II SA/Gl 515/18
WyrokWSA w Gliwicach2018-10-15
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Bonifacy Bronkowski, Elżbieta Kaznowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie sądu o przepadku pojazdu na rzecz gminy wiążąco ustala prawo własności tego pojazdu dla celów obciążenia byłego właściciela kosztami jego usunięcia i przechowywania?Ratio decidendi
Postanowienie sądu o przepadku pojazdu nie ustala w sposób wiążący prawa własności dla celów obciążenia byłego właściciela kosztami jego usunięcia i przechowywania. Organ administracji ma obowiązek samodzielnego ustalenia, kto był właścicielem pojazdu w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia, badając wszelkie dostępne dowody, w tym te wskazujące na sfałszowanie umowy sprzedaży.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła obciążenia skarżącej B.C. kosztami związanymi z usunięciem, przechowywaniem i oszacowaniem pojazdu, który został usunięty z drogi z powodu braku polisy OC. Organ pierwszej instancji wydał decyzję obciążającą skarżącą kosztami. Samorządowe Kolegium Odwoławcze uchyliło tę decyzję i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia, wskazując na nieprawidłowe ustalenie okresu ponoszenia kosztów. Po ponownym rozpatrzeniu organ pierwszej instancji wydał decyzję obciążającą skarżącą kosztami, a SKO utrzymało ją w mocy. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym brak należytego ustalenia jej statusu jako właściciela pojazdu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P., umorzył postępowanie administracyjne oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędziowie Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant Specjalista Anna Trzuskowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2018 r. sprawy ze skargi B.C. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta P. z dnia [...] r. znak [...] 2. umarza postępowanie administracyjne, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach na rzecz skarżącej kwotę 4458 (cztery tysiące czterysta pięćdziesiąt osiem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
.
.
.
.
.
. U Z A S A D N I E N I E
Pismem z dnia [...] r. Komenda Miejska Policji w P. poinformowała skarżącą B. C. o usunięciu, w dniu [...] r. samochodu marki [...] [...] z drogi na koszt właściciela, wobec nieokazania przez kierującego polisy ubezpieczenia OC lub potwierdzenia jej zawarcia. Wyjaśniono, że w przypadku nieodebrania pojazdu z parkingu strzeżonego wymienionego pojazdu organ zmuszony będzie wystąpić do sądu z wnioskiem o przepadku tego pojazdu na rzecz gminy P.. Pismo to doręczono skarżącej [...] r.
Następnie w dniu [...] r. Prezydent Miasta P. wystąpił do Sądu Rejonowego w T. z wnioskiem o orzeczenie przepadku pojazdu. Po rozpoznaniu tego wniosku z udziałem skarżącej, postanowieniem z dnia [...] r. sygn. akt [...] Sąd Rejonowy w T. orzekł przepadek na rzecz Miasta P. przedmiotowego pojazdu. Postanowienie to stało się prawomocne z dniem [...] r.
Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta P. zawiadomił skarżącą o wszczęciu postępowania w sprawie obciążenia jej kosztami, związanymi z usunięciem, przechowywaniem oraz oszacowaniem wymienionego pojazdu. Zawiadomienie to doręczono skarżącej w dniu [...] r.
W tym stanie rzeczy organ pierwszej instancji decyzją z dnia [...] r. działając na podstawie art. 130a ust. 10h i ust. 10j ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r. poz. 1137 ze zm.), zobowiązał skarżącą do zapłaty kosztów, o których mowa w art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym, w kwocie [...] zł tytułem przechowywania, szacowania wartości i likwidacji przedmiotowego pojazdu za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. (tj. od daty wydania dyspozycji usunięcia z drogi do dnia utylizacji).
Wobec odwołania skarżącej, rozpatrujące sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach, decyzją z dnia [...] r. uchyliło wymienioną decyzję w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, wskazując w uzasadnieniu, iż sprawa nie została przygotowana do rozstrzygnięcia, wobec braku właściwego ustalenia okresu ponoszenia kosztów przechowywanego pojazdu. W myśl art. 130a ustawy Prawo o ruchu drogowym dotychczasowy właściciel pojazdu powinien ponosić koszty do daty uprawomocnienia się orzeczenia sądowego o jego przepadku. Zaś w niniejszej sprawie mimo uprawomocnienia się postanowienia w dniu [...] r. organ pierwszej instancji naliczył koszty do dnia [...] r.
W ponownie prowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu strona zobowiązana złożyła wyjaśnienia i wniosła o przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego wskazując niezbędnych w jej ocenie świadków. Domagała się w konsekwencji umorzenia postępowania w przedmiocie obciążenia jej kosztami, o których mowa w art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Prezydent Miasta P. postanowieniami z dnia [...] r. odmówił uwzględnienia złożonych wniosków dowodowych, odmówił zwieszenia postępowania w sprawie, odmówił umorzenia prowadzonego postępowania, a postanowieniem z dnia [...] r. odmówił przeprowadzenia dalszych zgłoszonych dowodów z wskazanych dokumentów. W rezultacie w dniu [...] r. Prezydent Miasta P., działając na podstawie art. 104 Kodeksu postępowania administracyjnego (t.jedn. Dz.U. z 2017 r., poz. 1257) w związku z art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (t.jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1260) zobowiązał B. C. do 1./ zapłaty kosztów określonych w wymienionym powyżej przepisie art. 130a ust. 10h ustawy związanych z usunięciem w dniu [...] r. z drogi pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...], jego przechowywaniem za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. (tj. od dnia wejścia w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie ustawy Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw do dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądowego o jego przepadku) oraz jego oszacowaniem łącznie [...] zł w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna oraz 2./ umorzył postępowanie w przedmiocie ustalenia tych kosztów za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r..
W uzasadnieniu opisał szeroko przebieg postępowania przypominając, iż w dniu [...] r. przedmiotowy pojazd, którego właścicielką w dniu wydania dyspozycji jego usunięcia była B. C., usunięty został na parking strzeżony zgodnie z dyspozycją nr [...]. W dniu [...] r. Sąd Rejonowy w T. sygn. akt [...] orzekł jego przepadek na rzecz Miasta P..
W ocenie organu w sprawie ustalone zostały wszystkie okoliczności faktyczne istotne z perspektywy stosowania przepisów. Strona wielokrotnie w toku postępowania podnosiła, iż nie była nigdy właścicielką przedmiotowego pojazdu, ale w ocenie organu ta okoliczność rozstrzygnięta została już prawomocnym orzeczeniem sądu cywilnego i stąd nie musi podejmować działań w tym kierunku. Na potwierdzenie swego stanowiska organ odwołał się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 maja 2017 r. sygn. akt I OSK 2142/15.
Organ wyjaśnił, że na koszty, o których mowa w art. 130a ust. 10h wymienionej ustawy składają się należności za usunięcie pojazdu z drogi oraz jego przechowywanie na parkingu strzeżonym od dnia [...] r. do dnia [...] r. (uprawomocnienie się postanowienia Sądu). Nadto została wykonana wycena przedmiotowego pojazdu, a jej koszty obciążają osobę będącą właścicielem pojazdu. Organ wyjaśnił, że ustawodawca ustalił maksymalne stawki kwotowe opłat związanych z usuwaniem i przechowywaniem pojazdów, powierzając ich konkretyzację Radzie Powiatu. W tym przypadku istotne są uchwały nr [...] Rady Miasta w P. z dnia [...] r. oraz uchwała nr [...] z dnia [...] r. Następnie organ przedstawił wyliczenie należnych kosztów według wymienionych uchwał, tj.:
[...] dni co daje [...] okresów [...] pod [...] zł, co daje sumę [...] zł
oraz [...] dni po [...] zł za dobę, co daje sumę [...],zł
Łączna kwota po doliczeniu koszty wyceny wartości pojazdu tj. [...] zł stanowi wskazaną powyżej kwotę [...] zł.
Prezydent wyjaśnił, że stosując się do wskazań zawartych w poprzedniej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego, umorzył postępowanie w przedmiocie ustalenia kosztów za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. - tj. od dnia wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi do dnia poprzedzającego wejście w życie ustawy z dnia 22 lipca 2010 r. o zmianie m.in ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła B. C. wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania organu pierwszej instancji, względnie o uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, względnie uchylenie zaskarżonej decyzji wobec faktu, iż odwołanie w całości zasługuje na uwzględnienie Dodatkowo wniosła o przeprowadzenie w trybie art. 136 Kodeksu postępowania wyjaśniającego i przeprowadzenia wskazanych dowodów. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego tj. art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym poprzez brak zawiadomienia strony przez organ pierwszej instancji o skutkach nieodebrania pojazdu po dniu [...] r. i w konsekwencji bezpodstawne obciążenie strony kosztami przechowywania pojazdu czy jego oszacowania i zniszczenia, a także poprzez niewłaściwe jego zastosowanie i obciążenie kosztami osoby nie będącej właścicielem wymienionego pojazdu, a także naruszenie przepisów prawa procesowego, tj. art. 7, art. 75. art. 76, art. 77 § 1 , art. 78, art. 80 i art. 84 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nieuwzględnienie wniosków strony postępowania o dopuszczenie wskazanych dowodów, wskutek czego nie doszło do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, w tym okoliczności istotnych dla sprawy oraz dokonania całkowicie dowolnej oceny dowodów, a w konsekwencji doprowadzenie do naruszenia zasady prawdy obiektywnej oraz naruszenie prawa materialnego - tj. art. 130a ust. 10h ustawy w związku z naruszeniem prawa procesowego - tj. art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naliczanie opłat związanych z przechowywaniem pojazdu, które nie były normalnym skutkiem zachowania strony, a wynikały wyłącznie z zaniechań organu, a zatem obciążenia strony kosztami nieuzasadnionymi, nadmiernymi a to wobec złożenia wniosku o przepadek pojazdu dopiero po upływie blisko 4 lat od dnia wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi.
W uzasadnieniu podniosła, iż nie została powiadomiona przez organ o skutkach nieodebrania pojazdu po dniu [...] r. Dopiero bowiem po takim powiadomieniu organ mógłby ją obciążyć kosztami we wskazanym zakresie. Pismo z dnia [...] r., na które organ się powołuje pochodziło nie od organu, ale była to informacja Komendy Miejskiej Policji w P., a nadto nie informowało o wszystkich skutkach nieodebrania pojazdu, m.in. o zmianie przepisów ustawy Prawo o ruchu drogowym. W konsekwencji stwierdziła, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka obciążenia jej kosztami przechowywania, oszacowania czy zniszczenia pojazdu.
Podniosła, iż przedmiotowe koszty obciążają osobę będącą właścicielem tego pojazdu. Odwołując się do treści przepisu art. 130a ust. 10e stwierdziła, iż nie jest w tym przepisie wymienione ustalenie przez sąd właściciela pojazdu, tym bardziej, że przepadek samochodu może być orzeczony, gdy właściciel nie został ustalony. Stąd też przedmiotem sprawy o orzeczenie przepadku nie jest ustalanie prawa własności.
Dodał, że organ nie przeprowadził żadnych wnioskowanych dowodów i nie zgromadził wyczerpującego materiału dowodowego dla ustalenia właściciela przedmiotowego pojazdu. Tym samym wszystkie podniesione naruszenia przepisów prawa procesowego są w pełni uzasadnione. Dodatkowo wskazał, iż obciążenie strony kosztami nadmiernymi i nieuzasadnionymi związanymi z brakiem podjęcia stosownych działań przez organ narusza zasadę pogłębiania zaufania obywateli do państwa.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Katowicach nie uwzględniło odwołania. Utrzymując w mocy decyzję organu pierwszej instancji, Kolegium po zacytowaniu treści art. 130a ust. 10h ustawy – Prawo o ruchu drogowym, stwierdziło że organ ten prawidłowo nałożył obowiązek pokrycia kosztów przechowywania pojazdu na odwołującą. Kolegium wskazało, że zgodnie z judykaturą, w postępowaniu w przedmiocie wydania decyzji na podstawie art. 130a ust. 10 ha ustawy Prawo o ruchu drogowym organ nie ustala tego czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku pojazdu, kwestie te bowiem świetle art. 130a ust. 10e tej ustawy są przedmiotem postępowania przed sądem powszechnym w sprawie przepadku pojazdu. Prawomocne orzeczenie sądu w tym zakresie, zgodnie z art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego, wiąże nie tylko strony i sąd, który jej wydał, lecz także inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej i inne osoby. Tym samym organ administracji nie może prowadzić postępowania wyjaśniającego. Organy odwoławczy potwierdził ustalenia organu pierwszej instancji, wskazując na usunięcie w dniu [...] r. pojazdu z drogi publicznej oraz powiadomienia pismem z dnia [...] r. Komendanta Miejskiego Policji w P. o konsekwencjach nieodebrania pojazdu, w tym o konieczności wystąpienia do sądu z wnioskiem o orzeczenie przepadku. Organ wskazał, iż postanowieniem z dnia [...] r. Sąd Rejonowy T. sygn. akt [...] orzekł o przepadku na rzecz Miasta P. pojazdu [...] nr rejestracyjny [...] a pismem z dnia [...] r. zawiadomił o wszczęciu postępowania w celu określenia przedmiotowych kosztów, kierując je do właściciela pojazdu. O takim statusie odwołującej przesądził Sąd Rejonowy w T.. Orzecznictwo sądowe stwierdza wprost, że "sąd administracyjny, jak również organ administracji publicznej, związane są prawomocnym postanowieniem Sądu Rejonowego". Stąd przedstawiane w toku postępowania dokumenty nie mogą podważyć ustaleń sądu.
Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji odnośnie wysokości i sposobu obliczenia kosztów przechowywanie przedmiotowego pojazdu, przy uwzględnieniu dwóch uchwał Rady Miasta P..
Odnosząc się do daty końcowej, organ przypomniał, iż przepis przewiduje iż właściciel ponosi koszty do dnia zakończenia postępowania, nie precyzując dokładnie jak rozumieć sformułowanie "zakończenie postępowania", czyli do czasu przepadku pojazdu na rzecz miasta. Dotychczasowy właściciel winien więc ponosić koszty określone w art. 13a ust. 10h do daty uprawomocnienia się do orzeczenia sądowego o przepadku pojazdu.
Kolegium wskazało na zakończenie, że argumenty podniesione w odwołaniu uznaje za nieuzasadnione. W sprawie doszło do skutecznego powiadomienia strony, po nowelizacji przepisów, o konsekwencjach usunięcia pojazdu i skutkach jego nieodebrania w okresie 3 miesięcy od usunięcia. Jednocześnie orzeczeniem sądu cywilnego przesądzono o prawie własności pojazdu.
W skardze do sądu administracyjnego, reprezentowana przez pełnomocnika B. C., domagała się uchylenia decyzji organów obydwu instancji i zasądzenia zwrotu kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy. tj. art. 7, art. 75, art. 76, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 84 i art. 86 Kodeksu postępowania administracyjnego w szczególności poprzez nieuwzględnienie wniosków skarżącej o dopuszczenie dowodów, wskutek czego nie doszło do zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego i nie wyjaśniono wszystkich okoliczności sprawy, a nadto naruszenie art. 8, art. 9 Kodeksu postępowania administracyjnego, co w konsekwencji doprowadziło do naruszenia przepisów prawa materialnego, tj. art. 130a ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym i w konsekwencji bezpodstawne obciążenie skarżącej kosztami przechowania pojazdu, jego oszacowania i zniszczenia w sytuacji braku zawiadomienia strony o skutkach jego nieodebrania, obciążenie kosztami osoby niebędącej właścicielem pojazdu oraz naliczenia opłat, które nie była normalnym skutkiem zachowania strony, a wynikały wyłącznie z zaniechań, czy bezczynności organu administracji publicznej wskutek złożenia wniosku o orzeczenie przepadku dopiero po upływie 4 lat od dnia dyspozycji usunięcia go z drogi, co doprowadził co nieuzasadnionego narastania kosztów. Dodatkowo wniosła o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z załączonych do skargi dokumentów. W uzasadnieniu powtórzono co do zasady argumentację zaprezentowaną w odwołaniu.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 26 września 2018 r. pełnomocnik skarżącej podtrzymał skargę oraz zawarte w niej wnioski i zarzuty. Wyjaśnił, że nie zostało sporządzone uzasadnienie postanowienia o przepadku pojazdu, a skarżąca brała udział w rozprawie, ale nie wniosła apelacji, nie będąc świadoma konsekwencji finansowych orzeczonego przepadku. Wyjaśnił, że nie zostało też przez skarżąca zaskarżone postanowienie o umorzeniu dochodzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, bowiem tak zaskarżona decyzja jak i poprzedzająca ją decyzja Prezydenta Miasta P. naruszają prawo w sposób uzasadniający ich uchylenie.
Podstawę materialnoprawną zaskarżonej decyzji stanowi art. 130a ust. 10h ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym ( t.jedn. obecnie Dz.U. z 2017 r. poz. 1260) stanowiący, iż koszty związane z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu powstałe od chwili wydania dyspozycji jego usunięcia do zakończenia postępowania ponosi osoba będąca właścicielem tego pojazdu w dniu wydania dyspozycji do jego usunięcia, z zastrzeżeniem ust. 10d i ust. 10i, przy czym decyzję o zapłacie kosztów wydaje starosta.
W świetle powołanego powyżej przepisu nie budzi wątpliwości, że koszty te obciążają podmiot, który w dniu wydania dyspozycji usunięcia pojazdu z drogi był jego właścicielem. Zatem dla prawidłowego jego zastosowania niezbędne jest ustalenie tego podmiotu.
W niniejszej sprawie, mimo wskazywania wielu dowodów i wnioskowania o przeprowadzenie w tym zakresie postępowania wyjaśniającego organ pierwszej instancji konsekwentnie odmawiał przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania dowodowego, co potwierdził i przyznał też organ drugiej instancji, przyjmując, że w dacie wydania dyspozycji usunięcia pojazdu marki [...] o numerze rejestracyjnym [...] jego właścicielką była skarżąca B. C.. W ocenie organów okoliczność ta nie może być kwestionowana i podważana, wobec treści postanowienia Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. sygn. akt [...] orzekającego przepadek wymienionego pojazdu na rzecz Miasta na prawach powiatu P..
Jednak z poglądem takim nie sposób się zgodzić.
Postanowienie Sądu Rejonowego w T. w przedmiocie orzeczenia przepadku pojazdu, nie ustaliło w sposób wiążący dla sądów i organów administracji publicznej prawa własności wymienionego powyżej pojazdu. Postanowienie sądu wprawdzie zgodnie z art. 75 i art. 76 Kodeksu postępowania administracyjnego jest dokumentem urzędowym i w myśl art. 76 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego stanowi dowód tego co zostało w nim urzędowo stwierdzone, jednakże w zakresie tego co jest przedmiotem tego postępowania. Z art. 130a ust. 10e ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że w sprawach o przepadek pojazdu sąd stwierdza, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki niezbędne do orzeczenia przepadku, w szczególności, czy usunięcie pojazdu było zasadne i czy w poszukiwaniu osoby uprawnionej do jego odbioru, dołożono należytej staranności oraz czy orzeczenie przepadku nie będzie sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. Sąd w sprawie przepadku pojazdu skupia się zatem na kwestiach niezbędnych do orzeczenia o przepadku pojazdu, a więc dotyczy tylko faktu przejścia własności pojazdu na rzecz powiatu (miasta na prawach powiatu). Celem takiego orzeczenia nie było natomiast wiążące ustalenie pozostałych kwestii właścicielskich - tym bardziej, że zgodnie z art. 130a ust. 10d Prawa o ruchu drogowym możliwe jest orzeczenie przepadku także takiego pojazdu, w stosunku do którego nie ustalono właściciela ani osoby uprawnionej. Rozwiązanie takie jest możliwe dlatego, że nabycie prawa własności przez powiat, które następuje na podstawie konstytutywnego orzeczenia sądu o przepadku jest nabyciem pierwotnym, a nie pochodnym.
Zatem zakres orzekania sądu na podstawie art. 130 ust. 10e jest inny niż organu orzekającego o kosztach związanych z usuwaniem, przechowywaniem, oszacowaniem, sprzedażą lub zniszczeniem pojazdu na podstawie art. 130 ust. 10h ustawy Prawo o ruchu drogowym. Inne są przesłanki rozstrzygania w sprawie przepadku pojazdu, inne zaś w sprawie ponoszenia kosztów. Takie stanowisko zajął też Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 kwietnia 2016 r. sygn. akt II OSK 544/16.
Przyjmując, jako podstawę dla ustalenia prawa własności pojazdu, postanowienie Sądu Rejonowego w T., orzekające w sprawie organy nie podjęły próby własnego ustalenia czy skarżąca B. C. była w istocie właścicielką samochodu marki [...]. Dołączane do akt sprawy przez skarżącą dokumenty nie zostały przez organy zbadane i ocenione. Wynika z nich, że umowa kupna tego pojazdu, na którą powołują się organy i z której wynikać ma prawa własności skarżącej w stosunku do przedmiotowego pojazdu została sfałszowana. Wniosek taki wypływa nie tylko ze stanowiska samej skarżącej, ale także dowodzi tego przesłuchanie drugiej strony tej umowy. J.M., widniejący na umowie jako sprzedający pojazd marki [...] B. C. (umowie bez daty) słuchany w charakterze świadka przez Policję zeznał, iż sprzedał ten samochód w [...] r. I.K., co potwierdził stosowną kopią umowy. Podkreślił jednocześnie, że podpis widniejący na okazanej (przedmiotowej) umowie nie jest jego podpisem. Dodał, że nigdy nie zawierał umowy sprzedaży samochodu z B.C..
Powyższe świadczy o naruszeniu przez organy art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, nakazujących organowi wyjaśnienie wszystkich istotnych kwestii po wyczerpującym zebraniu, rozpatrzeniu i ocenie całego materiału dowodowego oraz kierowanie się przy tym zasadą prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, zaś elementy powyższe winny znaleźć odzwierciedlenie w uzasadnieniu decyzji spełniającym wymogi określone w art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego. Obowiązkiem każdego organu administracji publicznej jest zatem wyczerpujące wskazanie okoliczności faktycznych i prawnych, którymi kierował się organ przy podejmowaniu rozstrzygnięcia.
Nadto trzeba zauważyć, że organ odwoławczy rozpatrując złożone w sprawie odwołanie nie odniósł się do wszystkich jego zarzutów.
Uwzględniając powyższe uznać należy, iż dokonana przez organy ocena stanu faktycznego jest przedwczesna, a to wobec braku jednoznacznego ustalenia właściciela przedmiotowego pojazdu. Dla prawidłowego rozstrzygnięcia organy powinny przeprowadzić weryfikację twierdzeń skarżącej. Dopiero bowiem ustalenie, kto był właścicielem pojazdu w dacie wydania dyspozycji jego usunięcia z drogi możliwe będzie wydanie orzeczenia nakładającego na konkretny podmiot obowiązku zapłaty kosztów związanych z usunięciem, przechowywanie oraz oszacowaniem wartości pojazdu.
W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny uwzględniając skargę uchylił decyzje organów obydwu instancji jako wydane z naruszeniem prawa materialnego i bez należytego wyjaśnienia okoliczności sprawy, co mogło mieć istotny wpływ na jej wynik zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit.a i lit.c oraz art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postepowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz. U. z 2018 r., poz. 1302 ze zm.).
Jednocześnie z mocy art. 145 § 3 tej ustawy, sąd orzekł o umorzeniu postępowania administracyjnego jako bezprzedmiotowego w całości w rozumieniu art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Zgodnie bowiem z art. 130a ust. 10k ustawy Prawo o ruchu drogowym, decyzji o zapłacie tych kosztów nie wydaje się, jeżeli od uprawomocnienia się orzeczenia sądu o przepadku pojazdu upłynęło 5 lat.
Jak wynika z akt sprawy postanowienie Sądu Rejonowego w T. z dnia [...] r. stało się prawomocne z dniem [...] r., a zatem wskazany w przywołanym powyżej przepisie pięcioletni okres minął w dniu [...] r. Brak zatem podstawy do ponownego orzekania przez organ administracji.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto w oparciu o przepisy art. 200, art. 205 § 2 i art. 209 cytowanej ustawy, uwzględniając koszty zastępstwa procesowego na podstawie rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. (Dz.U. z 2015 , poz. 1800 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło