II SA/Gl 548/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędziowie Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.),, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka, Protokolant specjalista Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014 r. sprawy ze skargi Stowarzyszenia [A] w B. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu dotyczącym pozwolenia na budowę oddala skargę. Dwoma wnioskami z dnia [...] r. Stowarzyszenie "A"- dalej Stowarzyszenie, wystąpiło do Starosty [...] o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie o pozwolenie "na przebudowę wyciągu orczykowego nr [...] i [...] na kolej linową krzesełkową wraz z infrastrukturą i budynkami technicznymi - sterówkami w miejscowości K., na dz. Nr ewid. "1"". W pierwszym wniosku Stowarzyszenie jako podstawę prawną dopuszczenia do postępowania wskazało art. 31 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r. poz. 267). Jako podstawę drugiego wniosku Stowarzyszenie wskazało art. 44 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r. poz. 1235) - dalej ustawa o środowisku w związku z art. 28 ust. 4 ustawy z dnia7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r. poz. 1409). Uzasadniając oba wnioski Stowarzyszenie wskazało, że przedmiot postępowania jest ściśle związany z ochroną środowiska co jest zgodne z jego celami statutowymi. Postanowieniem z dnia [...]r. Starosta [...] odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony. Uzasadniając odmowę organ I instancji wskazał, że z uwagi na to, że w postępowaniu o pozwolenie na budowę nie przeprowadzono ponownej oceny oddziaływania na środowisko, wykluczona jest możliwość wzięcia w nim udziału przez organizacje ekologiczne. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosło Stowarzyszenie. Po nad stanowisko zawarte we wnioskach o dopuszczenie do postępowania, podniosło że decyzja SKO w B. z dnia [...]r. w której organ stwierdził, że planowane przedsięwzięcie nie wymaga przeprowadzenia oceny środowiskowej została zaskarżona do WSA w Gliwicach (uchylona wyrokiem z 16 kwietnia 2014 r. o sygn. akt II SA/GI 1799/13). Stowarzyszenie zarzuciło także organowi brak przeprowadzenia oceny siedliskowej wbrew art. 96 ustawy o środowisku. Postanowieniem z dnia [...]r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. Jako podstawę prawną postanowienia organ wskazał art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 31 § 2 k.p.a. oraz art. 82 ust. 3 Prawa budowlanego. Uzasadniając postanowienie wskazał na krąg stron postępowania budowlanego określony w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego oraz zawarte w ust. 3 tego artykułu wyłączenie stosowania art. 31 k.p.a. regulującego zasady udziału w postępowaniu organizacji społecznych. Organ wskazał że zgodnie z art. 28 ust. 4 Prawa budowlanego w sprawach pozwolenia na budowę wymagających udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy o środowisku w miejsce ust. 2 i 3 tego artykułu stosuje się art. 44 ustawy o środowisku. Zdaniem organu z art. 61 ust. 1, art. 88 ust. 1 oraz 90 ust. 2 pkt 1 ustawy o środowisku wynika, że udział społeczeństwa jest wymagany wyłącznie w przypadku postępowania w sprawie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko, jeżeli konieczność przeprowadzenia takiej oceny została stwierdzona przez właściwy organ do wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych oraz w przypadku ponownego przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Organ wskazał że Stowarzyszenie brało udział w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, postępowanie to zakończyło się ostateczną decyzją, której wykonalność nie została wstrzymana. Odnosząc się do zarzutu zażalenia polegającego na nie przeprowadzeniu oceny siedliskowej organ stwierdził, że ocena ta jest przeprowadzana w wypadku nie wydania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. Dodał, że w decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych z dnia [...]r. stwierdzono, że planowane przedsięwzięcie nie będzie oddziaływać na obszar [...]. Postanowienie z dnia [...]r. Stowarzyszenie zaskarżyło do WSA w Gliwicach. W skardze zarzuciło: – bezpodstawne połączenie dwóch wniosków o dopuszczenie do udziału w postępowaniu i wydanie tylko jednego postanowienia w sprawie dwóch wniosków, – niewyjaśnienie istotnych okoliczności faktycznych, a przez to naruszenie art. 7, 77 § 1 i art. 80 k.p.a., – nieodniesienie się do argumentacji pierwszego wniosku o dopuszczenie do postępowania, poprzez nie zbadanie możliwości dopuszczenia Stowarzyszenia na podstawie art. 31 § 1 pkt 1 k.p.a., – rozpatrzenie wniosku o dopuszczenie do postępowania przed rozstrzygnięciem przez WSA skargi w sprawie decyzji środowiskowej z dnia [...]r. Strona dodała, że w przypadku uchylenia decyzji środowiskowej będzie dokonywana ponowna ocena co z kolei wymaga zapewnienia udziału społeczeństwa. Zdaniem strony skarżącej postępowanie administracyjne w sprawie dopuszczenia Stowarzyszenia powinno zostać zawieszone do czasu zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie decyzji środowiskowej. Strona nie zgodziła się z stanowiskiem organów obu instancji, że niedopuszczenie Stowarzyszenia w wystarczającym stopniu uzasadnia nieprzeprowadzenie w tym postępowaniu ponownej oceny oddziaływania na środowisku. Skarżąca nie zgodziła się też z uzasadnieniem odmowy przeprowadzenia oceny siedliskowej, ponieważ oceny tej nie przeprowadziło również SKO w B. w postępowanie zakończonym decyzją środowiskową z [...]r. Według strony w decyzji tej jest wyraźna wytyczna by organ architektoniczno- budowlany zwrócił się do właściwego regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska o przeprowadzenie oceny siedliskowej. Zastosowanie się do tej wytycznej spowodowałoby konieczność dopuszczenia organizacji społecznej (ekologicznej) do postępowania budowlanego. Strona zarzuciła także brak podstawy prawnej dla wydanego zaskarżonego postanowienia. Zdaniem strony na podstawie art. 44 ustawy o środowisku organizacja ekologiczna zgłasza chęć udziału w postępowaniu administracyjnym i na tej i tylko wyłącznie tej podstawie uczestniczy w nim na prawach strony. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał swoje stanowisko z zaskarżonego postanowienia i wniósł o oddalenie skargi. Na rozprawie w dniu 21 sierpnia 2014 roku pełnomocnik skarżącego zapoznał się z pismem uczestnika postępowania "B" Spółka z o.o. w I. z dnia [...] roku, a następnie podtrzymał skargę. Pełnomocnik uczestnika postępowania "B" Sp. z o.o. w I. wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżonym postanowieniem utrzymano w mocy postanowienie organu I instancji o odmowie dopuszczenia skarżącego Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu na prawach strony, z uwagi na fakt, że w sprawie o pozwolenie na budowę, w której dopuszczenia do udziału w postępowaniu domagał się skarżący, nie przeprowadzono ponownej oceny oddziaływania na środowisko. Na wstępie należy wskazać, że postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę na działce nr "1" w K. złożyła uczestniczka obecnego postępowania "B" Sp. z o.o. w I. w dniu [...]roku. W sprawie znajduje się także decyzja SKO w B. z dnia [...] roku określająca środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia polegającego na budowie kolei liniowej krzesełkowej w masywie [...] w K. gmina J., w miejscu istniejących obecnie wyciągów narciarskich (oznaczonych numerami V i VI). Powyższa decyzja została uchylona wyrokiem WSA w Gliwicach z dnia 16 kwietnia 2014 roku sygn. akt II SA/Gl 1799/13, jednakże jej wykonanie nie było wstrzymane przed datą wydania powyższego wyroku. Decyzja SKO z dnia [...] roku nie podlegała wykonaniu dopiero od dnia [...]roku Oznacza to, że do dnia [...]roku, a więc także w dacie wydania zaskarżonego postanowienia, decyzja z dnia [...] roku funkcjonowała w obrocie prawnym i była wiążąca. Wniosek skarżącej (zawarty w dwóch pismach noszących datę sporządzenia [...]roku i datę wpływu [...]roku) dotyczył dopuszczenia skarżącej do udziału w postępowaniu w sprawie o wydanie pozwolenia na budowę z wniosku uczestniczki postępowania – "B" Sp. z o.o. W związku z tym należy stwierdzić, że art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego ustala krąg stron w sprawie o pozwolenia na budowę. Stronami w tym postępowaniu są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu. Zgodnie z ust. 3 art. 28 Prawa budowlanego nie stosuje się w postępowaniu (w sprawie pozwolenia na budowę) art. 31 kpa. Natomiast w ust. 4 art. 28 Prawa budowlanego ustawodawca stwierdził, że przepisów ust. 2 i ust. 3 (art. 28) nie stosuje się w sprawie pozwolenia na budowę wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. W takim przypadku stosuje się przepisy art. 44 ustawy, o której mowa wyżej. Z kolei zgodnie z art. 44 ust. 1 ustawy o ochronie środowiska "organizacja ekologiczna (ustawowa definicja została zawarta w art. 3 ust. 1 pkt 10 tej ustawy), która powołując się na swoje cele statutowe, zgłasza chęć uczestniczenia w postępowaniu wymagającym udziału społeczeństwa, uczestniczą w nich na prawach strony. Przepisu art. 31 § 4 k.p.a. nie stosuje się". W powyższym przepisie określono precyzyjnie, że organizacje ekologiczne mogą zgłaszać swój udział w sprawach w których powinien być zagwarantowany udział społeczeństwa, czyli w sprawie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko, która jest prowadzona i zakończona decyzją przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę. Postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko (zakończonego decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach) nie można utożsamiać z postępowaniem o pozwolenie na budowę, w trakcie którego zaistnieje potrzeba zapewnienia społeczeństwu udziału w postępowaniu zgodnie z przepisami ustawy środowiskowej. Artykuły 61 ust. 1, 88 ust. 1 i 90 ust. 2 pkt 1 ustawy o ochronie środowiska określają kiedy w postępowaniu w sprawie o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę udział społeczeństwa jest wymagany. Z akt przedstawionych Sądowi wynika, że skarżąca brała udział w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia na działce nr "1", zakończonego decyzją SKO w B. z dnia [...] roku, w której to organ stwierdził brak potrzeby przeprowadzania oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko (pkt VIII decyzji). Ta ostatnia decyzja, o czym była już mowa, jest ostateczna, a jej wykonanie nie zostało wstrzymane w ramach rozpatrywania skargi Stowarzyszenia (decyzja ta została uchylona przez WSA w Gliwicach w dniu 16 kwietnia 2014 roku w sprawie II SA/Gl 1799/13). Z materiału sprawy wynika także brak stwierdzenia przez organ I instancji, iż we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji środowiskowej. Oznacza to, że postępowanie w sprawie wydania decyzji o pozwoleniu na budowę nie jest postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa, a tym samym zasadnie odmówiono dopuszczenia do udziału w tym postępowaniu skarżącej. Odnosząc się do zarzutów skargi należy stwierdzić: – istotnie skarżąca złożyła dwa pisma noszące datę [...]roku (data wpływu [...]roku), w których to pismach domagała się dopuszczenia do udziału w postępowaniu. Jedno z tych pism uzasadniała art. 44 ustawy o ochronie środowiska, a drugie art. 31 § 1 pkt 2 k.p.a. Zdaniem Sądu w obu tych pismach skarżąca złożyła jeden wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu. Dlatego też Wojewoda [...] był uprawniony do rozstrzygnięcia tego wniosku w zaskarżonym postanowieniu w którym wyraźnie stwierdził, że w sprawie o pozwolenie na budowę nie stosuje się art. 31 k.p.a. W związku z brakiem możliwości stosowania art. 31 k.p.a nie było też wymagane wykazanie, że za udziałem skarżącej w postępowaniu nie przemawia interes społeczny – w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę, w której wpłynął wniosek skarżącej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu nie stwierdzono aby we wniosku o wydanie pozwolenia na budowę zostały dokonane zmiany w stosunku do wymagań określonych w decyzji środowiskowej, a zatem postępowanie o wydanie pozwolenia na budowę nie było postępowaniem wymagającym udziału społeczeństwa – zgodnie z art. 96 ustawy o ochronie środowiska ocena habitatowa (tzn. oddziaływanie przedsięwzięcia na obszar [...]) jest przeprowadzana na wniosek organu wydającego pozwolenie na budowę przez właściwy organ środowiskowy w przypadku gdy nie została wydana decyzja środowiskowa. W niniejszej sprawie wydano decyzję środowiskową (w dniu [...]roku), a ocena habitatowa została przeprowadzona w ramach postępowania poprzedzającego wydanie tej decyzji. Jak wynika z tej ostatniej decyzji planowane przedsięwzięcie nie będzie miało wpływu na obszar [...]. Z powyższych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 roku, poz. 270 ze zm.) skargę oddalił. sw