II SA/Gl 57/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek Sędziowie Asesor WSA Barbara Brandys-Kmiecik (spr.) Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski Protokolant stażysta Ewelina Kutermankiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 05 października 2006 r. sprawy ze skargi E.M.-D. na decyzję Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie dokonania oceny stanu technicznego obiektu oddala skargę. M.O. pismem z dnia [...]r. zwróciła się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D.G. o przeprowadzenie kontroli i wydanie stosownej decyzji w sprawie remontu przewodów kominowych dokonywanego przez J.D. Następnie w dniu [...]r. zażądała wydania stosownych decyzji dotyczących zaniedbań spowodowanych przez lokatorów mieszkania nr [...] w budynku mieszkalnym, położonym na działce [...] w D.G., a zawartych w protokole z okresowej kontroli przewodów kominowych dymowych – spalinowych – wentylacyjnych. Ówczesnym właścicielem tego lokalu był niepełnoletni P.M. zamieszkały wraz z matką E.M. – D. oraz ojczymem J.D.; w dniu [...]r. przeniósł na matkę własność tego lokalu. Natomiast wnioskodawczyni wraz z mężem K.O. są współwłaścicielami wyodrębnionego lokalu nr [...] w tymże budynku mieszkalnym. W wyniku wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie remontu przewodów kominowych i związanych z nim nieprawidłowości w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w D.G. zostały przesłuchane strony, przeprowadzono oględziny, a Spółdzielnia Pracy Kominiarzy opracowała opinię dotyczącą stanu urządzeń ogrzewczo – kominowych, zawierającą opis stwierdzonych nieprawidłowych podłączeń. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D.G. zobowiązał P.M. oraz M. i K. O. do dostarczenia do siedziby organu I instancji ekspertyzy przewodów kominowych (wentylacyjnych i dymowych) znajdujących się w tymże budynku mieszkalnym - w terminie do [...]r. W uzasadnieniu wskazano na wątpliwości co do stanu technicznego pieca w lokalu nr [...], stwierdzone przez uprawnionego mistrza kominiarskiego nieprawidłowości podłączeń. Stosowna ekspertyza została przez M. i K. O. złożona [...]r., natomiast J.D. opinię złożył w dniu [...]r. W międzyczasie, tj. w dniu [...]r. organ I instancji wydał trzy decyzje: - nr [...] nakazującą M. i K. O. wykonać dodatkowe przewody wentylacyjne w kuchni, w łazience i WC; - nr [...] nakazującą P.M. wykonać wyszczególnio-ne roboty budowlane na terenie kotłowni; - nr [...] nakazującą P.M. oraz M. i K. O. wykonanie robót budowlanych polegających na przemurowaniu, renowacji spoin oraz otynkowaniu murów kominów. W wyniku złożonych odwołań decyzje nr [...] i [...] zostały uchylone przez Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzjami z dnia [...]r. nr [...] i [...], a sprawy zostały przekazane organowi I instancji do ponownego rozpoznania. Następnie decyzją z dnia [...]r. nr [...] organ I instancji umorzył postępowanie w sprawie remontów przewodów kominowych i związanych z nim nieprawidłowości zaznaczając, że przedłożone przez strony ekspertyzy różnią się w zakresie interpretacji oraz sposobu doprowadzenia przewodów kominowych do warunków zgodnych z obowiązującymi przepisami. Jednakże konflikt stron i brak możliwości porozumienia się powoduje, że każda wydana decyzja administracyjna pociąga za sobą odwołanie jednej ze stron, a tym samym przedłuża okres prowadzonego postępowania. Ponieważ z przedłożonych protokołów kominiarskich nie wynika, że występuje zagrożenie życia, współwłaściciele winni dochodzić wzajemnych roszczeń na drodze sądowej w postępowaniu cywilnym. Również ta decyzja została uchylona w całości przez Ś. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...]r. nr [...], a postępowanie organu I instancji zostało umorzone z uwagi na ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej już decyzją ostateczną nr [...] i nierozpatrzenie spraw objętych uprzednio uchylonymi decyzjami nr [...] i [...]. Postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] ([...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zobowiązał E.M. – D. oraz M. i K. O. do przedłożenia, najpóźniej do dnia [...]r., jednej wspólnej opinii technicznej lub ekspertyzy wyjaśniającej rozbieżności pomiędzy protokołem kominiarskim nr [...] a protokołem kominiarskim [...] oraz pomiędzy ekspertyzą z dnia [...]r. a ekspertyzą z [...]r. w zakresie różnych interpretacji sposobu doprowadzenia przewodów kominowych do warunków zgodnych z obowiązującymi przepisami oraz lokalizacji pieca centralnego ogrzewania w piwnicy. Natomiast w wyniku rozpatrzenia wniesionego przez obie zobowiązane strony zażalenia - postanowieniem z dnia [...]r. nr [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości zaskarżone postanowienie i umorzył postępowanie organu I instancji. Legalność powyższego rozstrzygnięcia była przedmiotem kontroli w odrębnym postępowaniu sądowoadministracyjnym (wyrok z dnia 15 września 2006r. o sygn. akt II SA/Gl 1009/05 oddalający skargę). Kolejną decyzją z dnia [...]r. o nr [...] (l.dz. [...]), wydaną na podstawie art. art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000r. nr 98, poz.1071 ze zm.) i art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.), Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D.G. nakazał E.M. – D. oraz M. i K. O. przeprowadzić jedną wspólną okresową kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych (wentylacyjnych i dymowych) w przedmiotowym budynku. Termin określono do dnia [...]r. W motywach rozstrzygnięcia podkreślono konieczność przeprowadzenia jednej kontroli stanu technicznego przewodów kominowych z uwagi na rozbieżności pomiędzy protokołem kominiarskim nr [...] z dnia [...]r. z okresowej kontroli przewodów kominowych i wentylacyjnych w lokalu nr [...] a protokołami kominiarskimi z dnia [...]r. dot. lokalu nr [...] i z [...]r. dot. lokalu nr [...]. Odwołanie od tej decyzji wniosła E.M. – D. kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia. Zarzuciła organowi I instancji brak rzetelności w prowadzeniu postępowania, poświadczanie nieprawdy w czasie wizji lokalnej, niezapewnienie wszystkim stronom czynnego udziału. Podkreśliła także, że Państwo O. przeprowadzili nielegalne prace budowlane w swoim lokalu na przewodzie dymowym oraz nie wykonali dodatkowych przewodów wentylacyjnych nakazanych decyzją PINB nr [...], która do chwili obecnej nie została wykonana. Decyzją z dnia [...]r. nr [...] Ś. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. uchylił decyzję organu I instancji i umorzył postępowanie w zakresie objętym tą decyzją. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, iż współwłaściciele budynku mieszkalnego zostali już wcześniej, postanowieniem nr [...] z dnia [...]r., zobowiązani do przedłożenia ekspertyzy technicznej przewodów kominowych i postanowienie to pozostaje nadal w obrocie prawnym. Obecna decyzja dotyczyła tego samego przedmiotu sprawy i nałożonego obowiązku, a niedopuszczalnym jest ponowne orzekanie o obowiązku dostarczenia kolejnej opinii. Zdaniem organu odwoławczego należy bowiem przystąpić do egzekwowania wykonania w/w postanowienia z [...]r. Z takim rozstrzygnięciem organu odwoławczego nie zgodziła się E.M. – D., która działając przez pełnomocnika J.D., w dniu [...]r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając naruszenie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego i pominięcie argumentów podniesionych w odwołaniu. Podkreśliła poważne zastrzeżenia dotyczące bezstronności pracowników organu w rozpatrywaniu tej sprawy oraz tendencyjną przez nich interpretację zapisów protokołów i opinii. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej. Podkreślił również, że rozpatrzenie żądania strony o wyłączenie pracownika organu administracji publicznej od udziału w postępowaniu należy do kompetencji wyłącznie jego bezpośredniego przełożonego i nastąpiło w odrębnym rozstrzygnięciu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd administracyjny zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając przedmiotową sprawę Sąd stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, stąd skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przechodząc do merytorycznej oceny legalności zaskarżonej decyzji w pierwszym rzędzie należy podkreślić, że w myśl art. 62 ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( t.j. Dz. U. z 2003r. nr 207, poz. 2016 ze zm.) - właściwy organ - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie stosownej kontroli, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego obiektu lub jego części. Powyższa kontrola może obejmować: 1) okresową kontrolę, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu; instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska oraz instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych); 2) okresową kontrolę, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów (art. 62 ust. 1). Natomiast zgodnie z art. 62 ust. 1a w trakcie kontroli, o której mowa wyżej, należy dokonać sprawdzenia wykonania zaleceń z poprzedniej kontroli. W tym trybie też została wydana decyzja nr [...] Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D.G. z dnia [...]r., którą nakazano E.M. – D. oraz M. i K. O. przeprowadzić jedną wspólną okresową kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych (wentylacyjnych i dymowych) w budynku mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr [...], km. [...], przy ul. [...] w D.G. Podkreślić należy, że wcześniejszym postanowieniem nr [...] z dnia [...]r. (l.dz. [...]) Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w D.G. zobowiązał P.M. oraz M. i K. O. do przedłożenia ekspertyzy przewodów kominowych (wentylacyjnych i dymowych) znajdujących się w tymże budynku mieszkalnym - w terminie do [...]r. Obie strony zobowiązane takie ekspertyzy przedłożyły. Zatem organ I instancji mógł uznać je za zadowalające, dostatecznie wyjaśniające powstałe w sprawie wątpliwości, bądź też po ich analizie mógł stwierdzić konieczność ich uzupełnienia i zlecić wykonanie dodatkowych ocen lub ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia (art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego). Brak było natomiast podstaw prawnych do wydania nowej decyzji ponownie zobowiązującej strony do przedłożenia kolejnych ekspertyz – tym razem w formie wspólnej okresowej kontroli stanu technicznego przewodów kominowych. Zamiast wydawania bowiem powtórnego orzeczenia należało przystąpić do egzekwowania postanowienia pozostającego w obrocie prawnym. Podkreślenia wymaga także fakt, że niewyjaśnione zostało przez organy nadzoru budowlanego wykonanie przez M. i K. O. obowiązku nałożonego decyzją z dnia [...]r. o nr [...] nakazującą wykonanie dodatkowych przewodów wentylacyjnych w kuchni, w łazience i WC. Nadto zaznaczyć należy, że w aktach sprawy znajdują się obecnie następujące dokumenty dotyczące przedmiotowej kwestii: - 4 protokoły z oględzin przeprowadzonych w budynku mieszkalnym przy ul. [...] w D.G. tj. z [...].; - 7 opracowań dotyczących przewodów kominowych, urządzeń grzewczych i połączeń dymowo – wentylacyjnych tj. z [...]r. protokół nr [...] z okresowej kontroli, [...]r. opinia nr [...],[...]r. protokół sprawozdawczo - opiniodawczy, [...]r. ekspertyza budowlana, [...]r. opinia techniczno – budowlana, [...]r. protokół nr [...] z okresowej kontroli i [...]r. protokół nr [...] protokół kontroli. Zatem wobec wielokrotnego, wcześniejszego już nakładania obowiązków przedstawienia przez właścicieli lokali nr [...] stosownych ekspertyz, opinii, protokołów kominiarskich na organie nadzoru budowlanego spoczywał obowiązek zgromadzenia materiału dowodowego (art. 77 § 1 kpa); dokonania jego oceny (art. 80 kpa); a w przypadku stwierdzenia konieczności rozstrzygnięcia spornych kwestii wymagających wiedzy specjalistycznej możliwe było przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego (art. 84 § 1 kpa), w tym wypadku poprzez zlecenie wykonania oceny technicznej lub ekspertyzy albo dodatkowej oceny lub ekspertyzy na koszt osób zobowiązanych (art. 81c ust. 4 Prawa budowlanego). Konkludując zatem powyższe rozważania należało stwierdzić, że zasadnie organ odwoławczy uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w D.G. nakazującą E. M. – D. oraz M. i K. O. przeprowadzić jedną wspólną okresową kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych (wentylacyjnych i dymowych) w budynku przy ul. [...] w D.G. i umorzył postępowanie w zakresie objętym tą decyzją. Skoro Sąd nie znalazł podstaw prawnych do uwzględnienia skargi, to stosownie do postanowień art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało skargę oddalić.