II SA/Gl 559/25
PostanowienieWSA w Gliwicach2025-06-02
Skład orzekający: Sędzia WSA Wojciech Gapiński
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku śmierci strony postępowanie sądowe dotyczące ustalenia opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej powinno zostać umorzone, jeśli obowiązek ten dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego?Ratio decidendi
Sąd umorzył postępowanie, ponieważ śmierć strony skarżącej spowodowała, że przedmiot postępowania – ustalenie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej – dotyczy wyłącznie praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. Zgodnie z przepisami ustawy o pomocy społecznej, krąg osób zobowiązanych do ponoszenia tej opłaty jest ściśle określony i nie stosuje się do niego cywilnych zasad dziedziczenia, co oznacza, że obowiązek ten nie przechodzi na spadkobierców w drodze dziedziczenia.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta Miasta dotyczącą zmiany decyzji w sprawie opłaty za pobyt jego żony w domu pomocy społecznej oraz odmowy zwolnienia skarżącego z tej opłaty. W trakcie postępowania sądowego wpłynęła informacja o śmierci skarżącego, a następnie odpis aktu zgonu. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.Rozstrzygnięcie
Umorzono postępowanie sądowe.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Wojciech Gapiński po rozpoznaniu w dniu 2 czerwca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi S. B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 lutego 2025 r., nr SKO.PS/41.5/66/2025/1650 w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej p o s t a n a w i a umorzyć postępowanie sądowe.
Pismem z dnia 25 marca 2025 r. S.B. (dalej: skarżący), wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Katowicach z dnia 20 lutego 2025 r. nr SKO.PS/41.5/66/2025/1650, którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta K. z dnia 31 grudnia 2024 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji w sprawie opłaty za pobyt żony skarżącego w Domu Pomocy Społecznej i odmowie zwolnienia skarżącego z tej opłaty.
Pismem z dnia [...] 2025 r. Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w K. poinformował tutejszy Sąd, że skarżący zmarł w dniu [...] 2025 r.
W związku z powyższym zwrócono się do Urzędu Stanu Cywilnego w Gliwicach o nadesłanie w terminie 3 dni odpisu aktu zgonu skarżącego.
W dniu 19 maja 2025 r. (data wpływu do Sądu) wpłynął do tutejszego Sądu odpis skróconego aktu zgonu skarżącego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Zgodnie z treścią art. 161 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), dalej: "p.p.s.a." sąd wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego, chyba że udział w sprawie zgłasza osoba, której interesu prawnego dotyczy wynik tego postępowania.
Stosownie do treści art. 161 § 2 p.p.s.a. postanowienie o umorzeniu postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym.
Zgodnie zaś z art. 124 § 3 p.p.s.a. nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego.
W niniejszej sprawie została zaskarżona decyzja utrzymująca w mocy decyzję zobowiązującą skarżącego do uiszczania opłat za pobyt jego żony w domu pomocy społecznej.
Zasady ponoszenia odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej przewiduje art. 61 ust. 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej (Dz.U. z 2024 r. poz. 1283). W pierwszej kolejności zobowiązanym jest mieszkaniec placówki, w następnej kolejności zobowiązanymi są jego małżonek oraz zstępni przed wstępnymi, a końcowo gmina, z której osoba została skierowana do domu pomocy społecznej. Oznacza to, że obciążyć kosztami odpłatności za pobyt w domu pomocy społecznej, także po śmierci osoby zobowiązanej, można wyłącznie osoby wymienione w powyższym przepisie i tylko we wskazanej w tym przepisie kolejności. A zatem do należności za pobyt w domu pomocy społecznej nie stosuje się cywilnych zasad dziedziczenia (postanowienie NSA z dnia 7 lutego 2025 r., sygn. akt I OSK 1145/24, postanowienie WSA w Warszawie z 4 marca 2022 r., sygn. I SA/Wa 1518/21). Ustawodawca w sposób wyczerpujący wskazuje krąg podmiotów wyłącznie zobowiązanych do uiszczenia tej należności. Zobowiązanie każdej z tych osób ustala się indywidualnie, w zależności od jej konkretnej sytuacji. Prowadzi to do wniosku, że niniejsza sprawa dotyczy obowiązku ciążącego wyłącznie na zmarłym skarżącym.
W związku z powyższym na podstawie art. 161 § 1 pkt 2 i § 2 p.p.s.a., Sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło