II SA/Gl 580/11

WyrokWSA w Gliwicach2012-01-11

Skład orzekający: Rafał Wolnik, Iwona Bogucka, Elżbieta Kaznowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, uznając, że wnioskodawca nie posiada legitymacji procesowej (interesu prawnego) do jej zainicjowania?
Ratio decidendi
Samorządowe Kolegium Odwoławcze zasadnie odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowej, ponieważ wnioskodawca nie wykazał posiadania interesu prawnego do zainicjowania takiego postępowania. Legitymacja procesowa do udziału w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej, a tym samym do zainicjowania postępowania nadzwyczajnego dotyczącego tej decyzji, opiera się na posiadaniu tytułu prawnego do nieruchomości objętych inwestycją, sąsiednich lub znajdujących się w obszarze oddziaływania. Wnioskodawca nie wykazał posiadania takiego tytułu, a wcześniejszy wyrok sądu administracyjnego w podobnej sprawie potwierdził brak jego legitymacji procesowej.
Stan faktyczny
Spółka A złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji środowiskowej wydanej dla Spółki B. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło wszczęcia postępowania, uznając, że Spółka A nie posiada interesu prawnego, ponieważ nie ma tytułu prawnego do nieruchomości objętych inwestycją lub sąsiednich. Spółka A zaskarżyła tę decyzję, argumentując, że obie decyzje środowiskowe (jedna dla niej, druga dla Spółki B) są wadliwe i powinny zostać usunięte z obrotu prawnego, a jej interes prawny wynika z zasady prawdy obiektywnej, równego traktowania i potrzeby likwidacji bezprawności. Sąd administracyjny rozpoznał sprawę, badając zasadność odmowy wszczęcia postępowania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka (spr.),, Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 stycznia 2012 r. sprawy ze skargi [A] Sp. z o.o. w W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [ ...] r. nr [ ...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji dotyczącej środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia oddala skargę. Wójt Gminy L. przeprowadził dwa postępowania dotyczące określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia określonego jako " [...]", jedno z wniosku Spółka A z o.o. w R. (obecnie w W.), dotyczące działek nr [...] w gminie L., drugie na wniosek Spółka B z o.o. w G. (dotyczące działek obręb L. [...] w gminie L.). Po rozpoznaniu wniosku Spółka A z o.o. w R. wójt gminy wydał decyzję z dnia [...] r. nr [...] określającą środowiskowe uwarunkowania inwestycji. Od decyzji tej odwołanie wniosła druga ze spółek - Spółka B z o.o. w G.. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. uwzględniło odwołanie i uchyliło rozstrzygnięcie organu I instancji, przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. Ta decyzja została uchylona przez WSA w Gliwicach wyrokiem z 3 września 2010 r., sygn. II SA/Gl 338/10, w którym Sąd zalecił zbadanie legitymacji procesowej podmiotu składającego odwołanie. Zanim doszło do wydania wyroku przez WSA, organ I instancji, ponownie rozpoznając sprawę, wydał decyzję z [...]r. ustalająca środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację inwestycji. Po ponownym wniesieniu odwołania przez Spółka B z o.o. w G., SKO w K. decyzją z [...]. umorzyło postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe, przyjmując że wnosząca odwołanie Spółka nie jest stroną postępowania. Decyzja organu II instancji została uchylona przez WSA w Gliwicach wyrokiem z 23 maja 2011 r. sygn. II SA/Gl 1171/10. Dalsze postępowanie w tej sprawie nie znajduje odzwierciedlenia w aktach przedłożonych Sądowi w niniejszym postępowaniu, nie jest ono jednak istotne z punktu widzenia przedmiotu kontroli. Skarga wniesiona do sądu administracyjnego w niniejszym postępowaniu dotyczy bowiem postępowania, w którym rozpoznano wniosek Spółka B z o.o. w G.. Wójt Gminy L. wydał dla tej Spółki decyzję z [...] r. nr [...], określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację planowanego przedsięwzięcia. W rozdzielniku decyzji nie wymieniono wśród stron postępowania Spółka A. z o.o. w R. (obecnie w W.). Odwołanie od tej decyzji zostało jednak wniesione przez Spółkę z R.. Decyzją z [...] r., nr [...] SKO w K. umorzyło postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe, uznając że spółka wnosząca odwołanie nie ma przymiotu strony, albowiem nie ma tytułu prawnego do działek objętych postępowaniem lub działek z tym terenem graniczących. Na tę decyzję spółka wnosząca odwołanie wniosła skargę do sądu administracyjnego. Prawomocnym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. II SA/Gl 770/09 WSA w Gliwicach oddalił skargę Spółka A z o.o. w R.. Pisemne uzasadnienie wyroku nie było sporządzone. W następnej kolejności zainicjowane zostało postępowanie nadzwyczajne, w którym zostały wydane decyzje będące przedmiotem kontroli sądu w niniejszej sprawie. Spółka A. z o.o. w R. (obecnie w W.) złożyło wniosek do SKO w K. o stwierdzenie nieważności ostatecznej decyzji Wójta Gminy L. z [...] r. nr [...] określającej środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia. Wniosek został uzupełniony pismami z [...]r., [...] r., [...] r., [...] r. Jako podstawę żądania wskazano przesłanki z art. 156 § 1 pkt 2, 4 i 7 k.p.a. Podniesiono, że SKO w decyzji z [...]r., uchylając decyzję Wójta Gminy L. z [...] r., wydaną na rzecz Spółka A z o.o. w R. (obecnie w W.) uznało ją za wadliwą i wydaną z naruszeniem prawa. Ponieważ obie decyzje Wójta Gminy L., określające środowiskowe uwarunkowania dla inwestycji dla każdej ze Spółek są identyczne w uzasadnieniu, mają taką samą treść i dotyczą tego samego przedmiotu, to znaczy że są w takim samym zakresie wadliwe i obie winny podlegać usunięciu z obrotu prawnego. Podkreślono, że w przypadku uprawdopodobnienia kwalifikowanej wadliwości decyzji, postępowanie winno zostać przeprowadzone z urzędu. Zwrócono uwagę, że wniosek o stwierdzenie nieważności może złożyć nie tylko strona, która brała udział w postępowaniu zakończonym wydaniem kwestionowanej decyzji, ale także podmiot, którego interesu prawnego lub obowiązku dotyczą skutki takiej decyzji. W tym zakresie wskazano, że kwestionowana decyzja ostateczna była podstawą do wydania na rzecz Spółka B z o.o. w G. koncesji na wydobywanie kopalin. Koncesji takiej nie udzielono spółce wnioskującej. Uzyskanie koncesji jest dopuszczalne po uzyskaniu decyzji środowiskowej, która nadto wiąże organ koncesyjny. Wydana decyzja uniemożliwiła uzyskanie koncesji przez skarżącą Spółkę. Oba podmioty ubiegały się o koncesję, miały zatem taki sam interes prawny. Kwestionowana decyzja umożliwiła uzyskanie koncesji jednemu z nich. Zasada niedyskryminacji uzasadnia przyznanie skarżącej spółce statusu strony. W dalszej części wniosku podniesiono argumenty przeciwko decyzji Wójta, kwestionując tytuł Spółka B z o.o. w G. do działek objętych jego wnioskiem oraz pominięcie w postępowaniu Skarbu Państwa jako właściciela działek. Zarzucono także, że wniosek o wydanie kwestionowanej decyzji nie był skuteczny w dacie złożenia, w konsekwencji decyzja winna zostać wydana w oparciu o nowy, zmieniony stan prawny. Podkreślono, że krąg stron postępowania nadzwyczajnego nie musi pokrywać się z podmiotami biorącymi udział w postępowaniu zwykłym, stroną postępowania o stwierdzenie nieważności jest każdy, czyjego interesu prawnego dotyczyć mogą skutki stwierdzenia nieważności. Spółka B z o.o. w G. w piśmie z [...] r. zanegowało zasadność podnoszonych we wniosku zarzutów i wskazało, że skarżąca spółka nie legitymuje się interesem prawnym w sprawie, lecz jedynie faktycznym, co sama przyznaje, podnosząc kompetencję organu do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie nieważności. Decyzją z [...] r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., po rozpoznaniu wniosku Spółka A z o.o. w W. (dawniej w R.), odmówiło wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wójta Gminy L. z dnia [...] r. w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji polegającej na eksploatacji kruszywa ze złoża "[...]". W uzasadnieniu opisano przebieg postępowania i wskazano, że warunkiem skuteczności wniosku jest zgłoszenie go przez uprawniony podmiot, któremu można przypisać status strony postępowania. Postępowanie zakończone kwestionowaną decyzją było przeprowadzone na podstawie ustawy z 27 kwietnia 2001 r. prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.). Przepis art. 46a ust. 4 pkt 1 tej ustawy przewiduje, że do wniosku o wydanie decyzji środowiskowej należy dołączyć mapę obejmująca teren objęty wnioskiem i tereny sąsiednie. Stronami są zatem podmioty mające tytuł prawnorzeczowy do nieruchomości objętych wnioskiem i nieruchomości sąsiednich. Z materiału sprawy wynika, że Spółka A z o.o. w W nie posiada tytułu prawnego do żadnej z takich nieruchomości. Spółce nie przysługuje zatem status strony w postępowaniu, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważność kwestionowanej decyzji. We wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy Spółka A z o.o. w W. zanegowało stanowisko Kolegium. Podało, że kwestionowana decyzja ma wpływ na jego sytuację, a Kolegium toleruje pozostawanie w obrocie decyzji naruszającej prawo. W tym zakresie powołano się na fakt uchylenia przez Kolegium w dniu [...] r. decyzji wójta gminy z [...] r., wydanej na rzecz wnioskującej Spółki, w stosunku do której stwierdzono naruszenie prawa. Podtrzymano zarzut, że skoro obie decyzje środowiskowe były takie same, to obie są obarczone identycznymi wadami, co uzasadnia usunięcie z obrotu kwestionowanej decyzji wójta gminy. Odmienna praktyka narusza zasady równości i praworządności. Podniesiono, że interes prawny skarżącego ma uzasadnienie także w przepisach ustawy z 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. nr 173, poz. 1807 ze zm.). Postępowanie organu przy wydaniu decyzji środowiskowych spowodowało zagrożenie wolności gospodarczej. Skutki bezprawnego działania organu dotykają wprost skarżącego, albowiem nie uzyskał on koncesji na wydobycie kopaliny ze względu na wady uzyskanej decyzji, zaś jego konkurent taką koncesję uzyskał, mimo że wydana dla niego decyzja posiada analogiczne wady. Zwrócono uwagę, że Kolegium winno uwzględnić możliwość działania w sprawie z urzędu. Pismem z [...] r. Kolegium zwróciło się do Spółki o wykazanie interesu prawnego poprzez przedstawienie tytułu prawnego do nieruchomości objętych inwestycją bądź będących w zasięgu oddziaływania przedmiotowej inwestycji. W odpowiedzi Spółka pismem z [...] r. po raz kolejny opisała przebieg postępowań związanych z wydaniem dwóch decyzji środowiskowych dla konkurujących spółek i zawnioskowało do Kolegium o dopuszczenie dowodu z akt postępowań poprzedzających wydanie tych decyzji. Podkreśliła, że uznanie przez Kolegium faktu wydania jednej z decyzji z naruszeniem prawa i nie wycofanie się z tej oceny, obliguje do takiej samej kwalifikacji drugiej decyzji i w konsekwencji do usunięcia jej z obrotu jako wadliwej. Ujemne dla obywatela następstwa wynikłe z błędów organów winny być eliminowane przez administrację z własnej inicjatywy. Zasada ta ma zastosowanie w niniejszym przypadku, albowiem poprzez działanie Kolegium Spółka nie uzyskała koncesji. Podtrzymując swoje wcześniejsze stanowisko co do źródeł interesu prawnego w sprawie i legitymacji do złożenia wniosku o stwierdzenie nieważności, Spółka nie odniosła się do żądania Kolegium i nie wskazała, aby do jakiejkolwiek działki przysługiwał jej tytuł prawny. Przedstawiła natomiast cytaty z orzeczeń sądów, mając uzasadniać, że źródłem interesu prawnego mogą być różne normy, nie tylko normy prawa materialnego. Kolegium ustaliło także następcę prawnego zmarłej strony postępowania. Zaskarżoną decyzją z [...] r. SKO w K. utrzymało w mocy swoje poprzednie rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu opisano instytucję stwierdzenie nieważności decyzji. Wskazano, że ustawą z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., nr 6, poz. 18) wprowadzono zmianę w zakresie formy rozstrzygnięcia o odmowie wszczęcia postępowania, dodając art. 61a k.p.a. i derogując przepis art. 157 § 3 k.p.a. W sprawie znajduje jednak zastosowanie przepis przejściowy art. 3 ustawy nowelizującej, zgodnie z którym w sprawach, w których do dnia wejścia w życie ustawy została wydana decyzja, a po zmianie stanu prawnego powinno być wydane postanowienie, właściwa formą załatwienia sprawy jest decyzja. Regulacja ta uzasadnia załatwienie złożonego wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy w drodze decyzji. Badając kwestię legitymacji wnioskodawcy Kolegium podzieliło pogląd, że krąg stron postępowania nadzwyczajnego nie musi być tożsamy z kręgiem stron postępowania zwykłego. Może w nim brać udział, w tym także postępowanie takie zainicjować, podmiot który nie brał udziału w postępowaniu zwykłym, ale w późniejszym okresie uzyskał interes prawny w sprawie. Z tego powodu Kolegium wezwało wnioskującą Spółkę do wykazania swego interesu prawnego. Kolegium wskazało, że w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji ocena legalności jest dokonywana na dzień wydania kontrolowanej decyzji i z uwzględnieniem obowiązującego wówczas stanu prawnego. Postępowanie w sprawie wydania decyzji środowiskowej wszczyna się na wniosek podmiotu podejmującego realizację przedsięwzięcia, które takiej decyzji wymaga (art. 46a ust. 1 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska). Do wniosku należy dołączyć kopię mapy obejmującej teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, wraz z terenem działek sąsiednich. Wydanie decyzji środowiskowej wymaga przeprowadzenia postępowania w sprawie oceny oddziaływania na środowisko na zasadach określonych w art. 46-57 ustawy. Prawo ochrony środowiska nie definiuje kręgu stron postępowania w sprawie środowiskowych uwarunkowań. Badanie winno być każdorazowo przeprowadzone w konkretnej sprawie, z uwzględnieniem art. 28 k.p.a., posługującego się kategorią interesu prawnego. Istotą tego interesu jest związek z jakąś normą prawną, prawa materialnego a niekiedy także procesowego, z której można uczynić podstawę roszczeń podmiotu. Ugruntowane także jest rozróżnienie między interesem prawnym a faktycznym, w przypadku którego podmiot jest zainteresowany w jakimś rozstrzygnięciu określonej sprawy, ale nie może tego zainteresowania poprzeć przepisami, dającymi mu prawo do wydania rozstrzygnięcia przez organ. Źródła interesu prawnego w postępowaniu o określenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację inwestycji należy poszukiwać, zgodnie z art. 28 k.p.a. i art. 46a ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, w prawach rzeczowych do nieruchomości objętej inwestycja i z nią sąsiadujących oraz będących w zasięgu oddziaływania przedsięwzięcia. Decyzje środowiskowe mają bowiem także ten skutek, że zezwalają na oddziaływanie na nieruchomości należące do innych podmiotów. Podmioty mające tytuł prawny do takich nieruchomości mają interes prawny w postępowaniu środowiskowym. Mimo wezwania do podania, czy Spółka legitymuje się tytułem do jakiejś nieruchomości, informacji w tym zakresie nie udzieliła. W nadesłanym piśmie w żaden sposób nie odwołała się do wezwania. Dokonując oceny materiału dowodowego Kolegium przyjęło wobec tego, że Spółka A z o.o. w W. nie legitymuje się żadnym tytułem prawnorzeczowym do którejkolwiek nieruchomości objętej inwestycją, sąsiadującej z tym terenem lub znajdującej się w zakresie oddziaływania inwestycji. Wniosek odmienny nie wynika ani z wyjaśnień strony, ani z materiału zgromadzonego w sprawie. W konsekwencji, nie negując interesu faktycznego Spółki w sprawie, Kolegium przyjęło, że nie ma ona interesu prawnego, stąd wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie nieważności decyzji nie mógł być skuteczny. W skardze do sądu administracyjnego skarżąca Spółka wniosła alternatywnie o uchylenie decyzji, względnie stwierdzenie jej nieważności lub stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa. Zarzuciła wydanie decyzji z naruszeniem zasady praworządności i prawdy obiektywnej (art. 6 i 7 k.p.a.) oraz niedyskryminacji podmiotów (art. 2 Konstytucji RP), naruszeniem art. 28 k.p.a. w związku z art. 2 Konstytucji oraz z naruszeniem art. 156 § 1 pkt 2 i 4 k.p.a. z tego względu, że Wójt Gminy L. prowadził korespondencję z osobą nieżyjącą. Podkreśliła, że jej interes prawny znajduje głównie uzasadnienie w zasadzie prawdy obiektywnej, równego traktowania i w potrzebie likwidacji powstałej bezprawności. W uzasadnieniu powielono dotychczas zgłaszane argumenty. Wskazano, że wójt gminy wydał dwie decyzje środowiskowe, identyczne w ocenie skarżącej. Skoro jedna z nich została przez SKO uchylona jako naruszająca prawo, to także druga z nich jest wadliwa i w celu realizacji zasady praworządności winna zostać usunięta z obrotu prawnego. Zwrócono także uwagę, że w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, wójt gminy prowadził postępowanie z udziałem osoby zmarłej. Podniesiono także szereg innych zarzutów w pod adresem decyzji wójta gminy L. z [...] r. konkludując, że uzasadniają one stwierdzenie jej nieważności lub wydanie z naruszeniem prawa. Kwestionując tytuł prawny Spółka B z o.o. w G. do nieruchomości objętych wnioskiem przyznano w skardze jednocześnie, że ustawa Prawo ochrony środowiska nie rozszerza pojęcia strony jako właściciela na podmioty władające gruntem pod innym tytułem prawnym. Uzasadniając swój interes prawny Spółka podała, że znajduje on swe podstawy w art. 6, 7 k.p.a., art. 2, 20 i 22 Konstytucji oraz w ustawie o swobodzie działalności gospodarczej. Stan bezprawności zaś polega w ocenie Spółki na tym, że nie otrzymała ona koncesji na wydobycie kruszywa, podczas gdy jej konkurentka taką koncesję otrzymała, dysponując równie wadliwą decyzją. Wykładnia art. 28 k.p.a. nie może być sprzeczna z konstytucją, ta zaś nakłada obowiązek realizowania zasady sprawiedliwości społecznej. Podkreślono także, że wobec wadliwości decyzji, postępowanie w sprawie jej nieważności winno zostać przeprowadzone z urzędu. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnienia stronie skarżącej wymagają dwie kwestie. Pierwsza nie ma merytorycznego znaczenia dla rozstrzyganej sprawy, pozostaje jednak w bezpośrednim związku z podnoszonym przez skarżącą argumentem, związanym ze skutkami rzekomego stwierdzenia przez Kolegium, że druga z decyzji środowiskowych, wydana w dniu [...] r. na rzecz Skarżącej, była wadliwa. Nie jest prawdą, że doszło do prawomocnego uchylenia decyzji środowiskowej z dnia [...]r. Istotnie, SKO w K. uchyliło ją w dniu [...] r. i przekazało sprawę do ponownego rozpoznania, jednak rozstrzygnięcie to zostało uchylone przez WSA w Gliwicach prawomocnym wyrokiem z 3 września 2010 r. sygn. II SA/Gl 338/10. Decyzja SKO, którą uchylono decyzję środowiskową wójta jako wadliwą, została zatem usunięta z obrotu prawnego, zaś akta sprawy dowodzą, że nie doszło do ponownego rozpoznania odwołania od decyzji organu I instancji. Brak więc podstaw do twierdzenia, że na mocy decyzji SKO doszło do skutecznego uznania, że decyzja wójta z [...] r. była obarczona jakimiś wadami i to kwalifikowanymi. Ponieważ sprawa wydania decyzji środowiskowej dla skarżącej Spółki nie jest przedmiotem kontroli sądu w niniejszym postępowaniu, analiza stanu prawnego i faktycznego powstałego w wyniku dwóch wyroków sądu administracyjnego o sygn. II SA/Gl 338/10 i II SA/Gl 1171/10 pozostaje poza granicami rozważań Sądu. Druga z wymagających wyjaśnienia kwestii dotyczy przedmiotu kontroli Sądu i w konsekwencji istotnych dla sprawy argumentów. Należy podkreślić, że zaskarżona została nie decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji wójta gminy L., ale decyzja o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności tej decyzji. Sąd nie weryfikuje zatem stanowiska organów co do istnienia przesłanek nieważności, organ bowiem nie badał tych przesłanek. Strona skarżąca podnosi w skardze zarzuty odwołujące się wprost do przesłanek nieważności, te argumenty są jednak przedwczesne, albowiem w wyniku stanowiska organu w ogóle nie doszło jeszcze do wszczęcia postępowania w sprawie nieważności. Okoliczności tej Spółka wydaje się nie dostrzegać, o czym świadczy zarówno podnoszenie zarzutów merytorycznych, jak i formułowanie żądania stwierdzenia nieważności decyzji lub stwierdzenia jej wydania z naruszeniem prawa. Nie ma także znaczenia dla niniejszego postępowania ewentualna okoliczność, że na etapie wydawania przez wójta gminy decyzji środowiskowej z [...] r. pisma w sprawie były doręczane osobie zmarłej. Taka okoliczność stanowi ewentualnie przesłankę wznowienia postępowania na wniosek podmiotu pozbawionego przez tę praktykę udziału w postępowaniu, nie ma jednak znaczenia dla oceny legalności decyzji SKO o odmowie wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności. Nie może zostać także uznana przez Sąd za podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem ta ewentualna przesłanka wznowieniowa nie zaistniała w ramach kontrolowanego postępowania nadzwyczajnego. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności jest postępowaniem procesowo odrębnym od postępowania zwykłego, którego dotyczy. Nie może także wpłynąć na uchylenie zaskarżonej decyzji argument, że postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności jakiejś decyzji może być przeprowadzone z urzędu. Fakt, że takie postępowanie może być wszczęte z urzędu nie wpływa na ocenę legitymacji skarżącej Spółki do złożenia wniosku, te dwie kwestie nie zależą od siebie. Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie jest zatem wyłącznie zasadność uznania przez SKO w K., że Skarżącej nie przysługuje przymiot strony w postępowaniu i w konsekwencji ocena legalności decyzji o odmowie wszczęcia postępowania z wniosku Spółki o stwierdzenie nieważności decyzji wójta gminy Lubomia. Należy zwrócić uwagę, że kwestia legitymacji Spółki do udziału w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji wójta gminy L. z [...] r. była już rozstrzygana. Na etapie postępowania zwyczajnego, po wniesieniu przez skarżąca Spółkę odwołania, SKO umorzyło postępowanie odwoławcze decyzją z [...]r. jako bezprzedmiotowe, uznając że spółka nie ma przymiotu strony w postępowaniu. Zasadność tego stanowiska została poddana kontroli sądu administracyjnego ze skargi spółki wnoszącej odwołanie. Prawomocnym wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r. sygn. II SA/Gl 770/09 WSA w Gliwicach skargę oddalił. W przekonaniu orzekającego w niniejszej sprawie Sądu, wyrok ten wywiera skutek, o jakim mowa w art. 171 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, po. 1270 ze zm.), ma powagę rzeczy osądzonej co do tego, co stanowiło przedmiot rozstrzygnięcia. Wyrokiem tym rozstrzygnięto o braku legitymacji procesowej skarżącej Spółki na etapie wydawania decyzji środowiskowej dla konkurencyjnego podmiotu. Sąd podziela stanowisko strony skarżącej, że kręgi stron postępowania zwyczajnego i nadzwyczajnego mogą być odmienne. Stanowisko takie akceptuje także Kolegium, kwestia ta nie jest zatem sporna. Zmiana taka musi jednak być czymś uzasadniona, jakąś zmianą stanu faktycznego, która przekłada się na zmianę prawnego statusu podmiotu. Taką zmianą może być przykładowo nabycie prawa do nieruchomości, której dotyczy postępowanie. Jeżeli do udziału w postępowaniu są legitymowane osoby mające tytuł prawny do określonych nieruchomości, to jest rzeczą zrozumiałą, że zmiany podmiotów dysponujących takimi prawami prowadzą do zmian stron postępowania, dają innym podmiotom legitymację np. do wszczęcia postępowania nadzwyczajnego. Zasadnie także Kolegium zastrzegło w kwestionowanej decyzji, że kontroli legitymacji do wszczęcia postępowania dokonuje wedle stanu prawnego mającego zastosowanie w dacie wydania decyzji wójta gminy L.. Sąd akceptuje zatem stanowisko Kolegium, że o legitymacji do udziału w postępowaniu w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia decyduje fakt legitymowania się tytułem prawnorzeczowym do działek, na których inwestycja na być realizowana, działek sąsiednich lub też znajdujących się w obszarze oddziaływania. Przedstawiona przez Kolegium analiza stanu prawnego przepisów 46-57 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2008 r., nr 25, poz. 150 ze zm.), która była podstawą wydania decyzji wójta gminy L., jest przez Sąd uznana i zaaprobowana. W tych okolicznościach zasadne było wezwanie strony do wykazania, że tytułem takim do działek we wskazanym obszarze się legitymuje. Strona temu wezwaniu nie zadośćuczyniła. Brak też w aktach sprawy jakiś dowodów, poświadczających nabycie prze Spółkę prawa do którejś z wchodzących w grę działek. Status prawny Spółki oraz stan faktyczny nie uległy zmianie od czasu wyroku WSA w sprawie II SA/Gl 770/09. W tym stanie faktycznym zasadne było uznanie przez Kolegium, że wniosek o wszczęcie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wójta gminy L. z [...] r. nie pochodzi od podmiotu mającego interes prawny. Wbrew przekonaniu strony Skarżącej, interesu takiego nie tworzą powołane przepisy Konstytucji. Jak na wstępie wskazano, brak jest także podstaw do stawiania tezy, że z obrotu prawnego została wyeliminowana obarczona wadami bliźniacza, w ocenie Skarżącej, decyzja, zatem wzgląd na zasadę równości czy konieczność usunięcia stanu sprzecznego z prawem przemawiają z uznaniem konieczności wyeliminowania z obrotu drugiej z decyzji. W końcu prawidłowo w sprawie Kolegium zastosowało przepis przejściowy art. 3 ustawy z dnia 3 grudnia 2010 r. o zmianie ustawy- Kodeks postępowania administracyjnego i ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2011 r., nr. 6, poz. 18), który uzasadnia, w wyniku ponownego rozpoznania sprawy, wydanie rozstrzygnięcia w formie decyzji. Mając na uwadze podane argumenty, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło