II SA/Gl 58/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący - Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski po rozpoznaniu w dniu 3 kwietnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. W. i A. W. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżących o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą dla M. i M. M. pozwolenia na rozbudowę budynku mieszkalnego, położonego na działce nr 1 w S. przy ul. [...], o schody zewnętrzne i pomieszczenia gospodarcze oraz nadbudowę tego budynku. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, J. i A. W. zawarli wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Pismem procesowym z dnia 24 lutego 2017 r. uzasadnili ten wniosek wskazując na szkodę po stronie inwestora związaną z kosztem rozbudowy budynku, a następnie jego rozbiórki celem przywrócenia stanu poprzedniego bądź koszty związane z legalizacją samowoli budowlanej. Po stronie skarżących wystąpi natomiast szkoda związana z zacienieniem ich nieruchomości uniemożliwiając im korzystanie z tej części budynku w dotychczasowy sposób – pokój dzienny, gościnny, oranżeria, wpływając tym samym na jej wartość. Skarżący zaakcentowali, że doprowadzenie do sytuacji sprzed planowanej rozbudowy będzie miało charakter długotrwały. Zarówno organ odwoławczy, jak i uczestnicy postępowania (w tym inwestorzy) nie ustosunkowali się do powyższego wniosku. Rozpatrując wniosek Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył: Przepis art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej w skrócie Ppsa, stanowi, że wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 Ppsa, sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie tego aktu lub czynności w całości lub w części, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W świetle powyższej regulacji wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 Ppsa, a zatem odnośni się jedynie do okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym. Okoliczności te sąd winien ocenić zarówno w stosunku do skarżącego, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu mogą dotykać w takim samym stopniu wszystkie strony postępowania. Rozpatrując złożony wniosek należy mieć także na uwadze treść art. 35a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290 ze zm.), zgodnie z którym w przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na budowę, wstrzymanie wykonania tej decyzji sąd może uzależnić od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu wstrzymania wykonania takiej decyzji. Brzmienie przywołanego przepisu dowodzi, że postanowienie wstrzymujące wykonanie decyzji o pozwoleniu na budowę stanowić może dużą dolegliwość przede wszystkim dla inwestora mogącą nierzadko spowodować większą szkodę niż szkoda, jaka może wyniknąć z kontynuowania robót budowlanych prowadzonych w oparciu o zaskarżoną decyzję. Inwestor ma prawo do rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę, mimo wniesienia skargi do sądu. Tym samym to on ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi. Prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego oznacza, że kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, w razie, gdyby okazało się, że w wyniku rozpoznania skargi zaskarżona decyzja zostanie uchylona, będzie obciążać właśnie jego. Niezasadna jest zatem argumentacja skarżących upatrujących przesłanki z art. 61 § 3 Ppsa po stronie inwestorów. Podkreślić wymaga, że sami inwestorzy nie wskazali na takie niebezpieczeństwo powstania po ich stronie szkody w wyniku realizacji inwestycji na etapie niniejszego postępowania sądowego, a zostali pouczeni o możliwości ustosunkowania się do wniosku skarżących. Może to zatem oznaczać, że szkoda powstała w wyniku wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę będzie dla nich stanowić o wiele większą dolegliwość niż ta, jaka może wyniknąć z realizacji robót budowlanych prowadzonych w oparciu o tę decyzję. Nadto, wyjaśnić wymaga, że udzielenie przez sąd administracyjny ochrony tymczasowej nie może sprowadzać się do powstrzymania procesu inwestycyjnego w ogóle, a za zasadnością zastosowania takiej ochrony przemawiać będą tylko takie obiektywne okoliczności sprawy, które ze względu na negatywne i nieakceptowane prawem skutki, mogą powodować realne niebezpieczeństwa, o których mowa w art. 61 § 3 Ppsa (por. przywołane również przez skarżących postanowieniu Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 czerwca 2016 r. sygn. akt II OZ 643/16). Zdaniem Sądu takie okoliczności nie zostały wskazane przez skarżących. Nie ulega wątpliwości, że budowa obiektu prowadzi do powstania zmian w rzeczywistości, nie jest jednak procesem nieodwracalnym. Twierdzenia skarżących podnoszone w uzasadnieniu wniosku, że udzielenie pozwolenia na budowę przedmiotowej inwestycji spowoduje zacienie ich budynku mieszkalnego, a w konsekwencji utratę wartości tej nieruchomości nie mogą natomiast stanowić okoliczności uzasadniającej zastosowanie instytucji wstrzymania wykonania decyzji. Zauważyć należy, że kwestia zacienienia jest jednym z zarzutów skargi, który będzie przedmiotem merytorycznej oceny przez Sąd na rozprawie. Wobec tego nie może być przedmiotem oceny tego Sądu na etapie wniosku o wstrzymanie. W innym wypadku doszłoby do przesądu, pozbawiając strony prawa do rozpoznania sprawy na rozprawie, tym bardziej, że sprawa w tym zakresie jest sporna pomiędzy stronami. W świetle wskazanych okoliczności, Sąd działając na podstawie art. 61 § 3 Ppsa, orzekł jak w sentencji postanowienia.