Prezydent uznał świadczenie za nienależnie pobrane i zobowiązał do zwrotu. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy. Skarżąca zarzuciła m.in. nieprawidłowe uwzględnienie dochodu męża z okresu przedmałżeńskiego i zawieszonej działalności gospodarczej oraz brak prawidłowego pouczenia o obowiązku informowania o zmianach.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 480 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Artur Żurawik, Protokolant starszy referent Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 lipca 2019 r. sprawy ze skargi A. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uznania i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 480 (czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r., nr [...], przyznał A. M. prawo do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko H. K. (ur. [...] r.), w okresie zasiłkowym od 1 kwietnia 2016 r. do 30 września 2017 r. w kwocie 500,00 złotych miesięcznie.
Zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. nr [...], Prezydent Miasta S. wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie weryfikacji prawa do przyznanego i pobranego przez A. M. świadczenia wychowawczego w związku z zwarciem w dniu [...] czerwca 2017 r. związku małżeńskiego i z tego powodu zmiany jej sytuacji dochodowej.
Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r., nr [...], uznał, że kwoty wypłaconego na rzecz A. M. (obecnie A. S., w skrócie: "skarżąca"), świadczenia wychowawczego w okresie od dnia 24 lipca do dnia 22 września 2017 r. w wysokości 1 500,00 zł. były nienależnie pobranymi świadczeniami wychowawczymi oraz zobowiązał do ich zwrotu wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, naliczanymi od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczenia wychowawczego do dnia spłaty, w terminie 14 dni, od kiedy decyzja stanie się ostateczna. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia organ przywołał regulacje zawarte w art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 1a ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (t.j. Dz. U z 2017 r., poz. 1851 z późn. zm., dalej w skrócie: "ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci").
Od powyższej decyzji skarżąca wniosła odwołanie, domagając się ponownego rozpatrzenia jej sprawy. Podniosła, iż jej mąż nie może być zaliczony do rodziny w roku 2014. Zarzuciła organowi naruszenie art. 2 pkt 1, 2, 4 i 16 oraz art. 48 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez uznanie, że dochód męża z okresu poprzedzającego dzień zawarcia małżeństwa winien być doliczany do dochodu rodziny jako dochód jej członka, a także art. 2 pkt 1a i art. 25 ust. 1 w związku z art. 20 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, gdyż nie zachodziły okoliczności uzasadniające obowiązek powiadomienia organu o zmianach w jej sytuacji rodzinnej.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach decyzją z dnia [...] r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 2096, w skrócie: "k.p.a."), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r. W jej uzasadnieniu wskazało, iż zmiana sytuacji rodzinnej w związku z zawarciem przez skarżącą w dniu [...] czerwca 2017 r. związku małżeńskiego i uwzględnienie dochodu jej męża, mają wpływ na sytuację dochodową rodziny, od której ustawodawca uzależnia prawo do przyznania świadczenia wychowawczego. Ustalenie kwoty nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego i obowiązek jego zwrotu wraz z odsetkami są oparte na obowiązującej normie prawa, tj. art. 25 ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 w związku z art. 20 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Dochody męża skarżącej są dochodem rodziny, bo jest on jej członkiem. Nadto, sposób ustalenia wysokości dochodu jest prawidłowy i w przeliczeniu na jednego członka rodziny wynosi 1.405,60 zł. miesięcznie, przez co przekracza ustawowe kryterium dochodowe. Z tego powodu skarżąca pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, które zostało wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania.
W skardze pełnomocnik skarżącej zarzucił rozstrzygnięciu naruszenie art. 2 pkt 1, 2, 4, 30, i 16 w związku z art. 48 ust. 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez uznanie, że dochód męża skarżącej z okresu poprzedzającego dzień zawarcia małżeństwa winien być doliczany do dochodu rodziny jako dochód jej członka, podczas gdy do zawarcia małżeństwa doszło w czerwcu 2017 r. i dochody uzyskane w roku 2014 nie mogły stanowić podstawy do jego obliczenia. Podniósł również zarzut naruszenia art. 7 w związku z art. 2 pkt 19 lit. e) ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci poprzez nieuwzględnienie utraty dochodu przez męża skarżącej z powodu zawieszenia z dniem [...] kwietnia 2017 r. prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, co wynika z zaświadczenia o wpisie do Centralnej Ewidencji Informacji o Działalności Gospodarczej. Domagał się też wstrzymania przez organ odwoławczy wykonania decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach postanowieniem z dnia [...] r., nr [...], rozpatrzyło wniosek pełnomocnika skarżącej w sprawie wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. i odmówiło jego uwzględnienia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach wniosło o jej oddalenie, powołując się na argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Podkreśliło, skarżąca była świadoma, iż ciąży na niej obowiązek informowania organu pierwszej instancji o każdej zmianie mającej wpływ na przyznane jej prawo do świadczenia wychowawczego. O tym obowiązku skarżąca została poinformowana we wniosku, jak i decyzji przyznającej świadczenia wychowawcze. O ile miała jakiekolwiek wątpliwości co do skutków zawarcia związku małżeńskiego powinna wystąpić do organu pierwszej instancji o ich wyjaśnienie, czego jednakże nie uczyniła. Tymczasem, art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci zawiera zamknięty katalog przesłanek, których spełnienie skutkuje utratą dochodu mającą wpływ na dochód rodziny. Wśród tych przesłanek jest okoliczność zawieszenia wykonywania działalności gospodarczej, ale ustawodawca ściśle określił okoliczności jej zawieszenia związane z "wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników (Dz. U. z 2017 r. poz. 2336 oraz z 2018 r. poz. 650 i 858) lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1778, z póżn. zm.).". Takie przesłanki nie wystąpiły w przypadku męża skarżącej, z tego powodu organ odwoławczy nie naruszył zasad postępowania administracyjnego, jak też przepisów prawa materialnego.
Postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 13 marca 2019 r. sygn. akt IV SA/Gl 133/19 odmówiono skarżącej wstrzymania wykonania decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. (k. 23 akt sądowoadministracyjnych).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Skarga jest zasadna.
Stosownie do art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity: Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 z późn. zm., zwanej dalej w skrócie: "p.p.s.a."). Orzekanie, w myśl art. 135 p.p.s.a., następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania, w której został wydany zaskarżony akt lub czynność i odbywa się z uwzględnieniem wówczas obowiązujących przepisów prawa. Z istoty bowiem kontroli wynika, że zasadność zaskarżonej decyzji podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Z kolei z brzmienia art. 145 § 1 p.p.s.a. wynika, że w przypadku gdy Sąd stwierdzi, bądź to naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź to naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, bądź wreszcie inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, wówczas - w zależności od rodzaju naruszenia - uchyla decyzję lub postanowienie w całości lub części, albo stwierdza ich nieważność bądź też stwierdza wydanie decyzji lub postanowienia z naruszeniem prawa. Przytoczona regulacja prawna nie pozostawia wątpliwości co do tego, że zaskarżona decyzja lub postanowienie mogą ulec uchyleniu tylko wtedy, gdy organom można postawić uzasadniony zarzut naruszenia prawa, czy to materialnego, czy to procesowego, jeżeli naruszenie to miało, bądź mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r., utrzymująca w mocy decyzję organu I instancji z dnia [...] r., w której uznano wypłacone skarżącej świadczenia wychowawcze, w okresie od dnia 24 lipca do dnia 22 września 2017 r., za świadczenia nienależnie pobrane oraz zobowiązano do zwrotu kwoty 1 500,- zł. wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie.
Materialnoprawną podstawą obu wymienionych decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1851, zwanej dalej, jak dotychczas: "ustawa o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci"), w szczególności regulacje zawarte w art. 25 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 tej ustawy w brzmieniu obowiązującym w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Wówczas art. 25 ust. 1 stanowił, iż osoba, która pobrała nienależnie świadczenie wychowawcze, jest obowiązana do jego zwrotu, przy czym za nienależnie pobrane świadczenie wychowawcze uważa się świadczenie wychowawcze wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania (ust. 2 pkt 1). Jako podstawę rozstrzygnięcia organy orzekające w sprawie przyjęły przywołany art. 25 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Tymczasem, pojęcie "nienależnie pobrane świadczenie" składa się z dwóch elementów. Pierwszy to element obiektywny w postaci rzeczywistego skorzystania z określonej formy wsparcia finansowego, mimo braku podstaw ustawowych do takiego działania. Drugim jest element subiektywny, czyli szczególny stan świadomości osoby pobierającej takie świadczenie wychowawcze, która ma wiedzieć, że świadczenie jej nie przysługuje. Wskazuje na to zwrot "jeżeli osoba pobierająca to świadczenie była pouczona o braku prawa do jego pobierania". Analiza treści złożonego i podpisanego przez skarżącą formularza wniosku z dnia 15 czerwca 2016 r. prowadzi do wniosku, że nie zawiera on pouczenia wskazującego, jakie konkretnie okoliczności powodują ustanie lub zawieszenie prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymanie wypłaty świadczenia wychowawczego, w tym również co może być podstawą zmian mających wpływ na prawo do przyznania świadczenia wychowawczego. W tym zakresie nie sposób odmówić wiarygodności twierdzeniom skarżącej, iż w roku 2014 nie znała jeszcze przyszłego męża (str. 4 odwołania).
Zgodnie z art. 18 ust 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, prawo do świadczenia wychowawczego ustalane jest na okres od dnia 1 października do dnia 30 września roku następnego.
Wniosek w niniejszej sprawie został złożony przez skarżącą w dniu 15 czerwca 2016 r. i dotyczył pierwszego okresu, na który ustalane było prawo do świadczenia wychowawczego, który obejmuje przedział czasowy od dnia wejścia w życie ustawy, tj. od 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r. (art. 48 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci). W takim przypadku rokiem kalendarzowym, z którego dochody stanowią podstawę ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego, był rok kalendarzowy 2014, niemniej uwzględnić należało również utratę i uzyskanie dochodu, o którym stanowi art. 7 ust. 1-3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci. Skoro, wpływ na prawo do świadczenia ma dochód uzyskiwany lub utracony w roku poprzedzającym okres wypłat, jak też w roku pobierania świadczeń, to nie słusznie organy obu instancji przyjęły, że obliczanie dochodu należało oprzeć na dochodach męża skarżącej za lata 2014-2016 oraz pół roku 2017, kiedy to skarżąca do dnia [...] czerwca 2017 r. nie była mężatką, ale matką samotnie wychowującą córkę.
Przypomnienie to jest istotne również z uwagi na sprecyzowany w skardze zarzut, dotyczący odliczenia od dochodu rodziny skarżącej dochodu jej męża z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej, która została zawieszona z dniem [...] kwietnia 2017 r., a więc również przed zawarciem przez skarżącą związku małżeńskiego.
Nie ulega wątpliwości, że przy ustalaniu prawa skarżącej do świadczenia wychowawczego skarżąca była osobą samotnie wychowującą córkę, a osiągane przez nią wynagrodzenie i otrzymywane na rzecz córki alimenty pozwoliły na przyznanie, w okresie od dnia 1 kwietnia 2016 r. do dnia 30 września 2017 r., wnioskowanego świadczenia, w oparciu o decyzję organu I instancji z dnia [...] r. (k. 59 akt administracyjnych), która zawierała prawidłowe pouczenie o obowiązku niezwłocznego powiadomienia organu wypłacającego to świadczenie o wystąpieniu zmian mających wpływ na prawo do świadczenia wychowawczego (art. 20 ust. 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci). Wówczas również nie doprecyzowano jakie konkretnie sytuacje mogą skutkować ustaniem lub zawieszeniem prawa do świadczenia wychowawczego albo wstrzymaniem wypłaty świadczenia wychowawczego, w tym również co może być podstawą zmian mających wpływ na prawo do przyznania świadczenia wychowawczego.
Mając na uwadze dokumenty znajdujące się w aktach przedstawionych Sądowi należy zauważyć, że w dniu [...] listopada 2017 r. do organu I instancji wpłynął kolejny wniosek skarżącej o ustalenie prawa do świadczenia wychowawczego na następny okres, wraz z odpisem zupełnym aktu małżeństwa skarżącej z dnia [...] czerwca 2017 r.
Skarżąca wówczas, po upływie okresu pobierania świadczenia wychowawczego, czyli po dniu 30 września 2017 r. poinformowała, że od dnia [...] czerwca 2017 r. pozostaje w związku małżeńskim.
W tym miejscu należy zaznaczyć, że na mocy art. 2 pkt 4 w związku z art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, dochodem rodziny, podlegającym uwzględnieniu przy ustalaniu prawa do świadczenia wychowawczego, jest przeciętny miesięczny dochód rodziny skarżącej, a więc obejmujący również dochód jej męża dopiero jednak po zawarciu związku małżeńskiego. Trafnie zatem organy orzekające w sprawie wszczęły postępowanie administracyjne w sprawie weryfikacji przyznanego wcześniej skarżącej prawa do świadczenia wychowawczego i jego faktycznego pobrania, informując o tym skarżącą zawiadomieniem z dnia [...] sierpnia 2018 r. Uzyskanie dochodu rodziny skarżącej nastąpiło wówczas, gdy mąż skarżącej stał się członkiem jej rodziny, czyli po dniu [...] czerwca 2017 r. Jak wynika z treści art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci do dochodu dolicza się kwotę osiągniętego dochodu, ale nie za pierwszy miesiąc, a za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu. Kolejnym warunkiem powiększenia dochodu o dochód z wymienionego miesiąca jest uzyskiwanie go w okresie, za który weryfikowane jest prawo do świadczenia wychowawczego, czyli do dnia 30 września 2017 r. W aktach administracyjnych brak dokumentu, na podstawie którego można by ustalić tą okoliczność. Wobec powyższego, Sąd nie jest w stanie skontrolować, orzekając na podstawie zebranego przez organ I instancji materiału dowodowego, czy uwzględniony przez ten organy dochód jest dochodem z miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu, a także czy dochód ten był uzyskiwany nadal w okresie, za jaki weryfikowane było prawo skarżącej do świadczenia wychowawczego. O ile trafne, co do zasady jest stanowisko, zgodnie z którym skarżąca nie wywiązała się niezwłocznie z obowiązku poinformowania organu wypłacającego świadczenie o zawarciu związku małżeńskiego, czyli wystąpieniu zmiany mającej bądź mogącej mieć wpływ na jej prawo do świadczenia wychowawczego (art. 20 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci), bowiem uczyniła to po 5 miesiącach od zawarcia związku małżeńskiego, to brak wyjaśnienia przywołanej powyżej okoliczności, nie pozwala na ocenę, czy wliczenie dochodu męża skarżącej miało wpływ na przekroczenie kryterium dochodowego, określonego w art. 5 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, co następnie pozwoliłoby na ustalenie, czy i w jakim zakresie pobrane świadczenie było świadczeniem nienależnie pobranym (art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci). Ilekroć w ustawie o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci jest mowa o dochodzie oznacza to dochód w rozumieniu przepisów o świadczeniach rodzinnych (art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci). ). Odwołanie się w art. 2 pkt 1 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci za pośrednictwem art. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2018 r. o świadczeniach rodzinnych (tj. Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 z późn. zm.) do ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych powoduje, że przy identyfikowaniu rodzajów dochodów branych pod uwagę przy ustalaniu uprawnienia do świadczenia wychowawczego na pierwsze dziecko w rodzinie, należy stosować również "podatkową" siatkę pojęciową. Natomiast ilekroć w ustawie jest mowa o dochodzie członka rodziny oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego, z zastrzeżeniem przepisów art. 7 ust. 1-3a, które regulują przypadki utraty i uzyskania dochodu (art. 2 pkt 2 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci). Stosownie do treści art. 2 pkt 16 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, członkiem rodziny, którego dochód podlega uwzględnieniu w dochodzie rodziny jest małżonek strony wnioskującej o przyznanie świadczenia wychowawczego, niezależnie od tego, czy osoby te prowadzą wspólne bądź odrębne gospodarstwa domowe. Takiej wykładni sprzyja również konstrukcja przepisów ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci i wydanych na jej podstawie przepisów wykonawczych, w których wymienia się dokumenty, za pomocą których strona ubiegająca się o przyznanie świadczenia może udowadniać swoją sytuację materialną. W art. 13 ust. 4 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci wskazano, że do wniosku dołącza się odpowiednio:
1) zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów niż dochody podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2016 r. poz. 2032, z późn. zm.) dotyczące każdego członka rodziny;
2) zaświadczenie naczelnika urzędu skarbowego, dotyczące członków rodziny rozliczających się na podstawie przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne, zawierające informacje odpowiednio o:
a) formie opłacanego podatku,
b) wysokości przychodu,
c) stawce podatku,
d) wysokości opłaconego podatku
- w roku kalendarzowym poprzedzającym okres, na jaki ustalane jest prawo do świadczenia wychowawczego;
3) zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia wychowawczego:
a) zaświadczenie sądu opiekuńczego lub ośrodka adopcyjnego o prowadzonym postępowaniu sądowym w sprawie o przysposobienie dziecka,
b) prawomocne orzeczenie sądu orzekające rozwód lub separację,
c) orzeczenie sądu opiekuńczego o ustaleniu opiekuna prawnego dziecka,
d) inne dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub ustalenia wysokości świadczenia wychowawczego będącego przedmiotem wniosku.
Nadmienić należy, że organy orzekające w sprawie nie zauważyły, że obie decyzje zostały wydane po obowiązującej od dnia 1 czerwca 2017 r. nowelizacji ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, dokonanej ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r. poz. 935), wprowadzającej przepisy art. 7a i art. 81a k.p.a., w których wyrażono zasady "przyjaznej wykładni" i "przyjaznego" ustalenia stanu faktycznego, mających wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 7a § 1 k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Z kolei zgodnie z art. 81a k.p.a. jeżeli przedmiotem postępowania administracyjnego jest nałożenie na stronę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie stronie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść strony.
Dodatkowo, powołany w odpowiedzi na skargę art. 2 pkt 19 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, zawierający zamknięty katalog przesłanek, których spełnienie skutkuje utratą dochodu mającą wpływ na dochód rodziny, dotyczy brzmienia tego przepisu na dzień wydania w niniejszej sprawie decyzji organu I instancji bez uwzględnienia odmiennej jego treści w dacie zarówno zawieszenia działalności gospodarczej męża skarżacej, jak też zwarcia przez skarżącą związku małżeńskiego.
Wskazania co do dalszego postępowania wynikają z powyższych rozważań i wiążą organy orzekające w sprawie (art. 153 p.p.s.a.). Ponownie ją rozpatrując organ pierwszej instancji uwzględni wykładnię art. 5 ust. 3 w związku z art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz ustali, czy uzyskanie przez członka rodziny skarżącej (męża) dochodu, przy uwzględnieniu przesłanek z art. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 7 ust. 3 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci spowodowało utratę prawa do świadczenia wychowawczego, biorąc pod uwagę, że zgodnie z art. 18 ust. 6 ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci, świadczenie nie przysługuje od miesiąca następującego po pierwszym miesiącu od miesiąca, w którym dochód został osiągnięty.
Organy obu instancji, wydając w tej sprawie rozstrzygnięcia, dopuściły się nie tylko naruszenia przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na jej wynik, w szczególności art. 5 ust. 3, art. 7 ust. 3 w związku z art. 2 pkt 1 i 2 oraz art. 18 ust. 6 i art. 25 ustawy o pomocy państwa w wychowaniu dzieci, ale także z tego powodu naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na jej wynik przez nieustalenie w sposób prawidłowy wszystkich istotnych dla treści rozstrzygnięcia okoliczności związanych z elementami wchodzącymi w skład dochodu skarżącej i jej rodziny.
W tym stanie rzeczy, Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) w związku z art. 135 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a., zasądzając od organu odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 480,- zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wynagrodzenie radcy prawnego w wysokości 480,- zł., ustalone zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło