II SA/Gl 564/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski,, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.), Protokolant sekretarz sądowy Joanna Drożdżał, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. sprawy ze skargi Z. O. i B. O. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania w sprawie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. Prezydent Miasta R. powiadomił B. i Z. O. o wszczęciu postępowania w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości zbytej nieruchomości w związku z uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego- tj. działki nr [...] położonej w R.- O.. Decyzją z dnia [...] r. Prezydent Miasta R. ustalił wobec B. i Z. O. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości o powierzchni [...] m² w wysokości 1 [...] zł w związku ze zbyciem działki nr [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. Wobec wniesienia skargi przez Z. O., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 23 września 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 239/10, uchylił wymienione powyżej decyzje. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że rozstrzygając sprawę organy nie uwzględniły orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego z dnia 9 lutego 2010 r. sygn. akt P 58/08. Zdaniem Sądu w ponownym postępowaniu organy powinny przeprowadzić szczegółową analizę postanowień planu, którego moc wygasła w 2003 r., jednoznacznie określić ówczesne przeznaczenie przedmiotowej nieruchomości, a o ile przeznaczenie to nie uległo zmianie w związku z uchwaleniem nowego planu, to brak w ocenie Sądu, tym samym podstaw do ustalenia opłaty planistycznej na podstawie art. 36 ust. 4 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. w związku ze zbyciem działki przez B. i Z. O.. Po powrocie akt do organu Prezydent Miasta R. przeprowadził ponowne postępowanie. W sprawie przygotowany i złożony do akt sprawy został operat szacunkowy, a następnie decyzją z dnia [...] r., Prezydent Miasta R., działając na podstawie art. 36 ust. 4, art. 37 ust. 1 i ust. 6 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) ustalił dla B. O. i dla Z. O. jednorazową opłatę z tytułu wzrostu nieruchomości po [...] zł w związku ze sprzedażą działki nr [...] położonej w R., obręb O.. Odwołanie od powyższej decyzji złożył Z. O.. Podniósł, iż organ nie uwzględnił w przygotowanej wycenie faktu uzyskania dla części przedmiotowej parceli decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o pozwoleniu na budowę. Dodał, że operat został oparty na niewłaściwych podstawach oraz nie został przez organ poddany właściwej i rzetelnej ocenie. Wraz z odwołaniem skarżący złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia odwołania, wskazując, iż uchybienie terminu do jego złożenia nastąpiło w wyniku błędnego uznania doręczenia decyzji za skuteczne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. postanowieniem z dnia 4 marca 2013 r. odmówiło Z. O. przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R.. W uzasadnieniu organ ten wskazał, że do skarżącego prawidłowo skierowano dwukrotne awizo, co potwierdzono na zwrotnym poświadczeniu odbioru decyzji, a wniosek o przywrócenie terminu został wniesiony z naruszeniem terminu określonego w art. 58 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego. Powyższe rozstrzygnięcie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, który rozpatrując skargę, wyrokiem z dnia 25 października 2013 r. Sygn. akt II SA/Gl 987/13 stwierdził nieważność wymienionego powyżej postanowienia Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że nie można za skuteczne uznać doręczenia zastępczego, jakie miało miejsce w sprawie. Przede wszystkim, w ocenie Sądu, nie można ustalić, jaką datę należy przyjąć za datę doręczenia decyzji z dnia 15 czerwca 2012 r., co skutkuje niemożnością ustalenia terminu do złożenia skargi, a skoro tak, to odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nastąpiła z rażącym naruszeniem 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd nadto zauważył, że skarżący złożył pismo w dniu [...] r. kierowane do Prezydenta Miasta R. wyrażające niezadowolenie z decyzji, gdzie wskazano numer i datę tej decyzji, które to pismo organ winien potraktować jak odwołanie i rozpoznać je jako odwołanie. Nie czyniąc tego organ odwoławczy wydał rozstrzygnięcie z naruszeniem prawa. Rozpatrując sprawę powtórnie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] r. przywróciło termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. w sprawie jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem nieruchomości. W uzasadnieniu organ przedstawił stan faktyczny sprawy oraz odwołując się do argumentacji uzasadnienia wskazanego wcześniej wyroku Sądu i podkreślając związanie tym wyrokiem, orzekł jak w sentencji. Następnie rozpatrując złożone przez stronę odwołanie decyzją z dnia [...] r. Kolegium utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji ustalającą jednorazową opłatę planistyczną. . Wymienione powyższej postanowienie zostało zaskarżone do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Skargę złożył Z. O., w imieniu własnym i jako pełnomocnik B. O.. Zarzucił działaniu organów bezprawność, opieszałość i niezgodność z prawem, a nadto lekceważenie obywateli i brak poszanowania podstawowych zasad postępowania administracyjnego. Dalsze argumenty skargi odniesione zostały do merytorycznego orzeczenia Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Wskazano na stronnicze działania organów obu instancji. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko zawarte w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Na rozprawie w dniu 24 września 2014 r. skarżący, w imieniu własnym i jako pełnomocnik B. O., podtrzymał skargę. Podkreślił, że postanowienie wydane zostało przez członka Kolegium, który jest stronniczy i nie powinien orzekać w sprawie. Na pytanie Sądu wyjaśnił, że podanie o wyłączenie członka Kolegium skierowane zostało do Sądu za pośrednictwem organu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpatrując sprawę zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z przepisem art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem. Zatem kontrola sądów polega na zbadaniu, czy kwestionowana decyzja lub postanowienie nie uchybia przepisom prawa materialnego lub procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy albo dającym podstawę do wznowienia postępowania bądź mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sądy badają również, czy organ administracji publicznej nie dopuścił się uchybień skutkujących nieważnością decyzji (art. 145 § 1 cytowanej ustawy). Jednakowoż sądy administracyjne – w myśl art. 134 § 1 tej ustawy rozstrzygają w granicach danej sprawy, nie będąc związanymi zarzutami i wnioskami skargi, a zatem oceniają legalność decyzji również z urzędu. Biorąc pod uwagę powyższe kryteria Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżone postanowienie jest zgodne z prawem. Zauważyć przyjedzie, że sprawa rozpatrywana była przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze ponownie, wskutek wyroku tutejszego Sądu z dnia 25 października 2013 r. Sygn. akt II SA/Gl 987/13, którym stwierdzono nieważność postanowienia Kolegium z dnia 4 marca 2013 r. odmawiającego przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ustalającej jednorazową opłatę z tytułu wzrostu wartości nieruchomości. Analiza tego wyroku musi doprowadzić do stwierdzenia, że Sąd w wyroku jednoznacznie wskazał organowi sposób i tryb procedowania, stwierdzając, iż nie można uznać doręczenia zastępczego, jakie miało miejsce w sprawie za skuteczne, co powoduje brak możliwości ustalenia daty doręczenia decyzji. Z kolei w takich okolicznościach, w ocenie orzekającego Sądu, odmowa przywrócenia terminu do wniesienia odwołania nastąpiła z rażącym naruszeniem 58 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Dodatkowo Sąd wskazał, że pismo złożone przez skarżącego w dniu [...] r. kierowane do Prezydenta Miasta R., a wyrażające niezadowolenie z decyzji, gdzie wskazano jej numer i datę, powinno być potraktowane jako odwołanie, i tak rozpatrzone. Trzeba też w tym miejscu przypomnieć, że przepis art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270) stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie lub bezczynność była przedmiotem zaskarżenia. Dokonując oceny postępowania organu, które doprowadziło do wydania zaskarżonej decyzji lub postanowienia należy więc dokonać oceny, czy orzekające w sprawie organy odniosły się do wskazań zawartych w tym wyroku i wyjaśniły podnoszone w sprawie wątpliwości. W niniejszej, kontrolowanej sprawie Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. będąc związane powyżej wymienionym wyrokiem w pełni go uwzględniło i postanowieniem z dnia [...] r. przywróciło termin do wniesienia odwołania od decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] r. w sprawie ustalenia jednorazowej opłaty z tytułu wzrostu wartości nieruchomości, spowodowanego uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i zbyciem nieruchomości. Wydane w sprawie, a kwestionowane przez skarżącego, rozstrzygniecie w pełni odpowiada obowiązującym przepisom prawa, umożliwiając rozpatrzenie przez organ odwoławczy złożonego przez stronę w sprawie odwołania od decyzji organu pierwszej instancji. W tych okolicznościach sprawy nie budzi wątpliwości fakt, iż wniosek strony skarżącej został załatwiony pozytywnie. Odnosząc się do zarzutu skarżącego dotyczącego wyłączenia członka Kolegium ze składu orzekającego w jego sprawie, trzeba wyjaśnić, że art. 24 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego przewiduje możliwość wyłączenie pracownika urzędu na wniosek strony. Tym niemniej, jak wynika z akt sprawy, a także z oświadczenia skarżącego na rozprawie w dniu 24 września 2014 r., skarżący takiego wniosku nie złożył w postępowaniu przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w K.. Nie można bowiem za taki wniosek uznać pisma z dnia [...] r. skierowanego do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Wprawdzie w piśmie tym zawarty został wniosek o wyłączenie: "niniejszym wnioskuje się o wyłączenie w trybie natychmiastowym z udziału w postępowaniu administracyjnym w w/w sprawie członka SKO w K. ...", ale po pierwsze wniosek ten został przedłożony już po wydaniu rozstrzygnięcia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., a po drugie skierowany został do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a nie do organu – Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.. Tym samym organ nie miał możliwości rozpatrzyć takiego wniosku, a nie może tego uczynić Sąd w stosunku do postępowania administracyjnego. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi i na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.