II SA/Gl 54/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Ewa Krawczyk po rozpoznaniu w dniu 23 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi "A" Sp. k. w S. na zarządzenie pokontrolne [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ochrony środowiska postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić stronie skarżącej wpis sądowy w kwocie 200 (dwieście) złotych. W dniu [...] r. [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska w K., działając na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska (Dz.U. z 2013 r., poz. 686) oraz w oparciu o wyniki kontroli przeprowadzonej w dniu 26 sierpnia 2014 r. w siedzibie spółki "A spółka komandytowa" w S., wydał zarządzenie pokontrolne nr [...], w którym stwierdzono nieprawidłowości w zakresie przestrzegania wymagań ochrony środowiska i obowiązki jakie należy wykonać celem ich usunięcia wraz z terminem ich wykonania. Doręczając ww. spółce powyższe zarządzenie pouczono ją m.in. o tym, że przysługuje na nie skarga do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach za pośrednictwem organu po wyczerpaniu środków zaskarżenia, tj. w terminie 30 dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa lub w terminie 60 dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, w przypadku braku odpowiedzi na wezwanie. W zarządzeniu tym jako adres organu wskazano: K. ul. [...]. Zarządzenie pokontrolne z dnia [...] r. zostało doręczone ww. spółce w dniu 1 października 2014 r. W dniu 15 października 2014 r. "A spółka komandytowa" w S. wystąpiła z wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa, a wezwanie to zostało skierowane na wskazany w zarządzeniu pokontrolnym adres organu, tj. K., ul. [...]. Przesyłka ta nie została jednakże doręczona [...] Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony Środowiska w K., dwukrotnie awizowana zwrócona została nadawcy w dniu 4 listopada 2014 r. z adnotacją poczty "nie podjęto w terminie". Pismem z dnia 15 grudnia 2015 r. ww. spółka wniosła za pośrednictwem organu skargę na zarządzenie pokontrolne z dnia [...] r., domagając się jego uchylenia oraz zasądzenia kosztów postępowania sądowego. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o utrzymanie zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego, uznając zarzuty skargi za nieuzasadnione. Dodatkowo wskazano, że organ nie otrzymał wezwania do usunięcia naruszenia prawa, przyznając jednak, że omyłkowo przekazał stronie błędny adres swojej siedziby, używając przez nieuwagę starej filmówki. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wskazać należy, że z treści art. 12 ust. 1 pkt 1 i 2 o Inspekcji Ochrony środowiska wynika jednoznacznie, że zarządzenie pokontrolne jest odrębną od decyzji administracyjnej prawną formą działania inspektora ochrony środowiska. Wydanemu przez tego inspektora zarządzeniu pokontrolnemu, mimo że nie jest decyzją administracyjną, nie można odmówić charakteru aktu administracji publicznej, o jakim mowa w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, ze zm., dalej p.p.s.a.), ponieważ ma ono bez wątpienia charakter władczy i rozstrzyga indywidualną sprawę konkretnego podmiotu. Skoro przepisy ustawy o Inspekcji Ochrony Środowiska uprawniają wskazany w nich organ do wydawania zarządzeń pokontrolnych w oparciu o wyniki dokonanych kontroli, a jednocześnie nie przewidują środka zaskarżenia tych zarządzeń do organu wyższego stopnia, to zarządzenie pokontrolne, stwierdzające istnienie po stronie kontrolowanego podmiotu określonego obowiązku, a więc będące działaniem władczym w indywidualnej sprawie, podlega zaskarżeniu do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 §2 pkt 4 p.p.s.a (por. post. NSA z dnia 6 lutego 2008r., sygn. akt II OSK 107/08, post. NSA z dnia 28 lutego 2008r., sygn. akt II OSK 216/08). Skuteczne wniesienie skargi wymaga natomiast dochowania terminu oraz wyczerpania środków zaskarżenia. Zgodnie z treścią art. 52 § 1 p.p.s.a. skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (§ 2 art. 52 p.p.s.a.). Stosownie natomiast do art. 53 § 2 p.p.s.a. w przypadku aktów innych niż decyzja lub postanowienie, skargę wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia odpowiedzi organu na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, a jeżeli organ nie udzielił odpowiedzi na wezwanie, w terminie sześćdziesięciu dni od dnia wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W powyższych przepisach ustawodawca określił warunek dopuszczalności skargi do sądu administracyjnego, jakim jest wyczerpanie przysługujących stronie administracyjnych środków zaskarżenia, bądź - w określonych przypadkach - wezwanie właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa. W sytuacji, gdy powyższy warunek nie zostanie spełniony skargę należy uznać za niedopuszczalną. W rozpoznawanej sprawie uznać należało, że strona skarżąca nie wezwała Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska do usunięcia naruszenia prawa, a zatem nie wypełniła obowiązku wynikającego z przepisu art. 52 § 3 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy wezwanie to zostało wysłane na nieaktualny adres organu, co skutkowało zwrotem tej przesyłki nadawcy. Warunkiem zaś skuteczności nadania wezwania do usunięcia naruszenia prawa jest zaadresowanie pisma pod właściwy adres. Taka sytuacja nie wystąpiła natomiast w niniejszej sprawie, dlatego konieczne było ponowne wysłanie wezwania do usunięcia naruszenia prawa na właściwy adres organu. Wniesienie skargi do sądu administracyjnego okazało się więc niedopuszczalne. Skargę można bowiem wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły skarżącemu w postępowaniu przed właściwym organem (art. 52 §1 p.p.s.a.). Niewypełnienie powyższego obowiązku musiało zatem skutkować odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a. Bezsporne jest jednak, że w zaskarżonym zarządzeniu pokontrolnym wskazano błędny adres organu, na co zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę. Tego rodzaju okoliczność może natomiast zdaniem Sądu stanowić przesłankę do ewentualnego przywrócenia terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa. W zaistniałej sytuacji, strona skarżąca w terminie 7 dni od dnia otrzymania niniejszego postanowienia ma prawo złożyć na podstawie art. 58 §1 kpa wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska w K. do usunięcia naruszenia prawa i równocześnie z tym wnioskiem wezwać ten organ do usunięcia naruszenia prawa w związku z wydaniem zaskarżonego zarządzenia pokontrolnego. W dalszej kolejności, stosowanie do dyspozycji art. 53 § 2 p.p.s.a. strona skarżąca może ewentualnie wnieść skargę do sądu administracyjnego za pośrednictwem organu w trybie przewidzianym w treści art. 53 § 2 p.p.s.a.