II SA/Gl 537/04
WyrokWSA w Gliwicach2005-08-19
Skład orzekający: Łucja Franiczek, Elżbieta Kaznowska, Włodzimierz Kubik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, podjęta na podstawie przepisów ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. po wejściu w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r., jest ważna, jeśli nie zawiadomiono pisemnie wszystkich zainteresowanych o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu przed wejściem w życie nowej ustawy?Ratio decidendi
Procedura planistyczna wszczęta na podstawie ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym z 1994 r. może być kontynuowana po wejściu w życie ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym z 2003 r. tylko wtedy, gdy do dnia wejścia w życie nowej ustawy (11 lipca 2003 r.) zawiadomiono pisemnie wszystkich zainteresowanych o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu. Niespełnienie tego wymogu, w szczególności niepowiadomienie skarżącego, skutkuje nieważnością uchwały podjętej na podstawie przepisów dotychczasowej ustawy.Stan faktyczny
Skarżący P.M. wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy w K. dotyczącą miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając jej niezgodność z prawem i wnosząc o stwierdzenie nieważności. Uchwała ta odrzuciła w całości zarzut skarżącego dotyczący jego działek, które miały zostać przeznaczone na cele ekologiczne, uniemożliwiając prowadzenie na nich działalności gospodarczej. Skarżący podniósł, że nie został pisemnie powiadomiony o wyłożeniu projektu planu do publicznego wglądu, co miało istotne znaczenie dla jego sytuacji prawnej.Rozstrzygnięcie
Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu w całości. Zasądził od Gminy K. na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Łucja Franiczek Sędziowie: WSA Elżbieta Kaznowska (spr.) Włodzimierz Kubik Protokolant sekr. sąd. Beata Malcharek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2005 r. sprawy ze skargi P.M. na uchwałę Rady Gminy w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego 1. stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu w całości; 2. zasądza od Gminy K. na rzecz skarżącego kwotę [...] ([...] ) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Uchwałą Rady Miejskiej w K. Nr [...] z dnia [...]r. uznano za zespół przyrodniczo – krajobrazowy pod nazwą "S. – B." obszar o powierzchni ok. [...] ha położony w północno – wschodniej części K. w dolnych odcinkach rzek B. i R., na granicy miast K., S. i M.
Uchwałą nr [...] z dnia [...]r. podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 w związku z art. 7 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( t.jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 12 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( t.jedn. Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 ze zm.), art. 34 ust. 2 ustawy z dnia 16 października 1991 r. o ochronie przyrody ( Dz. U. Nr 114, poz. 492 ze zm.( oraz przywołanej powyżej uchwały Nr [...] przystąpiono do sporządzania miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla kompleksu stawów, uznanego za zespół przyrodniczo – krajobrazowy pod nazwą "S. – B." położony w K., w północno – wschodniej części dzielnicy S. oraz terenów przyległych wymagających uporządkowania.
Projekt miejscowego planu zagospodarowania wyłożono do publicznego wglądu w okresie od [...]r. do [...]r. Informację o terminie wyłożenia projektu planu ogłoszono w prasie, wywieszono na tablicach ogłoszeń oraz poinformowano pisemnie zainteresowanych.
Pismem z dnia [...]r. P.M. zwrócił się do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta K. z wnioskiem o zamianę swoich działek [...] i [...], w związku z utworzeniem zespołu przyrodniczo-krajobrazowego "S. – B." i uniemożliwieniem prowadzenia na nich działalności gospodarczej.
W dniu [...]r. Prezydent Miasta K. nie uwzględnił zarzutu P.M., a pismem z dnia [...]r. poinformował, że w dniu [...]r. odbędzie się sesja Rady, podczas której rozpoznane zostaną zgłoszone zarzuty do ustaleń wymienionego powyżej projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Na sesji w dniu [...]r. Rada Miejska w K. uchwałą nr [...] podjętą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym ( t.jedn. Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) oraz art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym ( t.jedn.: Dz. U. z 1999 r., Nr 15, poz. 139 z późn. zm.) w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym ( Dz. U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) odrzuciła w całości zarzut P.M. Uzasadniając swoje stanowisko Rada wskazała, że działki wnioskodawcy [...] i [...] leżą na terenach w projekcie planu określonych jako wody i nieużytki. Podkreślono, że już w "Stadium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego miasta K.", uchwalonym w [...]r., tereny te zostały wyznaczone do pełnienia funkcji ekologicznego systemu obszarów chronionych o znaczeniu regionalnym, jako obszar doliny rzeki B. Zgodnie z symbolami projektu planu, mieszczą się one w terenie przeznaczonym na cele stawów i usług nauki – dokumentowanie zbiorowisk fauny i flory, na terenach wodnych i przywodnych, na terenach przeznaczonych dla celów sportów wodnych i turystyki wodnej oraz komunikacji pieszej i rowerowej a także terenów adaptowanych na zieleń leśną i łąk – przekształcenie docelowe w park leśny. Z ustaleń tego projektu planu wynika, że działalność gospodarcza może być na tym terenie realizowana w ramach funkcji usług, turystyki, nauki i sportów wodnych, a jej zakres podporządkowany warunkom wynikającym z ochrony przyrody. Jedynie do czasu przejęcia terenów pod realizację powyższych planów, może być wykorzystywana jako teren upraw rolnych. Rada podkreśliła, że w przypadku działki nr [...] także w dotychczasowym planie nie przewidywano możliwości upraw rolnych a zatem w tym przypadku nie nastąpiło żadne ograniczenie. Natomiast sprawa ewentualnych odszkodowań czy wymiana działek może nastąpić w ramach procedur odszkodowawczych, uruchomienie których uwarunkowane jest uchwaleniem planu jako prawa miejscowego.
W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego P.M. zarzucając przedmiotowej uchwale niezgodność z prawem, wniósł o stwierdzenie jej nieważności i zasądzenie kosztów postępowania. Wyjaśnił, że jego działki [...] i [...] znajdują się w środkowej części zespołu przyrodniczo – krajobrazowego "S. – B.". Dodał, że obszar ten ukształtowany został poprzez działalność KWK "[...]", stając się nieużytkiem porośniętym drzewami. Utworzenie parku krajobrazowego uniemożliwia wykorzystanie terenów jego działek na działalność gospodarczą, gdyż część z nich zalana jest wodą – przeznaczona na stanowiska lęgowe ptactwa wodnego, niemożliwe jest więc wykorzystanie ich na cele sportowe lub na stawy hodowlane. Z kolei tereny nie zalane wodą, przeznaczone są w projekcie planu na park leśny a nie na rolę, wyznaczono ścieżki rowerowe i piesze, a także trasę wodną – kajakową. Podkreślił, że nie sprzeciwia się powołaniu parku krajobrazowego, jego intencją jest uzyskanie zamiany własnych działek na inne, gdzie będzie mógł uprawiać rolę, zwłaszcza, że w sąsiedztwie leży grunt rolny.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska w K. wniosła o oddalenie skargi i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu wyjaśniła, że podtrzymuje w pełni stanowisko wyrażone w zaskarżonej uchwale, dodając, że podjęte działania mieszczą się w granicach przysługującego gminie władztwa planistycznego, zwłaszcza w odniesieniu do przeznaczania i zasad zagospodarowania nieruchomości będących we władaniu skarżącego. Nie naruszając obiektywnego porządku rada nie jest zobowiązana do uwzględnienia zgłoszonego zarzutu. Potwierdzając fakt degradacji terenu przez działalność kopalni, wskutek czego dawno już tereny te utraciły funkcję rolniczą, dodała, że uwzględnienie wniosku skarżącego o wymianę działek – bo do tego sprowadza się zarzut, nie jest możliwe na etapie procedury planistycznej. Roszczenia skarżącego w tym zakresie mogą być realizowane w trybie art. 36 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, o czym strona została poinformowana.
Na rozprawie w dniu 11 sierpnia 2005 r. skarżący podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w skardze i wyjaśnił, że o wyłożeniu planu dowiedział się z ogłoszeń prasowych, nie otrzymał pisemnego zawiadomienia. Pełnomocnik organu dodał, że w ewidencji gruntów figurował poprzedni właściciel i dlatego pisemne zawiadomienie wysłano do niego, a nie do skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z odmiennych powodów niż zarzuty w niej przedstawione.
Zaskarżona uchwała podjęta została na podstawie art. 24 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym w związku z art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.
Zdaniem Sądu doszło do naruszenia powyższych przepisów, gdyż brak było podstaw prawnych do dalszego prowadzenia postępowania w trybie "starej" ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. W dniu 11 lipca 2003 r. weszła bowiem w życie nowa ustawa – ustawa z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Z analizy przepisu intertemporalnego tej ustawy należy wnosić, że procedury planistyczne wszczęte pod rządami dawnej ustawy mogą być kontynuowane, jeżeli do dnia wejścia w życie nowej ustawy – czyli do dnia 11 lipca 2003 r. zawiadomiono o terminie wyłożenia planów do publicznego wglądu wszystkich zainteresowanych, czyli odniesiono się do treści art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym. Oznacza to, że dla zastosowania art. 85 ust. 2 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, czyli do kontynuowania procesu planistycznego według poprzedniej ustawy, wymagane jest zawiadomienie na piśmie o terminie wyłożenia projektu planu przed 11 lipca 2003 r. wszystkich podmiotów, o których mowa w art. 18 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o zagospodarowaniu przestrzennym.
W opinii Sądu nie ma podstaw do przyjęcia, że wymóg ten został spełniony, gdyż o wyłożeniu projektu planu nie zawiadomiono wszystkich a tylko niektóre podmioty. Przede wszystkim należy stwierdzić, że o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu nie został powiadomiony sam skarżący. Nie można bowiem uznać, wobec jednoznacznej treści art. 85 ust. 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, że wymóg ten został spełniony poprzez ogłoszenie o terminie i miejscu wyłożenia projektu planu dokonane w trybie art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o planowaniu przestrzennym. Powyższe rozważania muszą prowadzić do stwierdzenia, że procedura planistyczna w rozpatrywanej sprawie nie mogła być kontynuowana po 10 lipca 2003 r. w oparciu o przepisy "starej" ustawy. Z przedłożonych bowiem akt sprawy wynika, do dnia 11 lipca 2003 r. nie powiadomiono na piśmie wszystkich uprawnionych o terminie wyłożenia do publicznego wglądu proponowanego projektu planu. Podobne stanowisko prezentowane jest także w dostępnych komentarzach do ustawy – zobacz : Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz pod redakcją Z. Niewiadomskiego. Wydawnictwo C.H. Beck Warszawa 2004 r. str. 572 i n. oraz T. Bąkowski – Ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Komentarz. Zakamycze 2004, s. 247 i n.
Sąd ustalił, że wiele podmiotów o terminie wyłożenia projektu planu do publicznego wglądu zostało zawiadomionych po dacie 10 lipca 2003 r. Wśród nich są: P.Ś. ([...]r.), B.K. ([...]r.), I.S. ([...]r.), B.D., P.H., G.G., J.K., B.K., I.S. ([...]r.). Wielu osobom taka informacja w ogóle nie została doręczona – m.in. M.M., J.K., M.P., P.Z. i inn. Samo wysłanie do tych osób zawiadomienia o terminie wyłożenia projektu planu świadczy, że ewidentnie były to osoby legitymujące się interesem prawnym. Zatem wystarczy to, aby zdecydować, że nie została wykonana dyspozycja warunkująca prowadzenie procedury planistycznej na dotychczasowych warunkach, tzn. w trybie ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Powyższe oznacza więc, że zaskarżona uchwała odrzucająca zarzut P.M. nie mogła znaleźć podstawy prawnej w art. 24 ust. 3 cytowanej powyżej ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym.
Mając na uwadze przestawione powyżej argumenty, Wojewódzki Sąd na podstawie art. 147 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) oraz art. 27 ustawy o zagospodarowaniu przestrzennym, orzekł jak w sentencji. Wobec uwzględnienia skargi Sąd zobowiązany był, zgodnie z dyspozycją art. 152 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, do określenia w wyroku czy i w jakim zakresie zaskarżony akt nie może być wykonywany.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 i 209 cytowanej ustawy.
su.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło