II SA/Gl 519/12

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 27 czerwca 2012 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi B. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odpadów w kwestii wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy B. K. wystąpił o zwolnienie od kosztów sądowych wskazując, że ze względu na trudną sytuację materialną nie jest w stanie samodzielnie ponieść wydatków związanych z postępowaniem sądowym. Z formularza wynika, że skarżący nie posiada żadnego majątku w postaci nieruchomości, oszczędności, papierów wartościowych bądź też przedmiotów o wartości przekraczającej 3.000 euro. Jako jedyne źródło utrzymania wnioskodawca wskazał dochód z tytułu stosunku pracy (na 1/4 etatu) otrzymywany w kwocie 375 zł miesięcznie. Do druku formularza dołączone zostało m.in. zaświadczenie o zatrudnieniu skarżącego. Na wezwanie referendarza sądowego B.K. nadesłał kopię zeznania podatkowego za 2011 r., kopię faktury za energię elektryczną oraz kopię wyroku, na mocy którego orzeczono o rozwodzie skarżącego z J.K. oraz ustalono kwotę alimentów na córkę wnioskodawcy na kwotę 500 zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy zważono co następuje: Przepis art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2012 r. Poz. 270. – zwana dalej P.p.s.a.) konstytuuje zasadę odpłatności postępowania sądowoadministracyjnego. Wyjątkiem od niej jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym. Przyznanie prawa pomocy w postaci zwolnienia od kosztów sądowych może nastąpić wobec osoby fizycznej, która wykaże że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim oraz swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.). Aby złożony przez stronę wniosek mógł być uwzględniony konieczna jest dokładna analiza jej sytuacji materialnej. O ile w druku formularza nie podano wszystkich istotnych informacji, bądź też są one niekompletne lub budzą wątpliwości - Sąd lub referendarz sądowy, na mocy art. 255 P.p.s.a. mogą zobowiązać stronę do nadesłania dodatkowych dokumentów celem uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku. Nieprzypadkowo bowiem ustawodawca w art. 246 § 1 pkt 1 P.p.s.a. posłużył się zwrotem "wykaże". Oznacza to, że to na osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy został przerzucony ciężar przedstawienia swojej sytuacji materialnej w taki sposób, aby przekonać o zasadności złożonego wniosku. Instrumentem służącym wyjaśnieniu wątpliwości w tym zakresie jest wezwanie, o którym mowa w art. 255 P.p.s.a. Uzyskanie dodatkowego oświadczenia strony lub dokumentów źródłowych dotyczących jej stanu majątkowego w trybie art. 255 P.p.s.a. służy uzupełnieniu stanu wiedzy sądu o sytuacji strony (por. postanowienie NSA z dnia 28 stycznia 2009 r. sygn. akt II GZ 332/08 – System Informacji Prawniczej Lex nr 551914). Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić przyjdzie, że pomimo nadesłania przez stronę szeregu dokumentów istnieje zbyt wiele niejasności dotyczących sytuacji materialnej skarżącego aby można było z całym przekonaniem stwierdzić, że rzeczywiście jego sytuacja materialna uzasadnia przyznanie prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W pierwszej kolejności wskazać przyjdzie, że nie budzi co do zasady wątpliwości wysokość dochodu wnioskodawcy, który to fakt potwierdza treść zeznania podatkowego za 2011 r. Zasadnicze zastrzeżenia rodzi natomiast kwestia wydatków, do poniesienia których wnioskodawca jest zobowiązany. Wedle oświadczenia złożonego przez B. K. w piśmie procesowym z dnia 30 kwietnia 2012 r. uiszcza on alimenty w kwocie 500 zł miesięcznie, a więc przekraczającej jego zadeklarowany dochód. Co więcej, wnioskodawca jest również zobowiązany do ponoszenia opłat za energię elektryczną na poczet prowadzonej działalności gospodarczej (vide faktura z dnia 30 kwietnia 2012 r. opiewająca na kwotę 376 zł), a z żadnego dokumentu nie wynika, aby wspomnianej opłaty nie uiścił (ze względu na szczupłość dochodów) bądź też zalegał z opłatami z tego tytułu. Skarżący nie wskazał zarazem, czy zalega z jakimikolwiek opłatami Wskazane wyżej informacje wskazują na znaczący dysonans pomiędzy zadeklarowanym dochodem oraz wykazanymi wydatkami, a zgromadzony materiał dowodowy nie pozwala ustalić skąd skarżący czerpie środki na pokrycie wspomnianej różnicy. To z kolei sprawia, że nie można z całym przekonaniem stwierdzić, że sytuacja materialna B. K. uzasadnia zwolnienie go od kosztów sądowych w całości. Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.