II SA/Gl 576/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-09-19
Skład orzekający: Artur Żurawik, Beata Kalaga-Gajewska, Agnieszka Kręcisz-Sarna
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie pobierającej emeryturę przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, jeśli wniosek o jego przyznanie został złożony przed 1 stycznia 2024 r., a prawo do emerytury nie zostało zawieszone?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że mimo złożenia wniosku o świadczenie pielęgnacyjne przed 1 stycznia 2024 r., prawo do jego przyznania nie powstało do końca 2023 r. z uwagi na fakt pobierania przez skarżącą emerytury, która stanowi negatywną przesłankę wyłączającą przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego. Brak zawieszenia emerytury uniemożliwił realizację prawa wyboru świadczenia względniejszego.Stan faktyczny
Skarżąca złożyła wniosek o przyznanie świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad niepełnosprawną matką. Organ I instancji odmówił przyznania świadczenia, powołując się na pobieranie przez skarżącą emerytury. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Po uchyleniu przez WSA decyzji SKO i ponownym rozpatrzeniu sprawy, SKO ponownie utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Artur Żurawik, Sędziowie Sędzia WSA Beata Kalaga-Gajewska (spr.), Asesor WSA Agnieszka Kręcisz-Sarna, , po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 19 września 2025 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 21 lutego 2025 r. nr SKO.4106.745.2024 w przedmiocie odmowy przyznania świadczenia pielęgnacyjnego oddala skargę.
W dniu 8 września 2023 r. D. S (dalej: "skarżąca"), złożyła wniosek o przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w związku z rezygnacją lub niepodejmowaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej, w celu sprawowania opieki nad niepełnosprawną matką – S. J.
Prezydent Miasta C. (dalej: "organ I instancji") decyzją z dnia 14 listopada 2023 r., nr [...], odmówił przyznania skarżącej świadczenia pielęgnacyjnego w związku z opieką nad matką.
Od powyższej decyzji skarżąca złożyła odwołanie, w którym wnioskowała o ponowne rozpatrzenie sprawy i przyznanie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, poprzez zastosowanie normy prawnej wyrażonej w art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (podany publikator: Dz. U. z 2023 r. poz. 390 z późn. zm., aktualnie: Dz. U. z 2025 r. poz. 1208, dalej w skrócie: "u.ś.r.") i pominięcie okoliczności, że w następstwie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt K 38/13, doszło do uznania niekonstytucyjności części wskazanej normy prawnej w zakresie, w jakim różnicuje prawo do świadczenia pielęgnacyjnego osób sprawujących opiekę nad osobą niepełnosprawną ze względu na datę powstania niepełnosprawności osoby wymagającej opieki, a to determinuje naruszenie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP i art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., polegające na przyjęciu, że pobieranie emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania świadczenia pielęgnacyjnego w związku ze sprawowaną opieką nad osobą niepełnosprawną.
W wyniku rozpatrzenia odwołania od powyższej decyzji Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Częstochowie (dalej: "Kolegium") decyzją z dnia 25 stycznia 2024 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (podany publikator: Dz. U. z 2023 r. poz. 775 z późn. zm., aktualnie: Dz. U. z 2024 r. poz. 572, dalej w skrócie: "k.p.a.") w związku z art. 17 ust. 1, ust. 1b, ust. 3, ust. 4 i ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. oraz art. 63 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, dalej: "u.ś.w."), utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 14 listopada 2023 r.
W rezultacie rozpatrzenia skargi na powyższą decyzję Kolegium z dnia 25 stycznia 2024 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 14 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 347/24, uchylił ją i zobowiązał Kolegium do ponownego rozpatrzenia sprawy z uwzględnieniem wskazań zawartych w jego uzasadnieniu.
Ponownie rozpatrując odwołanie skarżącej, Kolegium decyzją z dnia 21 lutego 2025 r., nr SKO.4106.745.2024, utrzymało w mocy decyzję organu I instancji z dnia 14 listopada 2023 r. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia wywiodło, że matka skarżącej jest osobą niepełnosprawną legitymującą się prawomocnym orzeczeniem o stopniu niepełnosprawności nr [...] z dnia [...] wydanym przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w C. Z tego orzeczenia wynika, że jest osobą niepełnosprawną w stopniu znacznym na stałe, a daty powstania niepełnosprawności nie da się ustalić. Sama skarżąca natomiast legitymuje się orzeczeniem o niepełnosprawności w stopniu umiarkowanym (orzeczenie o niepełnosprawności nr [...]z dnia [...], wydane na czas określony do dnia 31 stycznia 2025 r.) ze wskazaniem, iż jest osobą niezdolną do pracy, oraz jest od dnia 1 lutego 2023 r. uprawniona do świadczenia emerytalno-rentowego (emerytury), na podstawie decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 7 marca 2023 r. (znak[...]). Na podstawie wywiadu środowiskowego przeprowadzonego w dniu 17 października 2023 r. organ I instancji ustalił, że matka wymaga wsparcia w każdym aspekcie codziennego funkcjonowania, co osobiście w sposób należyty zapewnia skarżąca. Pismem nr [...] z dnia 3 października 2023r. poinformowano skarżącą o możliwości złożenia wniosku do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o zawieszenie emerytury. W terminie przewidzianym w wezwaniu skarżąca nie dostarczyła decyzji o wstrzymaniu wypłaty pobieranej emerytury, natomiast złożyła oświadczenie datowane na dzień 29 sierpnia 2023 r., z którego wynika, że zobowiązuje się zawiesić emeryturę z dniem otrzymania świadczenia pielęgnacyjnego. Kolegium podzieliło stanowisko, w zakresie skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 21 października 2014 r. o sygn. akt K 38/13, nie mniej jednak skarżąca jest uprawniona do emerytury z ZUS, stąd też nie zostały spełnione wszystkie niezbędne przesłanki wymagane do przyznania wnioskowanego świadczenia, bowiem prawo do jego wypłaty nie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. (por. pismo Kolegium z dnia 3 lutego 2025 r. i odpowiedź skarżącej z dnia 19 lutego 2025 r.).
Na powyższą decyzję Kolegium skargę z dnia 20 marca 2025 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyła skarżąca, reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Zarzuciła rozstrzygnięciu naruszenie art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., polegające na przyjęciu, że pobieranie przez nią emerytury stanowi negatywną przesłankę do przyznania wnioskowanego świadczenia pielęgnacyjnego, oraz art. 63 ust 1 u.ś.w. w związku z art. 8 k.p.a., poprzez jego niezastosowanie i podjęcie decyzji w oparciu o przepisy u.ś.r. w brzmieniu od dnia 1 stycznia 2024 r., zamiast w brzmieniu do dnia 31 grudnia 2023 r. Domagała się uchylenia zaskarżonej decyzji Kolegium oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także zasądzenia kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi powołała się na orzecznictwo sądów administracyjnych i wywiodła, że to organ pomocy społecznej powinien poinformować ją o możliwości złożenia wniosku o zawieszenie emerytury, a tym samym uzależnieniu przyznania świadczenia pielęgnacyjnego od wstrzymania jej wypłaty. Podkreśliła, że organ I instancji w piśmie z dnia 3 października 2023 r., nie wskazywał, iż jedyną przesłanką negatywną jest pobieranie emerytury, albowiem oparł się również na kryterium wieku osoby wymagającej opieki (matki). W ocenie skarżącej, skoro Kolegium uznało, iż kryterium wieku nie może być podstawą odmowy przyznania wnioskowanego w 2023 r. świadczenia, to właśnie ten organ powinien ją poinformować, że jeśli doprowadzi do zawieszenia emerytury, to otrzyma korzystniejsze świadczenie pielęgnacyjne.
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniosło o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Na wstępie wskazać należy, że niniejsza sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 w związku z art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, w skrócie dalej: "p.p.s.a."), albowiem skarżąca w treści skargi złożyła wniosek o skierowanie sprawy do rozpoznania w tym trybie, a Kolegium nie zażądało przeprowadzenia rozprawy.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1267) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, oraz stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia (art. 134 § 1 i art. 135 p.p.s.a.).
W myśl art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. W wyniku takiej kontroli decyzja podlega uchyleniu w razie stwierdzenia przez Sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, bądź naruszenia prawa dającego podstawę wznowienia postępowania administracyjnego, lub innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c p.p.s.a.).
Na wstępie należy podkreślić, iż od dnia 1 stycznia 2024 r. nastąpiła znacząca zmiana przepisów u.ś.r., dokonana na mocy art. 43 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o świadczeniu wspierającym (Dz. U. z 2023 r. poz. 1429, dalej w skrócie, jak dotychczas: "u.ś.w."), uchylono m.in. art. 17 ust. 1b u.ś.r. i zmianie uległa treść art. 17 ust. 5 pkt 1 u.ś.r.
Zgodnie z art. 63 ust. 1 u.ś.w. w sprawach o świadczenie pielęgnacyjne i specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 43, czyli ustawie o świadczeniach rodzinnych w brzmieniu dotychczasowym, do których prawo powstało do dnia 31 grudnia 2023 r., stosuje się przepisy dotychczasowe.
Podkreślić należy, iż Kolegium jako organ drugiej instancji wydało w niniejszej sprawie decyzję w dniu 21 lutego 2025 r., zatem już po wejściu w życie przepisów u.ś.w., które nastąpiło w dniu 1 stycznia 2024 r. Jak jednak wskazuje się w judykaturze, art. 63 ust. 1 u.ś.w. należy interpretować w ten sposób, że skoro opiekun spełniał przesłanki do uzyskania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego w dacie złożenia wniosku, a ten złożony został przed dniem 31 grudnia 2023 r., w rozumieniu art. 63 ust. 1 u.ś.w., oznacza to spełnienie przez wnioskodawcę najpóźniej w tym dniu wszystkich ustawowych przesłanek do jego przyznania (por. wyrok NSA z dnia 4 lutego 2025 r. sygn. akt I OSK 1523/24).
Na prawidłowość takiej interpretacji może wskazywać również treść art. 24 ust. 2 i 2a u.ś.r., zgodnie z którymi prawo do świadczeń rodzinnych ustala się, począwszy od miesiąca, w którym wpłynął wniosek z prawidłowo wypełnionymi dokumentami, do końca okresu zasiłkowego. Jeżeli w okresie trzech miesięcy, licząc od dnia wydania orzeczenia o niepełnosprawności lub orzeczenia o stopniu niepełnosprawności, zostanie złożony wniosek o ustalenie prawa do świadczenia uzależnionego od niepełnosprawności, prawo to ustala się począwszy od miesiąca, w którym złożono wniosek o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. Wniosek taki płynie także z uzasadnienia projektu u.ś.w. Wskazano w nim, że nowe warunki w przyznawaniu świadczenia pielęgnacyjnego zaczną obowiązywać od dnia 1 stycznia 2024 r. i dotyczyć będą wszystkich osób składających wnioski po raz pierwszy po tej dacie.
Przechodząc do merytorycznej oceny skargi, należy wskazać, iż materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowią przepisy u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r., bowiem w niniejszej sprawie skarżąca złożyła wniosek przed tym dniem (wpływ do organu I instancji w dniu 8 września 2023 r.). Tak więc przy kontroli wydanych na rzecz skarżącej decyzji należy ustalić, czy organy zasadnie odmówiły przyznania wnioskowanego świadczenia i przeanalizować, czy spełnione zostały przesłanki określone w u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.
Zgodnie z art. 17 ust. 1 u.ś.r. w ówczesnym brzmieniu, świadczenie pielęgnacyjne z tytułu rezygnacji z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej przysługuje: 1) matce albo ojcu; 2) opiekunowi faktycznemu dziecka; 3) osobie będącej rodziną zastępczą spokrewnioną w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej; 4) innym osobom, na których zgodnie z przepisami ustawy z dnia 25 lutego 1964r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy ciąży obowiązek alimentacyjny, z wyjątkiem osób o znacznym stopniu niepełnosprawności - jeżeli nie podejmują lub rezygnują z zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej w celu sprawowania opieki nad osobą legitymującą się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności albo orzeczeniem o niepełnosprawności łącznie ze wskazaniami: konieczności stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji oraz konieczności stałego współudziału na co dzień opiekuna dziecka w procesie jego leczenia, rehabilitacji i edukacji.
W myśl art. 17 ust. 1a u.ś.r. osobom, o których mowa w ust. 1 pkt 4, innym niż spokrewnione w pierwszym stopniu z osobą wymagającą opieki, przysługuje świadczenie pielęgnacyjne, w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki: 1) rodzice osoby wymagającej opieki nie żyją, zostali pozbawieni praw rodzicielskich, są małoletni lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 2) nie ma innych osób spokrewnionych w pierwszym stopniu, są małoletnie lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności; 3) nie ma osób, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, lub legitymują się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności.
Zgodnie z treścią art. 17 ust. 5 pkt 1 lit a) u.ś.r., w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r. świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do emerytury, renty, renty rodzinnej z tytułu śmierci małżonka przyznanej w przypadku zbiegu prawa do renty rodzinnej i innego świadczenia emerytalno-rentowego, renty socjalnej, zasiłku stałego, nauczycielskiego świadczenia kompensacyjnego, zasiłku przedemerytalnego, świadczenia przedemerytalnego, rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym, lub świadczenia pieniężnego przyznanego na zasadach określonych w ustawie z dnia 8 lutego 2023 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym członkom rodziny funkcjonariuszy lub żołnierzy zawodowych, których śmierć nastąpiła w związku ze służbą albo podjęciem poza służbą czynności ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia.
Zauważyć w tym miejscu należy, że poza sporem pozostają okoliczności faktyczne sprawy, czyli spełnienie przez skarżącą przesłanek stałej i długotrwałej opieki lub pomocy wobec niepełnosprawnej matki, legitymującej się właściwym orzeczeniem dla ustalenia wnioskowanego prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (art. 17 ust. 1 u.ś.r.).
Poza wątpliwościami pozostaje również, że skarżąca ma 62 lata i jest osobą obciążoną obowiązkiem alimentacyjnym wobec niepełnosprawnej matki (wdowy) oraz od dnia 1 lutego 2023 r. ma ustalone prawo do emerytury, której wypłaty nie wstrzymała do dnia 21 lutego 2025 r., tj. daty wydania zaskarżonej decyzji.
Zdaniem składu orzekającego zasadne jest stanowisko Kolegium w zakresie kolizji świadczeń, związane z koniecznością umożliwienia stronie wyboru świadczenia względniejszego, poprzez przedłożenie decyzji właściwego organu rentowego, zawieszającej prawo do emerytury (i w konsekwencji wstrzymanie jej wypłaty) na dzień złożenia wniosku w sprawie przyznania prawa do świadczenia pielęgnacyjnego. Pomijanie w procesie wykładni art. 17 ust. 1 i art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. okoliczności faktycznych, związanych z wysokością świadczenia pielęgnacyjnego w kontekście środków przyznawanych w ramach świadczeń emerytalno-rentowych, uzyskiwanych przez osoby świadczące opiekę, dezawuowałoby jasną intencję ustawodawcy wyrażającą się w przekonaniu, że uprawniony opiekun nie powinien pobierać świadczenia pielęgnacyjnego w sytuacji, gdy pobiera inne świadczenie (por. np. wyroki NSA z dnia: 8 stycznia 2020 r. sygn. akt I OSK 2392/19; 30 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 1546/19; 27 maja 2020 r. sygn. akt I OSK 2375/19; 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20; 28 czerwca 2019 r. sygn. akt I OSK 757/19; 11 sierpnia 2020 r. sygn. akt I OSK 764/20; 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 254/20; z 15 grudnia 2020 r., I OSK 1983/20; 26 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 2918/20; 28 czerwca 2024 r. sygn. akt I OSK 1646/23; 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 1511/23; 2 sierpnia 2024 r. sygn. akt I OSK 2417/23; 13 grudnia 2024 r. sygn. akt I OSK 284/24). Sprzeczna bowiem z zasadą równości byłaby sytuacja, w której samo przyznanie prawa do świadczenia, wymienionego w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r., skutkowałoby odebraniem możliwości ustalenia prawa do świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r., SK 2/17). Jak zasadnie zauważyło Kolegium pozbawienie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego osób pobierających emeryturę czy rentę w niższej wysokości niż to świadczenie, powoduje, że ten cel nie jest w stosunku do tej grupy opiekunów realizowany, mimo że sprawując opiekę po uzyskaniu prawa do emerytury/renty opiekun nie może podjąć pracy zarobkowej (por. wyrok NSA z dnia 25 czerwca 2025 r. sygn. akt I OSK 1909/24).
W rozpatrywanej sprawie skarżąca nie zawiesiła prawa do emerytury (por. pismo skarżącej z dnia 19 lutego 2025 r., stanowiące odpowiedź na wezwanie Kolegium z dnia 3 lutego 2025 r., które było konsekwencją wykonania zaleceń zawartych w wyroku WSA w Gliwicach z dnia 14 sierpnia 2024 r. sygn. akt II SA/Gl 347/24).
Z tego powodu prawo do świadczenia pielęgnacyjnego skarżącej, w rozumieniu art. 63 ust. 1 u.ś.r., nie powstało do dnia 31 grudnia 2023 r. i wystąpiła negatywna przesłanka w postaci posiadania prawa do emerytury (por. art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2023 r.).
W wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 26 czerwca 2019 r. sygn. akt SK 2/17, który wszedł w życie w dniu 9 stycznia 2020 r. stwierdzono, iż: "art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 2220 i 2354 oraz z 2019 r. poz. 60, 303, 577, 730 i 752) w zakresie, w jakim stanowi, że świadczenie pielęgnacyjne nie przysługuje, jeżeli osoba sprawująca opiekę ma ustalone prawo do renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy, jest niezgodny z art. 71 ust. 1 zdanie drugie w związku z art. 32 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (pkt I); Przepis wymieniony w części I, w zakresie tam wskazanym, traci moc obowiązującą po upływie 6 (sześciu) miesięcy od dnia ogłoszenia wyroku w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej (pkt II)".
Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie stwierdzenie częściowej niekonstytucyjności art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. powołanym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego wykreowało z dniem 9 stycznia 2020 r. nowy stan prawny, w którym zaistniała konieczność odnalezienia istniejących w systemie prawa instrumentów prawnych pozwalających w praktyce stosowania prawa urzeczywistnić ten wyrok.
W sytuacji zbiegu prawa do świadczenia pielęgnacyjnego ze świadczeniami wskazanymi w art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. zachodzi konieczność podjęcia przez osobę uprawnioną do świadczeń emerytalno-rentowych działań prowadzących do zawieszenia prawa do renty na podstawie art. 103 ust. 3 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. z 2022 r. poz. 504 z późn. zm., aktualny publikator: Dz. U. z 2024 r. poz. 1631 z dnia 7 listopada 2024 r., dalej w skrócie: "u.e.r."). W ten sposób, w następstwie realizacji prawa wyboru świadczenia, usunięta zostaje przeszkoda w uzyskaniu świadczenia pielęgnacyjnego (por. wyrok NSA z dnia 2 marca 2022 r. sygn. akt I OSK 1623/21). Dlatego też interpretacja art. 17 ust. 5 pkt 1 lit. a) u.ś.r. (w brzmieniu do dnia 31 grudnia 2023 r.), także przy uwzględnieniu poglądów wyrażonych w powołanym wyroku Trybunału Konstytucyjnego, nie pozwala na równoczesne pobieranie świadczenia emerytalno-rentowego i świadczenia pielęgnacyjnego.
Prawidłowa wykładnia art. 17 ust. 5 pkt lit. a) u.ś.r., jednolicie przyjmowana w aktualnym orzecznictwie, w brzmieniu do dnia 31 grudnia 2023 r., przemawia za umożliwieniem osobie uprawnionej dokonania wyboru jednego ze świadczeń: pielęgnacyjnego lub emerytalno-rentowego. Wnioskodawca może dokonać wyboru przez złożenie wniosku o zawieszenie tego prawa na podstawie art. 103 ust. 3 u.e.r. Zawieszenie tego prawa, zgodnie z art. 134 ust. 1 pkt 1 u.e.r., skutkować będzie wstrzymaniem wypłaty poczynając od miesiąca, w którym została wydana decyzja o wstrzymaniu wypłaty (art. 134 ust. 2 pkt 2 u.e.r.). Skoro, zawieszenie prawa skutkuje wstrzymaniem wypłaty, to przyjąć należy, że tylko w ten sposób dochodzi do eliminacji negatywnej przesłanki, wyłączającej nabycie prawa do świadczenia pielęgnacyjnego do dnia 31 grudnia 2023 r.
Mając powyższe na uwadze, Sąd, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowoadministracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło