II SA/Gl 509/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.) Protokolant st. sekr. Małgorzata Orman po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2006 r. sprawy ze skargi J.Z. na czynność Prezydenta Miasta K. w przedmiocie obowiązku meldunkowego oddala skargę. Na podstawie zgłoszenia pobytu stałego dokonanego w dniu [...] Prezydent Miasta K. zameldował na pobyt stały M.Z. pod adresem: [...] w K. Druk zgłoszenia został podpisany przez osobę zgłaszającą pobyt oraz przez J.Z., który jako najemca lokalu potwierdził pobyt wnioskodawcy pod wskazanym adresem. Pismem z dnia [...] skarżąca J.Z. zwróciła się do Prezydenta K. ze "skargą" na tryb działania organu meldunkowego. Wskazała, że zameldowanie M.Z. (teścia skarżącej) nastąpiło bez jej zgody. Organ meldunkowy wiedział, że J.Z. (mąż skarżącej) pozostaje w związku małżeńskim, a pomimo to nie zażądał zgody małżonki na dokonanie czynności zameldowania. Taka sytuacja stanowi naruszenie jej praw osobistych poprzez doprowadzenie wbrew jej woli do zamieszkania w lokalu przez osobę trzecią. W odpowiedzi na to wystąpienie Prezydent Miasta K. pismem z dnia [...], Nr [...] wyjaśnił skarżącej, że kwestie zameldowania regulują przepisy ustawy z dnia 10 kwietnia [...] o ewidencji ludności i dowodach osobistych (tekst jedn. Dz.U. z 2001 roku, Nr 87, poz. 960 z późn. zm.). Wskazał, że zameldowanie M.Z. nastąpiło zgodnie z tymi przepisami na podstawie prawidłowo wypełnionego wniosku. Wyjaśnił dalej, że czym innym jest tytuł prawny do lokalu, a czym innym ewidencjonowanie ruchów ludności, które sprowadza się do potwierdzenia stanu faktycznego. Pouczył także skarżącą o możliwości dochodzenia swoich praw na drodze sądowej. Pismem z dnia [...] skarżąca wniosła za pośrednictwem organu skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, której przedmiotem była czynność Prezydenta K. Zwróciła się o zbadanie zgodności z prawem postępowania organu w przedmiocie zameldowania jej teścia. Podobnie jak w skardze kierowanej do organu, skarżąca ponownie wskazała na naruszenie jej uprawnień do lokalu oraz na szkodę w dobrach osobistych. Powołała się na art. 7 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych z 1994 roku. Zarzuciła organowi naruszenie podstawowych praw i wolności człowieka poprzez: brak nadzoru administracyjnego i umożliwienie najemcy robienie złego użytku z posiadanego prawa; pozbawienie członków rodziny najemcy prawa do obrony swoich dóbr osobistych; odebranie poczucia stabilizacji posiadanej sytuacji mieszkaniowej; podważenie zaufania obywatela do Państwa. Wskazała także na naruszenie Konstytucji RP oraz przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia [...] oraz powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego stwierdził, że ewidencja ludności służy do rejestracji stanu faktycznego nie zaś prawnego. Na rozprawie w dniu 22 września 2006 roku skarżąca podtrzymała swoje stanowisko. Oświadczyła, że w dacie zameldowania M.Z. mieszkał w jej mieszkaniu i nadal w nim przebywa. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. W niniejszej sprawie kontroli Sądu poddana została czynność Prezydenta Miasta K. polegająca na dokonaniu zameldowania M.Z. na pobyt stały. Badając na wstępie dopuszczalność skargi Sąd doszedł do przekonania, iż jest ona dopuszczalna, a to w świetle art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz.1270 z późn. zm.), zwanej dalej p.s.a. Sąd uznał także, iż skarżąca wyczerpała tryb określony w art. 52 § 3 p.s.a., przyjmując, iż pismo skarżącej z dnia [...] roku stanowiło wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, zaś pismo organu z dnia [...] – odpowiedź na to wezwanie. Dokonując zatem kontroli zaskarżonej czynności Sąd był zobligowany do zbadania, czy była ona zgodna z przepisami prawa, a w szczególności z przepisami ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 roku o ewidencji ludności i dowodach osobistych (dalej: ustawa). Zgodnie z art. 2 powołanej ustawy osoba przebywająca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej jest obowiązana wykonywać obowiązek meldunkowy określony w ustawie. Do takiego obowiązku zalicza się m.in. zameldowanie się w miejscu pobytu stałego (art. 4 pkt 1 ustawy). Osobą zobowiązaną do zameldowania na pobyt stały lub czasowy jest osoba, która przebywa w określonej miejscowości pod tym samym adresem dłużej niż trzy doby (art. 10 ust. 1 ustawy). W niniejszej sprawie okazało się bezsporne, że M.Z. przebywa w lokalu przy [...] w K. dłużej niż trzy doby, co z kolei powodowało obowiązek meldunkowy po jego stronie. W celu dopełnienia tego obowiązku złożone zostało w organie meldunkowym zgłoszenie pobytu stałego. Zgodnie z art. 9 ust. 2a ustawy zgłoszenie to zawierało potwierdzenie pobytu w lokalu dokonane przez osobę dysponującą tytułem prawnym do lokalu. Jak wynika z adnotacji organu dokonanej na tym zgłoszeniu, zgłaszający okazał do wglądu dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu (decyzja UM K. z [...]). Powołany przez skarżącą przepis art. 7 ustawy o najmie lokali i dodatkach mieszkaniowych (która to ustawa utraciła moc z dniem 10 lipca 2001 roku) istotnie stanowił, że prawo najmu lokalu przysługuje obojgu małżonkom również w sytuacji, kiedy umowa (decyzja) została zawarta tylko z jednym z nich, jednakże pozostawał on bez wpływu na treść uprawnień najemców w zakresie potwierdzania okoliczności faktycznych. Wskazać przyjdzie, że wymagana przez art. 9 ust. 2a czynność osoby potwierdzającej pobyt nie jest czynnością przekraczająca zakres zwykłego zarządu w rozumieniu przepisów prawa cywilnego, w tym przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. W przypadku zatem, kiedy najemcą jest więcej niż jedna osoba, to podobnie jak przy współwłasności, każda z nich będzie uprawniona do potwierdzenia faktu przebywania w lokalu przez inną osobę. Podnoszone natomiast przez skarżącą zarzuty, iż pobyt M.Z. w jej mieszkaniu nastąpił wbrew jej woli i z naruszeniem jej dóbr osobistych nie podlegają ocenie organu meldunkowego. Organ ten jest uprawniony jedynie do prowadzenia ewidencji, nie zaś do badania tytułu prawnego do lokalu. Zgodnie z art. 9 ust. 2b ustawy zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu. Obecne brzmienie art. 9 ustawy jest wynikiem wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 roku (Dz.U. Nr 78, poz. 716) i prowadzi do wniosku, że zameldowanie nie daje tytułu prawnego do lokalu, jak również że samo posiadanie tytułu prawnego do lokalu nie stwarza obowiązku zameldowania. Innymi słowy zameldowanie jest li tylko potwierdzeniem (rejestracją) stanu faktycznego polegającego na przebywaniu w określonym miejscu (pod określonym adresem). Skoro zatem fakt przebywania M.Z. pod wskazanym adresem nie jest kwestionowany (a wręcz potwierdzony), to brak jest przesłanek, aby czynność organu polegającą na zameldowaniu uznać za sprzeczną z prawem. Dodać należy, że naruszenie interesu prawnego oraz dóbr osobistych skarżącej w wyniku faktu przebywania teścia w jej mieszkaniu może być przedmiotem dochodzenia roszczeń na drodze cywilnej w postępowaniu przed sądem powszechnym i jak wyżej wykazano okoliczność zameldowania nie powinna mieć w takim postępowaniu znaczenia. Mając powyższe na uwadze Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie nie doszło do naruszenia przez organ meldunkowy obowiązujących przepisów prawa, a zatem skarga podlegała oddaleniu na zasadzie art. 151 p.s.a.