II SA/Gl 1171/10

WyrokWSA w Gliwicach2011-05-23

Skład orzekający: Ewa Krawczyk, Elżbieta Kaznowska, Andrzej Matan

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podmiot posiadający koncesję na wydobywanie kruszywa, ale nieposiadający praw rzeczowych do nieruchomości, na której ma być realizowane przedsięwzięcie, ma status strony w postępowaniu o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację tego przedsięwzięcia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, 77 i 80 KPA, poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego. Organ odwoławczy ograniczył się do badania stosunków własnościowych, pomijając fakt posiadania przez skarżącą spółkę koncesji na wydobywanie kruszywa z danego złoża, co mogło wpływać na jej status strony w postępowaniu o wydanie decyzji środowiskowej. W związku z tym zaskarżona decyzja o umorzeniu postępowania odwoławczego została uchylona.
Stan faktyczny
Spółka "A" złożyła skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K., która umorzyła postępowanie odwoławcze w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa. Kolegium uznało, że spółka "A" nie jest stroną postępowania, ponieważ nie posiada praw rzeczowych do nieruchomości sąsiednich, a jedynie prawo obligacyjne do korzystania z nich. Spółka "A" argumentowała, że posiada koncesję na wydobywanie kruszywa z tego obszaru, co powinno nadawać jej status strony.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i orzekł, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk, Sędziowie Sędzia WSA Elżbieta Kaznowska (spr.),, Sędzia WSA Andrzej Matan, Protokolant referent Joanna Wita, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. sprawy ze skargi "A" Sp. z o.o. w G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania odwoławczego w sprawie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia uchyla zaskarżoną decyzję i orzeka, że nie podlega ona wykonaniu do czasu uprawomocnienia się niniejszego wyroku. W wyniku rozpatrzenia wniosku z dnia 22 września 2008 r. "A" Spółka z o.o. w R. (obecnie w W.), decyzją z dnia [...] r. Wójt Gminy L. określił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego ze złoża "L" na wskazanych działkach w obrębie L. Wniesione od powyższej decyzji odwołanie, zostało rozpatrzone przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K., które decyzją z dnia [...] r. uchyliło w całości decyzję organu pierwszej instancji i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia przez ten organ. W uzasadnieniu tej decyzji ustaliło w pierwszej kolejności, iż sprawa powinna być rozpatrzona według stanu prawnego obowiązującego przed dniem 15 listopada 2008 r. (zgodnie z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ), czyli według ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. W dalszej części uzasadnienia organ odwoławczy stwierdził, iż kontrolowana decyzja wydana została z naruszeniem art. 107 Kodeksu postępowania administracyjnego, a nadto, iż organ pierwszej instancji nie wyjaśnił kogo i w oparciu o jakie przepisy i ustalenia faktyczne uznał stroną toczącego się postępowania. Wskazał, iż w ponownie prowadzonym postępowaniu organ pierwszej instancji powinien odnieść się do okoliczności podniesionych w złożonym odwołaniu. Decyzja ta została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach. Rozpatrując ponownie sprawę, Wójt Gminy L. decyzją z dnia [...] r., przywołując w podstawie prawnej art. 46 ust. 1 pkt 1 ust. 4 pkt 3, art. 46a ust. 1 i ust. 7 oraz art. 56 ust. 2, ust. 7 i ust. 8 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska a także § 2 ust. 1 pkt 26 lit.a rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. Nr 257, poz. 2573 ze zm.) ustalił środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego ze złoża "L" na wymienionych działkach w obrębie L, pow. [...], woj. [...]. W decyzji tej określił dokładnie rodzaj i miejsce planowanego przedsięwzięcia oraz warunki wykorzystania terenu w fazie jego realizacji i eksploatacji, wymogi w zakresie przeciwdziałania skutkom awarii przemysłowym oraz konieczność utworzenia obszaru ograniczonego użytkowania. W obszernym uzasadnieniu organ przedstawił dotychczasowy przebieg postępowania, wskazał na poczynione w jego trakcie uzgodnienia z Regionalnym Dyrektorem Ochrony Środowiska oraz odwołał się do obowiązujących w sprawie przepisów prawa, zwracając uwagę na udział społeczeństwa w postępowaniu (zgodnie z art. 53 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko) oraz na możliwość zapoznania się z aktami sprawy przez strony postępowania. Z tego ostatniego uprawnienia strony skorzystały, wnosząc swoje uwagi w trakcie postępowania. Odnosząc się do nich organ stwierdził, iż przygotowany i sporządzony w sprawie raport o oddziaływaniu na środowisko uznał za wystarczający, tym bardziej, że został on uzupełniony, a zgłoszone wątpliwości zostały wyjaśnione dodatkowymi pismami stron, także w zakresie zgłoszonego braku raportu dla obszaru "[...]" (uznano, że przedłożony w sprawie raport został sporządzony w tym reżimie, choć prowadzona działalność nie będzie obejmować takiego obszaru). Przy wydaniu wnioskowanej decyzji organ uwzględnił więc zarówno zgłoszony "Raport o oddziaływaniu na środowisko przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego ze złoża ", jak również jego uzupełnienia, niezbędne uzgodnienia dokonane przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w K. oraz Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w K. a także wyjaśnienia przedłożone przez wnioskodawcę. Prowadząc postępowanie organ pierwszej instancji podjął więc wszelkie niezbędne działania zmierzające do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes strony. Odwołanie od powyższej decyzji złożyło "A" Sp. z o.o. w G., wnosząc o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia lub umorzenia sprawy jako postępowania bezprzedmiotowego. W odwołaniu, oprócz zarzutu naruszenia przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego, podniesiono zarzuty merytoryczne, a mianowicie wskazano, że przedmiotowa decyzja wydana została z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Zarzucono, że zaskarżonej decyzji brak uzasadnienia odpowiadającego wymogom z art. 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, przez co "nie można zrozumieć, ani próbować ustalić, czy postępowanie toczyło się prawidłowo". Odwołująca Spółka podniosła, że organ nie wyjaśnił w sposób nie budzący wątpliwości czy "metoda wariantowania przedstawiona w raporcie jest prawidłowa" i wystarczająca. Nadto Spółka dodała, iż złoże "L" jest już udostępnione i w obecnej chwili eksploatowane na podstawie ostatecznej koncesji. Podniosła, że odwołująca Spółka prowadzi tam działalność wydobywczą i cały czas następuje "przekształcenie" terenu, na którym zalega przedmiotowe złoże. Dodała, że nawet jeśli przyjąć, że można określić środowiskowe uwarunkowania dla przedsięwzięcia w miejscu, gdzie istnieje już przedsięwzięcie, to należy uznać, że prowadzona eksploatacja na obszarze złoża "L", dokonane tam zmiany, realizowane legalnie emisje stanowią istotną okoliczność sprawy, która powinna być wzięta pod uwagę przy ustaleniu środowiskowych uwarunkowań. Zaskarżoną w sprawie decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. umorzyło postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. Po przedstawieniu dotychczasowego przebiegu postępowaniu Kolegium ustaliło, że zgodnie z art. 46a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska realizacja planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko, określonego w art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy oraz przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na obszar [...] (art. 51 ust. 1 pkt t 3 ustawy) jest dopuszczalne wyłącznie po uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Z kolei przedsięwzięcie - to zamierzenie budowlane lub inna ingerencja w środowisko polegająca na przekształceniu lub zmianie sposobu wykorzystania terenu, w tym również na wydobywaniu kopalin - wymagające decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 2-9 ustawy lub zgłoszenia, o którym mowa w art. 46 ust. 4a ustawy. Kwalifikacja przedsięwzięcia do kategorii przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko dokonuje się w oparciu o przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2004 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych uwarunkowań związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzania raportu o oddziaływaniu na środowisko. W rozpatrywanej sprawie przywołane powyżej przepisy mają zastosowanie na podstawie art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania n środowisko, która weszła w życie w dniu 15 listopada 2008 r., w myśl którego do spraw wszczętych, na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska, przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 3 października 2008 r., a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe (z zastrzeżeniem art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r.). Rozpatrując analizowaną sprawę Kolegium w pierwszej kolejności przeprowadziło badanie statusu prawnego "A" Spółka z o.o. w G. w prowadzonym postępowaniu zmierzając do ustalenia czy odwołującej Spółce służy przymiot strony w postępowaniu, którego dotyczy kwestionowana decyzja. Zgodnie bowiem z art. 127 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie przysługuje stronie postępowania. Stroną - w myśl art. 28 Kodeksu jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Interes prawny musi przy tym wynikać z konkretnego przepisu prawa materialnego, niekiedy także procesowego. Zdaniem organu odwoławczego w sprawach o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych przepisem takim jest art. 46a ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska. W świetle tego przepisu stronami postępowania, oprócz wnioskodawcy, będą także podmioty posiadające prawa rzeczowe do nieruchomości, na której jest planowana realizacja przedsięwzięcia oraz podmioty posiadające prawa rzeczowe do działek sąsiednich. W ocenie Kolegium, na podstawie posiadanych dokumentów ustalono, iż Spółka nie posiada praw rzeczowych do którejkolwiek z działek graniczących bezpośrednio z terenem, na którym planowane przedsięwzięcie będzie realizowane. Działki, na których planowana jest realizacja przedsięwzięcia stanowią własność Skarbu Państwa, w imieniu którego uprawnienia właścicielskie, zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa (t.jedn. Dz.U. z 2007, Nr 231, poz. 1700 ze zm.) wykonuje Agencja Nieruchomości Rolnych (następca prawny Agencji Własności Rolnej Skarbu Państwa). W bezpośrednim sąsiedztwie terenu przeznaczonego pod inwestycję znajdują się z kolei działki Nr [...] i Nr [...] będące w posiadaniu "A" Sp. z o.o. w G., w stosunku do których "A" przysługuje uprawnienie do odpłatnego korzystania mocą "umowy o oddanie mienia Skarbu Państwa do odpłatnego korzystania na podstawie art. 51 i art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych (Dz.U. Nr 118, poz. 561 ze zm.)". Kolegium, odwołując się do komentarza wymienionej ustawy podniosło, iż uprawnienie wynikające z wymienionej powyżej umowy jest uprawnieniem o charakterze obligacyjnym, a nie z zakresu prawa rzeczowego. Wspomniana umowa nie przenosi bowiem własności przedmiotu umowy i właścicielem poszczególnych działek nadal pozostaje Skarb Państwa. Oznacza to, że "A" Sp. z o.o. w G. względem wymienionych powyżej i graniczących z terenem planowanej realizacji przedsięwzięcia, działek nie przysługuje prawo rzeczowe, lecz obligacyjne. Nie można więc stwierdzić, by "A" posiadało indywidulany interes prawny, stanowiący przesłankę uzyskania przez Nie statusu strony w toczącym się postępowaniu administracyjnym. Nie podważając istnienia interesu faktycznego odwołującej się Spółki Kolegium stwierdziło, iż wniesienie odwołania w przypadku braku interesu prawnego nie upoważnia do żądania czynności organu – nie tworzy bowiem legitymacji procesowej, gdyż wnosząca odwołanie nie stała się przez to stroną postępowania. Zatem w takich okolicznościach, zgodnie z art. 138 § 1 pkt 3 Kodeksu postępowania administracyjnego, organ odwoławczy umarza postępowanie odwoławcze. W rozpoznawanym stanie faktycznym zaistniały więc okoliczności uzasadniające uznanie prowadzonego postępowania za bezprzedmiotowe. Niezadowolone z powyższego rozstrzygnięcia skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach złożyło "A" Spółka z o.o. z siedzibą w G. zarzucając naruszenie art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżące "A" nie jest stroną postępowania odwoławczego od decyzji wydanej przez Wójta Gminy L. w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań zgodny na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa ze złoża "L" na określonych działkach, a także zarzucając naruszenie art. 7 oraz art. 77 tego Kodeksu poprzez brak należytego rozpatrzenia i wyjaśniania stanu faktycznego sprawy oraz nierozpatrzenie materiału dowodowego wskazanego przez stronę skarżącą. Wniosło o uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. W obszernym uzasadnieniu skargi "A" przyznało, że wprawdzie właścicielem gruntów jest Skarb Państwa, to jednak oddał je w zarząd lub do korzystania innym podmiotom, tj. Agencji Nieruchomości Rolnych, Regionalnemu Zarządowi Gospodarki Wodnej czy wreszcie skarżącemu "A". Wbrew twierdzeniom organu odwoławczego, skarżącemu przysługuje prawo rzeczowe do przedmiotowych nieruchomości, a mianowicie ograniczone prawo rzeczowe w postaci prawa użytkowania nieruchomości sąsiednich, a wynika ono z umowy zawartej w formie aktu notarialnego w dniu [...] r. na podstawie art. 51 i art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych. Odnosząc się do poparcia przez Kolegium stanowiska prezentowanego przez "A" z W. podniosło, iż pozostaje bezspornym, że wymieniane w sprawie działki są własnością Skarbu Państwa, a skarżące "A" jest ich użytkownikiem na podstawie umowy prywatyzacyjnej, z opcją wykupu. Podniosło, iż zawarta umowa posiada charakter umowy użytkowania przedsiębiorstwa w rozumieniu art. 55¹ Kodeksu cywilnego, a więc jest to umowa, która konstytuuje na rzecz skarżącego "A" ograniczone prawo rzeczowe. W jego ocenie nie jest to umowa o charakterze obligacyjnym, jak twierdzi "A" i jak przyjęło to Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Fakt nie ujawnienia posiadanego prawa w księdze wieczystej, nie może być w tym zakresie okolicznością przesądzającą o charakterze posiadanego prawa. Badanie zgodnego zamiaru stron i celu zawartej umowy prywatyzacyjnej powinno doprowadzić do wniosku, iż "A" Sp. z o.o. w G. jest użytkownikiem sprywatyzowanego przedsiębiorstwa i stąd należy uznać je za stronę wszelkich postępowań, których celem jest uzyskanie stosownych decyzji zapewniających możliwość kontynuowania w ramach przedsiębiorstwa dotychczas prowadzonej działalności gospodarczej. Odnosząc się do naruszenia art. 7 i art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego skarżące "A" stwierdziło, iż organ nie podjął wszelkich, niezbędnych kroków do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i nie ustalił zakresu i rodzaju przysługujących skarżącemu uprawnień względem mienia sprywatyzowanego przedsiębiorstwa, a przywołany art. 77 Kodeksu nakłada na organ administracji obowiązek zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia w sposób dokładny całego materiału dowodowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. wnosząc o oddalenie skargi podtrzymało swoją argumentację zaprezentowaną w zaskarżonej decyzji. Powtórzyło, iż przedmiotowe działki oznaczone Nr [...] i Nr [...] są własnością Skarbu Państwa, z których korzysta skarżące "A" na podstawie umowy z dnia [...] r. –" umowa o oddanie mienia Skarbu Państwa do odpłatnego korzystania na podstawie art. 51 i art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych". Kolegium po analizie dostępnych akt stwierdziło, iż "A" Sp. z o.o. w G. nie posiada prawa rzeczowych do którejkolwiek z działek graniczących bezpośrednio z terenem, na którym realizowane będzie planowane przedsięwzięcie, a wobec powyższego nie przysługuje mu przymiot strony w toczącym się postępowaniu. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium, opierając się na analizie art. 127 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego oraz art. 46a ust. 4 pkt 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z art. 153 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o ochronie środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. Nr 199, poz. 1227) stwierdziło, iż odwołanie przysługuje tylko stronie postępowania, którą jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. stojąc na stanowisku, iż stronami postępowania w sprawie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia – poza wnioskodawcą- są podmioty posiadające prawa rzeczowe do nieruchomości, na której jest realizowana planowana inwestycja oraz podmioty, które posiadają takie prawa do nieruchomości graniczących bezpośrednio z tą nieruchomością, uznało, że wnoszące odwołanie w niniejszej sprawie "A" takim podmiotem nie jest. Analizując dokładnie brzemiennie obowiązujących przepisów oraz ustalony stan faktyczny Kolegium ustaliło, że działki, na których ma być realizowana inwestycja oraz działki sąsiednie pozostają własnością Skarbu Państwa, zaś odwołującemu "A" przysługuje jedynie prawo do odpłatnego korzystania z działek sąsiednich. Umowa zawarta na podstawie ustawy o prywatyzacji i komercjalizacji przedsiębiorstw państwowych tworzy bowiem jedynie uprawnienie o charakterze obligacyjnym, a nie z zakresu prawa rzeczowego. Kolegium nie podzieliło wyrażonego przez Spółkę w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego poglądu, że przysługuje jej ograniczone prawo rzeczowe – prawo użytkowania wymienionych powyżej działek sąsiednich. Stąd też w jego ocenie zarzut naruszenia art. 28 Kodeksu postępowania administracyjnego jest nieuzasadniony, gdyż Spółce nie służy status strony tego postępowania. Kolegium nie uznało także zarzutu naruszenia art. 7 czy art. 77 Kodeksu, wyjaśniając, że okoliczności faktyczne sprawy zostały w sposób jednoznaczny wyjaśnione. Podniosło także, że wyrokiem z dnia 3 września 2010 r. sygn. akt II SA/Gl 338/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił poprzednią decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r., zaskarżoną przez "B" w W. W uzasadnieniu tego wyroku Sąd wskazał, iż organ odwoławczy uchybił swoim obowiązkom, gdyż przystąpił do merytorycznego rozpatrzenia złożonego odwołania, podczas gdy w pierwszej kolejności winien zbadać legitymację odwołującego do wniesienia odwołania, czyli ustalenia interesu prawnego wnoszącego odwołanie. W przypadku ustalenia, że jednostka wnosząca odwołanie nie ma interesu prawnego, winien zakończyć postępowanie odwoławcze w formie decyzji o umorzeniu postępowania odwoławczego. W piśmie z dnia 22 grudnia 2010 r. skarżące "A" odnosząc się do odpowiedzi na skargę podtrzymało swoje stanowisko w sprawie, podnosząc, iż Kolegium ograniczyło się w zakresie badania statusu strony jedynie do badania stosunków własnościowych, pomijając zupełnie fakt, iż uprawnienia strony mogą wynikać z przepisów prawa administracyjnego. Jednocześnie dodało, iż "A" uprawnione jest do wydobywania na tym obszarze kopalin, a prowadzone postępowanie w sprawie określenia środowiskowych uwarunkowań dotyczy tego samego obszaru i tego rodzaju działalności. Swoje stanowisko w sprawie zaprezentował także uczestnik postępowania – "B" z W.- który w piśmie z dnia 25 stycznia 2011 r. wniósł o oddalenie skargi, podnosząc, iż skarżąca Spółka nie posiada przymiotu strony w zakończonym postępowaniu. Podkreślił, że "prawo skarżącej do nieruchomości jest wyłącznie prawem zobowiązaniowym" wynikającym z "umowy o oddanie mienia Skarbu Państwa (byłego przedsiębiorstwa państwowego) do odpłatnego korzystania na podstawie art. 51 i art. 52 ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji przedsiębiorstw państwowych" zawartej na czas określony do dnia 6 kwietnia 2011 r. Na rozprawie w dniu 12 maja 2011 r. pełnomocnik skarżącego "A" podtrzymał skargę w całości. Wyjaśnił, iż interes prawny w tej sprawie skarżący wywodzi zarówno z aktu notarialnego zawartego w oparciu o ustawę o komercjalizacji przedsiębiorstw jak również z koncesji wydanej na rzecz Spółki w 2009 r. Dodał, że koncesją tą objęte są działki, których dotyczy, będąca przedmiotem niniejszego postępowania, decyzja środowiskowa. Wyjaśnił nadto, iż prowadzone obecnie postępowanie o stwierdzenie nieważności koncesji wydanej na rzecz skarżącej Spółki, zakończone zostało wydaniem przez Wojewódki Sąd Administracyjny w Warszawie wyroku, w którym stwierdzono, ze brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności. Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpatrując sprawę zważył, co następuje : Skarga jest uzasadniona. Na wstępie należy wyjaśnić, iż zgodnie z art. 1 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, w świetle art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) tylko stwierdzenie, iż gdy zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, z naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub z innym naruszeniem przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy, może to skutkować uchyleniem przez Sąd zaskarżonej decyzji - art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a, b, c powołanej ostatnio ustawy. Dokonując oceny zaskarżonej decyzji zgodnie ze wskazanymi normami Wojewódzki Sąd Administracyjny doszedł do przekonania, iż zarzuty skargi są zasadne, gdyż zaskarżone rozstrzygnięcie wydane zostało z mającym wpływ na wynik sprawy naruszeniem przepisów procedury administracyjnej, a to: art. 7, art. 77 (1 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, co w rezultacie doprowadziło do wydania rozstrzygnięcia nieuwzględniajacego całokształtu stanu faktycznego i prawnego sprawy. Przystępując do rozważań uzasadniających przedstawione powyżej stanowisko wyjaśnić trzeba, że kryteria kontroli sądowej musiały przede wszystkim uwzględnić, że wszelkie procesowe działania organów administracji publicznej, muszą być podporządkowane zwłaszcza zasadzie praworządności zawartej w art. 6 Kodeksu postępowania administracyjnego. Wymaga ona bezwzględnej zgodności z prawem każdej czynności procesowej. Dla realizacji zasadniczego celu postępowania administracyjnego jakim jest rozstrzygniecie sprawy pierwszorzędne znaczenie ma ustalenie obowiązującej normy prawa, odpowiedniej dla rozstrzygnięcia danej sprawy. Niezbędnym elementem prawidłowego zastosowania normy prawnej jest z kolei prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy. W ścisłym związku z przywołaną powyżej zasadą praworządności pozostaje zatem określona w art. 7 Kodeksu zasada prawdy obiektywnej. W doktrynie podkreśla się wynikający z tej zasady nakaz dla organów administracji publicznej wyczerpującego zebrania wszystkich okoliczności faktycznych związanych z określoną sprawą, aby w ten sposób stworzyć jej rzeczywisty obraz i uzyskać podstawę do trafnego zastosowania przepisu prawa. Zasada prawdy obiektywnej nakłada więc na organ prowadzący postępowanie administracyjne obowiązek określenia z urzędu jakie dowody są niezbędne dla ustalenia stanu faktycznego sprawy oraz obowiązek przeprowadzenia tych dowodów z urzędu. Z powyższą zasadą skorelowane są regulacje zawarte w art. 77 Kodeksu postępowania administracyjnego. Według wskazanego przepisu organ jest obowiązany w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy tak, aby ustalony stan faktyczny zgodny był z rzeczywistością. To, czy dana okoliczność została udowodniona, można zaś ocenić jedynie na podstawie całokształtu zgromadzonego materiału dowodowego (art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego). Stanowisko organu prowadzącego postępowanie – po przeprowadzeniu koniecznych czynności procesowych - winno znaleźć swój wyraz w uzasadnieniu decyzji, sporządzonym stosownie do reguł wskazanych w art. 107 § 3 Kodeksu. Uzasadnienie stanowi bowiem integralny składnik decyzji, którego zadaniem jest wyjaśnienie rozstrzygnięcia, stanowiącego dyspozycyjną część decyzji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 maja 2000 r., Sygn. akt I SA/Kr 856/98, Lex 43041). Powinno więc zawierać ocenę zebranego w sprawie materiału dowodowego, dokonaną przez organ wykładnię stosowanych przepisów oraz ocenę przyjętego stanu faktycznego w świetle obowiązującego prawa. Prawidłowo zredagowane pod względem merytorycznym i prawnym uzasadnienie decyzji administracyjnej jest też istotne z uwagi na zasadę przekonywania wyrażoną w art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego. Właśnie w uzasadnieniu organ administracji jest zobowiązany do wyjaśnienia stronom zasadności przesłanek, którymi kierował się przy załatwieniu sprawy. To zdecydowanie uzasadnienie jest elementem decydującym o przekonaniu strony co do trafności i słuszności przyjętego rozstrzygnięcia. Zasada przekonywania nie zostanie zaś zrealizowana, gdy organ pominie milczeniem niektóre twierdzenia lub nie odniesie się do faktów istotnych dla sprawy. Takie działanie organu pozostanie nadto w sprzeczności z zasadą wyrażoną w art. 8 Kodeksu, tj. zasadą pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa. Zasadzie tej nie odpowiadać będzie takie postępowanie, w którym występują sprzeczne interesy stron, a organy prowadzące postępowanie bez wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, uwzględniają tylko jeden z wchodzących w grę interesów, nie ustosunkowując się do zgłaszanych w toku postępowania twierdzeń i wniosków stron reprezentujących inne interesy. Przyjdzie zauważyć, że w analizowanej sprawie nie budzi wątpliwości fakt, iż na terenie Gminy L. – obręb L. występują kruszywa w złożu "L.", o eksploatowanie i wydobywanie których wystąpiły których dwa podmioty gospodarcze, a to skarżący w niniejszej sprawie – czyli "A" Sp. z o.o. w G. oraz podmiot występujący o wydanie w sprawie przedmiotowej decyzji o ustalenie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację przedsięwzięcia polegającego na wydobywaniu kruszywa naturalnego ze złoża "L" - czyli "B" w Wodzisławiu Śląskim. W prowadzonym przez organ pierwszej instancji postępowaniu w sprawie o wydanie tej decyzji z wniosku "B" w W., wydaje się , że Wójt Gminy L. traktował skarżące "A" jako stronę postępowania, przyjmując od niego pisma a także adresując doń swoją decyzję. Natomiast organ odwoławczy – Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. rozpatrując odwołanie złożone przez "A" w G., zresztą zgodnie z poglądem wyrażonym przez Sąd w wyroku z dnia 3 września 2010r. sygn. akt II SA/Gl 338/10, przeprowadziło w pierwszej kolejności postępowanie w zakresie dopuszczalności złożonego odwołania, a zatem w zakresie legitymacji wnoszącego odwołanie. Zgodnie bowiem z art. 127 Kodeksu postępowania administracyjnego odwołanie przysługuje stronie postępowania. Stroną zaś, w myśl art. 28 Kodeksu jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Dokonując ustaleń dotyczących istnienia interesu prawnego podmiotu wnoszącego odwołanie Kolegium przeprowadziło dokładną analizę treści art. 46a pkt 1 i pkt 1a ustawy Prawo ochrony środowiska. Na jej podstawie stwierdziło, że przymiot strony w postępowaniu w sprawach o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych oprócz wnioskodawcy, przysługiwać będzie podmiotom posiadającym prawa rzeczowe do nieruchomości, na której jest planowana realizacja przedsięwzięcia oraz podmioty posiadające prawa rzeczowe do działek sąsiednich. W ocenie Kolegium, badanie, na podstawie posiadanych dokumentów, interesu prawnego strony odwołującej się wykazało, iż Spółka z G. nie posiada praw rzeczowych do którejkolwiek z działek graniczących bezpośrednio z terenem, na którym planowane przedsięwzięcie będzie realizowane. Działki, na których planowana jest realizacja przedsięwzięcia stanowią bowiem własność Skarbu Państwa. Dokonując powyższych ustaleń organ odwoławczy ograniczył się do badania stosunków własnościowych na obszarze oddziaływania przedsięwzięcia. Jak słusznie zauważyła jednak strona skarżąca dla dokładnego i wszechstronnego wyjaśnienia statusu strony nie można ograniczyć jedynie do tego aspektu sprawy. Uprawnienia strony mogą wynikać także z przepisów prawa administracyjnego. Jak podała skarżąca Spółka na przedmiotowym obszarze posiada ona uprawnienie do wydobywania kopalin, a mianowicie decyzją z dnia [...] r. Nr [...] Marszałek Województwa [...], działając na podstawie art. 16 ust. 2, ust. 3 pkt 5, ust. 5 i art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. Prawo geologiczne i górnicze (t.jedn. Dz.U. z 2005 r. Nr 228, poz. 1947 ze zm.) udzielił "A" w G. koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego z części złoża "L" położonego na gruntach wsi L. i L. w pow. [...], w granicach projektowanego obszaru i terenu górniczego "L.", "L.", "L." i "L.", ustalając jednocześnie termin ważności udzielonej koncesji do dnia [...] r. W decyzji tej dokładnie ustalono współrzędne granic ustalonych obszarów górniczych, określono zasoby złoża kopaliny możliwe do wydobycia i maksymalny wskaźnik ich wykorzystania, określono wymagania dotyczące wydobywania kopaliny, a w pkt XI Marszalek Województwa umorzył postępowanie w sprawie udzielenia koncesji na wydobywanie kruszywa naturalnego z części złoża "L" prowadzone z wniosku "C" Sp. z o.o. w R. Decyzja ta została utrzymana w mocy decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] r. W wyniku skargi złożonej na powyższą decyzję przez "C" Sp. z o. o. w R., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 8 czerwca 2010 r. Sygn. akt VI SA/Wa 301/10 uchylił zaskarżoną decyzję tylko w części dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie udzielenia koncesji "C" Sp. z o.o. w R., a w pozostałym zakresie skargę oddalił. Uznał tym samym, że rozstrzygnięcie organu w przedmiocie udzielenia koncesji "A" Sp. z o.o. w G. nie budzi zastrzeżeń pod względem zgodności z prawem. Jak wydaje się po analizie materiału administracyjnego zgromadzonego w rozpatrywanej sprawie, organ odwoławczy dokonując uzasadnienia swego stanowiska w sprawie nie wziął pod uwagę podanych powyżej faktów i wypływających z nich dla strony skarżącej uprawnień. . Zdaniem składu orzekającego zasadne są zatem zarzuty skargi naruszenia w tym zakresie przepisów procedury administracyjnej, a mianowicie wymienionych art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Organ odwoławczy nie podjął bowiem żadnych czynności w przedmiocie wyjaśnienia wynikających z powyżej wymienionych rozstrzygnięć uprawnień strony skarżącej. Skoro bowiem stronie skarżącej udzielono koncesji na wydobywanie kopalin z części złoża "L", organ winien fakt ten uwzględnić i zastanowić się, w jaki sposób zmienia to sytuację w zakresie prowadzonego postępowania. Zwłaszcza bowiem z przytoczonego powyżej wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynika, że uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach niezbędne jest, w świetle art. 72 ust. 1 pkt 4 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku (...), dla postępowania o udzielnie koncesji na wydobywanie kopalin. Skoro ten i inne warunki wynikające z ustawy Prawo geologiczne i górnicze zostały w przypadku skarżącej Spółki spełnione, skutkiem czego skarżąca Spółka uzyskała koncesję na wydobywanie kopalin z przedmiotowego złoża "L" to niewątpliwie organy powinny ten fakt uwzględnić w postępowaniu. Przedstawione powyżej rozważania przemawiają za koniecznością uchylenia zaskarżonej decyzji wobec braku dokładnego i wyczerpującego zebrania materiału dowodowego prowadzącego do jednoznacznego i nie budzącego wątpliwości ustalenia stanu faktycznego sprawy, czyli naruszenia art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego. Mając powyższe na uwadze zaskarżoną decyzję należało uchylić na podstawie art. 145 ( 1 pkt. 1 lit a i lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) Uwzględniając skargę Sąd orzekł o niewykonalności zaskarżonej decyzji stosownie do art. 152 przywołanej powyżej ustawy. O kosztach Sąd nie orzekał wobec braku zgłoszenia takiego wniosku zgodnie z art. 210 cytowanej powyżej ustawy. Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy organ orzekający będzie miał na uwadze powyżej poczynione uwagi i wyeliminuje wskazane powyżej uchybienia a dopiero w następstwie tak ustalonego stanu faktycznego sprawę podejmie stosowną decyzję.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło