II SA/Gl 579/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik (spr.), po rozpoznaniu w dniu 24 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. P., H. P. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wykonania określonych robót budowlanych na skutek wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: wstrzymać wykonanie zaskarżonej decyzji. Decyzją z dnia [...] r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. z dnia [...], nr [...] nakazującą G. P. i H. P. wykonanie robót budowlanych w zabudowaniach położonych w G. przy ul.[...]. Na powyższe rozstrzygnięcie G. i H. P. złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę wraz z wnioskiem o wstrzymanie jego wykonania. W uzasadnieniu skargi skarżący odnosząc się do treści zaskarżonego aktu przedstawili argumenty przemawiające w ich przekonaniu za jego uchyleniem. Nadto podnieśli, iż roboty budowlane do wykonania których zostali zobowiązani, nie wpływają na stan techniczny obiektów, które nadają się do użytkowania. Zdaniem autorów skargi usterki budynków (których charakter jest drobny) nie rzutują na ich użyteczność i nie stwarzają żadnego zagrożenia dla otoczenia, czy też samych mieszkańców. Nie wpływają również na bezpieczeństwo oraz stan techniczny, czy też estetykę otoczenia. Nakazane roboty dotyczą głównie wnętrza budynku i są nie widoczne na zewnątrz. Powołując się na sporządzoną kontrolę, skarżący wskazali, iż stan budynków nie zagraża bezpieczeństwu, zaś operat szacunkowy dowodzi, iż ich stan techniczny jest dobry. Dodali także, iż brak jest zastrzeżeń ze strony kominiarza. Nadto pismem procesowym z dnia [...] r. skarżący oświadczyli, że wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje wystąpienie po ich stronie nieodwracalnych skutków. Jako argument przywołali, iż oboje są emerytami, przy czym wobec skarżącej orzeczono znaczny stopień niepełnosprawności. Uzasadniając powyższe wskazali, iż zarówno stan ich zdrowia, jak również wysokość uzyskiwanych dochodów uniemożliwia im wykonanie zaskarżonego aktu, jego wykonanie bowiem zagraża pozbawieniem skarżących środków do życia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznając przedmiotowy wniosek zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności, co stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., jest zatem uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, iż zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie (por. M. Bogusz, Glosa do przytoczonego wyżej postanowienia NSA, [w:] Gdańskie Studia Prawnicze. Przegląd orzecznictwa 2006 r., nr 1, poz. 1). Jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 31 marca 2005 r., sygn. akt II OZ 155/05 ([w:] OSS z 2005 r. nr 3, poz. 72) w razie złożenia wniosku o wstrzymanie rzeczą Sądu jest zbadać z urzędu, a więc i bez wniosków strony, okoliczności decydujące o wstrzymaniu, bądź odmowie wstrzymania wykonania aktu lub czynności. Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy, wskazać należy, że wniosek strony skarżącej zasługuje na uwzględnienie. Sąd doszedł do przekonania, że spełniona została jedna z ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Sąd biorąc pod rozwagę zarówno okoliczność wskazaną we wniosku, jak również niepowołane, a badane z urzędu fakty, przyjął, iż brak wstrzymania wykonania rozstrzygnięcia organu odwoławczego może zrodzić po stronie skarżących trudne do odwrócenia skutki. I tak bowiem w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że przedmiotem ochrony tymczasowej mogą być jedynie takie akty lub czynności, które nadają się do wykonania i wymagają wykonania. Przez pojęcie wykonania aktu administracyjnego należy rozumieć spowodowanie w sposób dobrowolny lub doprowadzenie w trybie egzekucji do takiego stanu rzeczy, który jest zgodny z rozstrzygnięciem zawartym w tym akcie (por. J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, 2008 r., str. 216). Należy bowiem mieć na uwadze, że w rozpoznawanej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest decyzja nakazująca wykonania określonych robót budowlanych a zatem akt, który podlega wykonaniu. Jej zastosowanie oznacza spowodowanie zmiany rzeczywistości, gdyż jako nakładająca na stronę skarżącą określone obowiązki może być zrealizowana, w przypadku braku dobrowolnego jej wykonania, w drodze egzekucji administracyjnej - co niewątpliwie dodatkowo generuje wydatki. Przy czym podkreślić wypada, iż termin wykonania nałożonego na skarżących obowiązku już upłynął. Nie bez znaczenia jest także sytuacja finansowa skarżących, co znalazło odzwierciedlenie w prawomocnym postanowieniu referendarza sądowego w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach z dnia 23 sierpnia 2011 r., którym to skarżący zwolnieni zostali z wpisu sądowego od skargi. Nadmienić należy przy tym, iż w rozpoznawanej sprawie wpis od skargi wynosi 500,00 zł. Dodatkowo odnotować przyjdzie, co zostało uwzględnione w treści zaskarżonego aktu, iż jak wynika z Protokołu kontroli pięcioletniej stanu technicznego budynków z dnia [...] r. budynki objęte nakazem wykonania określonych robót budowlanych nie zagrażają bezpieczeństwu ludzi, użytkowników oraz środowiska. Uwzględniając wniosek Sąd miał przede wszystkim na uwadze fakt, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu do czasu rozpoznania merytorycznego skargi nie doprowadzi po stronie osób trzecich do skutków, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., zaś trudna sytuacja materialna wnioskodawców sprawi, iż jego wykonanie może pozbawić skarżących w znacznym stopniu środków do życia. Mając bowiem na względzie zarówno wysokość uzyskiwanego przez skarżących świadczenia emerytalnego, ich sytuacje majątkową i stan zdrowia, jak również koszty nakazanych robót budowlanych oraz ewentualną egzekucję administracyjną, należało przyjąć, iż wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje trudne do odwrócenia wobec skarżących skutki. Na marginesie zważyć należy, iż dla oceny zasadności wniosku bez znaczenia pozostawał sformułowany w skardze zarzut wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. Nie jest to bowiem ustawowa przesłanka, w oparciu o którą należało oceniać zasadność wniosku. Przyjdzie zauważyć bowiem, że te i inne okoliczności będą badane przez Sąd dopiero przy rozpoznawaniu skargi co do meritum, czego wyrazem będzie orzeczenie kończące postępowanie. Dlatego też powoływanie się na nie na etapie postępowania wpadkowego, jakim jest rozpoznawanie wniosku o wstrzymanie wykonania, nie może być brane pod uwagę. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.