II SA/Gl 510/21
WyrokWSA w Gliwicach2021-08-04
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy synowi przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia w celu opieki nad niepełnosprawnym ojcem, jeśli ojciec pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona (matka skarżącego) nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności?Ratio decidendi
Świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje synowi, który opiekuje się niepełnosprawnym ojcem, jeśli ojciec pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona (matka skarżącego) nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wynika to z pierwszeństwa obowiązku alimentacyjnego małżonka wobec obowiązku alimentacyjnego syna, zgodnie z art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych oraz przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego.Stan faktyczny
Skarżący M. W. złożył wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego z tytułu opieki nad niepełnosprawnym ojcem. Organ pierwszej instancji odmówił przyznania świadczenia, wskazując, że niepełnosprawność ojca istnieje od 2009 r., co wyłączało przyznanie świadczenia na podstawie art. 17 ust. 1b ustawy o świadczeniach rodzinnych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało decyzję w mocy, argumentując, że mimo uznania niekonstytucyjności art. 17 ust. 1b, świadczenie nie przysługuje, ponieważ ojciec skarżącego pozostaje w związku małżeńskim, a jego żona (matka skarżącego) nie ma orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności. Skarżący złożył skargę do WSA, zarzucając naruszenie prawa materialnego.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Sędzia WSA Artur Żurawik, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 4 sierpnia 2021 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
Wnioskiem z dnia 3 listopada 2020 r. M. W. (dalej: skarżący), reprezentowany przez fachowego pełnomocnika, wystąpił o ustalenie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w związku z opieką nad osobą niepełnosprawną - tj. niepełnosprawnym w stopniu znacznym ojcem – B. W., legitymującym się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wydanym przez Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B., z którego wynika, że wymaga on stałej opieki innej osoby.
Po przeprowadzeniu postępowania, decyzją z dnia [...] znak [...] działająca z upoważnienia Prezydenta Miasta B. Kierownik Działu Świadczeń Rodzinnych Miejskiego Ośrodka Pomocy Rodzinie w B., przywołując w podstawie prawnej art. 20 ust. 3 w związku z art. 17 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (t.jedn. Dz.U. z 2020 r., poz. 111 ze zm.) i rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 27 lipca 2017 r. w sprawie sposobu i trybu postępowania w sprawie o przyznanie świadczeń rodzinnych oraz art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego odmówiła przyznania skarżącemu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem.
W motywach organ stwierdził, iż po analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (zaświadczeń i oświadczeń) ustalono, iż skarżący nie spełnia wymogów ustawy do przyznania wnioskowanego świadczenia. Ustalono, że w dniu 11 marca 2019 r. Powiatowy Zespół ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. zaliczył ojca skarżącego do grona osób niepełnosprawnych legitymujących się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności (do 31 marca 2022 r. - a niepełnosprawność istnieje od 27 czerwca 2009 r.). Sam skarżący obecnie nie jest zarejestrowany jako osoba bezrobotna w Powiatowym Urzędzie Pracy w B., nie pobiera emerytury ani reny czy innego świadczenia. Następnie odwołując się do treści art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych wskazał, komu i kiedy przysługuje świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej. W końcu przywołując treść art. 17 ust. 1b tej ustawy stwierdził, że nie zostały spełnione wymogi zawarte w tym przepisie, gdyż niepełnosprawność ojca skarżącego istnieje od 27 czerwca 2009 r. tj. od 58-go roku życia. Wobec powyższego postanowiono jak w sentencji.
Odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji wniósł, reprezentowany przez pełnomocnika, skarżący. Zarzucił zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego mające istotny wpływ na wydanie tej decyzji poprzez zastosowanie normy prawnej art. 17 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych bez uwzględnienia okoliczności, iż na skutek wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13 doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a przez to naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Wniósł o uwzględnienie odwołania i uchylenie decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie wnioskowanego świadczenia. .
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] po rozpatrzeniu odwołania, utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu Kolegium przywołało treść art. 17 ustawy a następnie stwierdziło, że aby mogło być przyznane wnioskowane świadczenie muszą łącznie być spełnione określone przesłanki. Kolegium uznało ustalenia faktyczne poczynione przez organ pierwszej instancji za prawidłowe. Przyznało, że podziela wykładnię art. 17 ust. 1b ustawy utrwaloną w orzecznictwie sądów administracyjnych po wyroku Trybunału Konstytucyjnego sprawdzającą się do tego, że wobec niekonstytucyjności normy zawartej ust. 1b przywołanego art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych oceny spełnienia przesłanek niezbędnych dla przyznania świadczenia pielęgnacyjnego należy dokonywać z pominięciem tego kryterium.
Stąd też błędnie w sprawie organ pierwszej instancji zastosował przepis art. 17 ust. 1b ustawy, gdyż nie uwzględniono tym samym treści wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt K 38/13.
Jednak przepis art. 17 ust. 1 i ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych w związku z przepisami Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wskazuje katalog osób uprawnionych do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawnym członkiem rodziny, ograniczając go do osób obowiązanych do alimentacji - według kolejności tego zobowiązania. W orzecznictwie wskazuje się, że zobowiązany do alimentacji w dalszej kolejności może ubiegać się o to świadczenie, jeżeli zobowiązany w pierwszej kolejności nie jest w stanie, z uwagi na swój stan zdrowia, takiej pomocy świadczyć. W przedmiotowym przypadku niezaprzeczalnie skarżący opiekuje się ojcem, jednak nie przysługuje mu świadczenie pielęgnacyjne, gdyż osoba wymagają opieki pozostaje w związku małżeńskim. Żona ojca skarżącego nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Wobec powyższego orzeczono jak w sentencji, podkreślając, iż prawo do świadczenia pielęgnacyjnego przyznaje się w przypadku spełnienia okoliczności ustalonych przez ustawodawcę. Gdyby matka skarżącego legitymowała się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, to organ mógłby ustalić stronie prawo do wnioskowanego świadczenia.
Pismem z dnia 6 kwietnia 2021 r., działając przez fachowego pełnomocnika, skarżący złożył skargę, zaskarżając w całości decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Kwestionowanej decyzji zarzucił rażącą obrazę przepisów prawa materialnego. tj. art. 17 ust. 1 pkt 4 w związku z art. 17 ust. 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez przyjęcie, że do kręgu osób uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego nie zalicza się syna, będącego jednocześnie faktycznie opiekunem osoby niepełnosprawnej, z uwagi na to, że opieka ta powinna być sprawowana przez współmałżonkę niepełnosprawnego, która nie posiada orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, podczas gdy funkcjonalna wykładnia tego przepisu winna skutkować przyznaniem skarżącemu wnioskowanego świadczenia. Uwzględniając powyższe skarżący wniósł o uchylnie decyzji organu drugiej instancji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyznanie skarżącemu prawa do świadczenia ewentualnie przekazanie sprawy organowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania oraz zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W motywach skargi cytując przepisy art. 17 ustawy o świadczeniach rodzinnych podkreślił, iż w jego ocenie wykładnia językowa art. 17 ust. 1a ustawy dokonana przez organ drugiej instancji prowadzi do wyników sprzecznych z przepisami ustawy o świadczeniach rodzinnych i przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Świadczenie pielęgnacyjne, zgodnie z zamiarem ustawodawcy, stanowić ma formę wsparcia rodziny pozostającej w trudnej sytuacji materialnej ale i faktycznej, spowodowanej koniecznością sprawowania stałej opieki na osobą wymagającą takiej pomocy, że względu na swój stan zdrowia. Odwołując się wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podkreślił, że wyłączenie osób spokrewnionych w pierwszym stopniu i umożliwienie przyznania świadczenia pielęgnacyjnego innym osobom zobowiązanym do alimentacji wyłącznie w sytuacji, gdy rodzice nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności czy nie ma osób spokrewnionych w pierwszym stopniu narusza konstytucyjną zasadę równości, sprawiedliwości społecznej (art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) a także godzi w konstytucyjne nakazy ochrony i opieki nad rodziną (art. 18 Konstytucji).
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy domagał się jej oddalenia, podtrzymując motywy zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje
Kontrola legalności zaskarżonej decyzji przeprowadzona w oparciu o postanowienia art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.jedn. Dz.U. z 2021 r., poz. 137) nie wykazała, aby decyzja ta naruszała wymogi prawa, a zgodnie z treścią art. 145 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) sąd administracyjny uwzględnia skargę na decyzję lub postanowienie, jeżeli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy lub naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jak również naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego. Oznacza to, że nie każde uchybienie ze strony organu administracji uzasadnia uwzględnienie skargi, a jedynie takie, które miało lub mogłoby mieć wpływ na wynik sprawy.
Podkreślenia wymaga, że kontrola ta nie obejmuje oceny wypełniania przez organy administracji tzw. pozasystemowych kryteriów słusznościowych, w szczególności kierowania się zasadami współżycia społecznego, ani też kryteriów celowościowych.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem tak zaskarżona decyzja, jak i decyzja ją poprzedzająca nie naruszają prawa uzasadniającym ich uchylenie.
W przedmiotowej sprawie istotą sporu pomiędzy rozstrzygającymi sprawę organami, a skarżącym jest zagadnienie, czy można, w świetle przepisów ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych w stanie faktycznym niniejszej sprawy, przyznać mu świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z pracy w związku z opieką nad niepełnosprawnym ojcem, którego małżonka, a matka skarżącego, nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 wymienionej ustawy świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje:
1) matce albo ojcu,
2) opiekunowi faktycznemu dziecka,
3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej,
4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
Niewątpliwie skarżący jest osobą zaliczoną do innych osób, na których ciąży obowiązek alimentacyjny, gdyż jest synem niepełnosprawnego ojca.
Zgodnie jednak z ust. 1a cytowanego art. 17 ustawy osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4 - innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:
1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności;
3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i ust. 3 lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Jednocześnie w ust. 5 art. 17 ustawy wymienione zostały przesłanki wyłączające przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego, a wśród nich w ust. 5 pkt 2a wskazano, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, chyba że współmałżonek legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Z literalnego brzmienia przywołanego wyżej unormowania wynika, że jeżeli osoba wymagająca opieki pozostaje w związku małżeńskim, a jej małżonek nie ma orzeczonego znacznego stopnia niepełnosprawności, świadczenie pielęgnacyjne nie będzie przysługiwało innym osobom.
Podkreślić należy, że okoliczność sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności oraz rezygnacja z tego powodu z zatrudnienia, to nie jedyne warunki konieczne do przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Z woli ustawodawcy prawo to bowiem może przysługiwać tylko osobie, na której ciąży względem osoby wymagającej opieki obowiązek alimentacyjny. Stosownie do art. 128 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków wychowania (obowiązek alimentacyjny) obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Przepis ten ustala przy tym kolejność zobowiązanych. W związku z powyższym, obowiązek alimentacyjny zobowiązanego w dalszej kolejności powstaje dopiero, gdy nie ma osoby zobowiązanej w bliższej kolejności, albo gdy osoba ta nie jest w stanie uczynić zadość swemu obowiązkowi, lub gdy uzyskanie od niej na czas potrzebnych uprawnionemu środków utrzymania jest niemożliwe lub połączone z nadmiernymi trudnościami (art. 132 przywołanego Kodeksu) .
W świetle przepisów Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego obowiązek alimentacyjny małżonka (w stosunku do współmałżonka) wyprzedza obowiązek alimentacyjny krewnych, także dzieci. Wynika to z treści art. 23, art. 27, art. 60 § 1 do 3, art. 61 oraz art. 130 Kodeksu. W związku z powyższym, brak jest podstaw prawnych do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego synowi na niepełnosprawnego ojca, gdy pozostaje on w związku małżeńskim, a jego żona nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności. Wówczas bowiem to na małżonku strony wymagającej opieki ciąży w pierwszej kolejności obowiązek dostarczenia współmałżonkowi takiej opieki. Inaczej przedstawia się sytuacja, gdy oboje małżonkowie są niepełnosprawni w stopniu znacznym. Wyklucza to bowiem dopełnienie przez nich obowiązku wzajemnej opieki z uwagi na stan zdrowia i niedołężność. Wówczas ustawodawca wprowadza wyjątek, kiedy świadczenie pielęgnacyjne może być przyznane na podmioty, o których mowa w art. 17 ust. 1 i 1a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
W ocenie Sądu, nie powinno zatem budzić wątpliwości, że pozostawanie osoby wymagającej opieki w związku małżeńskim, gdy małżonek nie legitymuje się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności, wyklucza - co do zasady - z kręgu uprawnionych do uzyskania świadczenia pielęgnacyjnego krewnych zobowiązanych do świadczenia alimentacyjnego w dalszej kolejności, po małżonku, czyli tak jak w niniejszym przypadku - syna.
Ustawodawca w art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy wskazał, że zobowiązanym do opieki nad małżonkiem w pierwszej kolejności jest jego współmałżonek, chyba że sam jest niepełnosprawny w stopniu znacznym. Zobowiązanie współmałżonka do sprawowania takiej opieki jest konsekwencją istnienia w sferze prawnej związku małżeńskiego, jako szczególnej więzi charakteryzującej się nie tylko elementami emocjonalnymi, ale także elementami natury prawnej. Z przepisu art. 23 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynika bowiem, że małżonkowie mają w małżeństwie równe nie tylko prawa, ale także obowiązki, a ponadto, są obowiązani do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy oraz do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Dopóki zatem istnieje związek małżeński, osoby w nim pozostające poddane są przedstawionym wyżej rygorom prawnym właśnie ze względu na istnienie między nimi prawnej więzi małżeństwa. Wykładnia językowa art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy pozwala stwierdzić, że ustawodawca uznał za konieczne, aby ocena, czy osoba uprawniona w pierwszej kolejności nie jest w stanie wypełnić we właściwy sposób obowiązku alimentacyjnego z uwagi na stan zdrowia, rozstrzygana była orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności.
Należy w tym miejscu podkreślić, że pozostawanie przez osobę wymagającą opieki w związku małżeńskim nie tylko ze współmałżonkiem dotkniętym znacznym stopniem niepełnosprawności, lecz także takim, który nie jest w stanie sprawować efektywnie i realnie opieki, powoduje, że przesłanka negatywna nabycia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego z art. 17 ust. 5 pkt 2a zostałaby wyeliminowana. Uprawnienie do świadczenia pielęgnacyjnego przysługuje zatem dopiero wówczas, gdy małżonek osoby wymagającej opieki nie jest w stanie sprawować efektywnie i realnie opieki na osobą jej wymagającą.
Wskazać jednak należy, że strona skarżąca w toku całego postępowania nie wykazała, że małżonka osoby wymagającej opieki, a matka skarżącego nie jest w stanie sprawować realnie opieki na chorym mężem. Nie wyjaśniają tego złożone w toku postępowania dokumenty, w tym karta informacyjna Centrum Rehabilitacji i Medycyny Naturalnej z S. z dnia 4 września 2020 r. potwierdzająca korzystanie przez matkę skarżącego z leczenia w Ośrodku w dniach od 22 sierpnia 2020 r. do 4 września 2020 r. z racji rozpoznanej choroby zwyrodnieniowej stawów czy skierowanie do Poradni rehabilitacji narządu ruchu z dnia 15 września 2020 r. z racji rozpoznania - uszkodzenie barku. Także zaświadczenie z Poradni [...] Psychoterapia w C. z dnia 25 września 2020 r. informujące o uczestniczeniu przez matkę skarżącego w indywidualnej psychoterapii z powodu obniżonego nastroju, anhedonii, bezsenności czy obniżonego apetytu nie przesądza o braku możliwości sprawowania opieki nad chorym mężem. Z powyższych dokumentów nie wynika, że małżonka osoby wymagającej opieki jest na tyle chora i niesprawna, iż nie jest w stanie udzielać pomocy mężowi czy współdziałać dla jego dobra. Podniesione dolegliwości - w szczególności choroba zwyrodnieniowa stawów pojawia się w określonym wieku u dużej liczby osób, co jednak z reguły nie oznacza braku możliwości uczestniczenia współmałżonka w procesie dostarczenia współmałżonkowi należnej opieki.
Tylko w przypadku wykazania, że niepełnosprawność matki skarżącego uniemożliwia jej sprawowanie opieki nad wymagającym opieki współmałżonkiem umożliwi ubieganie się o takie świadczenie przez skarżącego.
Przyznać w tym miejscu należy, że chociaż z ustalonego w przedmiotowej sprawie stanu faktycznego wynika, że skarżący faktycznie sprawuje opiekę nad niepełnosprawnym ojcem, to podane przyczyny braku możliwości wykonywania tej opieki nad ojcem przez jego żonę, a matkę skarżącego, nie są przekonujące i nie mogą prowadzić do przyznania wnioskowanego świadczenia skarżącemu. Jak stwierdzono powyżej świadczenie pielęgnacyjne jest świadczeniem przyznawanym wymienionym powyżej osobom z tytułu rezygnacji z pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki na osobą niepełnosprawną. W myśl przywołanych powyżej przepisów przyznawane jest ono określonym osobom w określonym porządku pierwszeństwa z racji rezygnacji z zatrudnienia w celu sprawowania opieki na osobą niepełnosprawną. Dopóki zatem w sprawie skarżący nie wykaże jednoznacznie i w sposób nie budzący wątpliwości, że matka nie jest w stanie sprawować efektywnie opieki nad mężem ze względu na swój stan zdrowia, to brak jest podstaw do przyznania skarżącemu wnioskowanego świadczenia.
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie brak jest w przedstawionym stanie faktycznym możliwości wyłączenia stosowania art. 17 ust. 5 pkt 2a ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Podkreślić należy, że tak organy administracji publicznej wypowiadające się w sprawie, jak i skład orzekający nie kwestionują faktu, że skarżący sprawuje opiekę nad osobą wymagającą opieki - ojcem. Jednak nie spełnia wymogów wynikających z przepisów prawa uzasadniających przyznanie mu wnioskowanego świadczenia. Świadczenie to może być bowiem przyznane osobie, na której ciąży obowiązek alimentacyjny, jeżeli nie ma osób na których obowiązek ten ciąży w pierwszej kolejności i legitymują się one orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Skarżący jako syn jest osobą zobowiązaną do alimentowania ojca, ale żona osoby wymagającej opieki, a matka skarżącego, jest osobą zobowiązaną w pierwszej kolejności i nie dysponuje stosownym orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności uzasadniającym uniemożliwienie jej sprawowania takiej opieki. W świetle powyższego zarzuty skarżącego nie mogły być uznane za zasadne i nie mogły zostać uwzględnione.
Odnosząc się do argumentów podniesionych w skardze, a przede wszystkim do przywołanego tam orzecznictwa to należy podnieść, że wskazany wyrok zapadł w zupełnie odmiennych warunkach i okolicznościach i nie ma przedłożenia do warunków określających niniejszą sprawę. Takich szczególnych okoliczności nie stwierdzono w niniejszej sprawie.
Dokonując analizy zaskarżonej decyzji Sąd uznał, że organ odwoławczy wyczerpująco zbadał wszystkie okoliczności faktyczne związane z niniejszą sprawą i uczynił to zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej i oficjalności (art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego), oraz dokonał wszechstronnej ich oceny, jak też analizy obowiązujących przepisów prawa, które miały w niej zastosowanie oraz odniósł się do argumentacji zawartej w odwołaniu. Uzasadnienie zaskarżonej decyzji spełnia wymogi określone w przepisie art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, albowiem wyraźnie wskazał wszelkie istotne przesłanki zarówno faktyczne, jak i prawne, wyjaśniając ich znaczenie dla skarżącej.
W tym miejscu wskazać należy, że sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym (art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi) na wniosek organu odwoławczego przy jednoczesnym braku żądania przeprowadzenia rozprawy przez stronę skarżącą.
W tym stanie sprawy, biorąc powyższe pod uwagę należy przyjąć, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie i z tej przyczyny podlega oddaleniu, na podstawie art. 151 cytowanej powyżej ustawy, o czym orzeczono w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło