II SA/Gl 584/09

PostanowienieWSA w Gliwicach2009-11-27

Skład orzekający: Sędzia NSA Łucja Franiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący, który samotnie wychowuje studiującą córkę, otrzymuje rentę strukturalną jako jedyne źródło dochodu, a jego wydatki na utrzymanie gospodarstwa domowego są wysokie, może zostać całkowicie zwolniony z kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, mimo posiadania kilku nieruchomości i zaciągniętych kredytów na edukację córki?
Ratio decidendi
Sąd częściowo zwolnił skarżącego z kosztów sądowych, uznając, że jego dochód i wydatki, w tym związane z utrzymaniem córki, uzasadniają zwolnienie w kwocie przekraczającej 200 zł. Jednakże, ze względu na posiadanie przez skarżącego kilku nieruchomości, które generują dodatkowe koszty, oraz fakt, że pomoc finansową w utrzymaniu córki udzielają mu również znajomi i rodzina, a spłata zobowiązań została odroczona, Sąd uznał, że nie zostały spełnione przesłanki do całkowitego zwolnienia z kosztów sądowych ani do ustanowienia adwokata.
Stan faktyczny
Skarżący J.O. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata w sprawie dotyczącej pozwolenia na budowę. W uzasadnieniu wskazał na samotne wychowywanie studiującej córki, rentę strukturalną jako jedyne źródło dochodu oraz wysokie koszty utrzymania. Posiada trzy nieruchomości i zaciągnął kredyt na studia córki. Referendarz sądowy oddalił wniosek, a skarżący wniósł sprzeciw, twierdząc, że nie otrzymał wezwania do udokumentowania okoliczności. Sąd rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym.
Rozstrzygnięcie
1. Zwolniono skarżącego z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 200 zł. 2. Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodnicząca - Sędzia NSA Łucja Franiczek po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...], nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę na skutek wniosku skarżącego o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata p o s t a n a w i a: 1. zwolnić skarżącego z wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 200 zł; 2. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie. Na skutek wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w przedmiotowej sprawie J.O. wniósł do Sądu pismo, w którym zawarł wniosek o przyznanie prawa pomocy. W wyznaczonym terminie skarżący złożył powyższy wniosek na urzędowym formularzu określając jego zakres jako zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że samotnie wychowuje córkę, która obecnie studiuje, jego jedyny dochód stanowi renta strukturalna w wysokości [...] zł, zaś koszty utrzymania gospodarstwa domowego wynoszą około [...] zł miesięczne. Skarżący nie posiada żadnych oszczędności, jest natomiast właścicielem trzech nieruchomości (dom odziedziczony po rodzicach, dom w budowie o powierzchni [...] m2 – finansowany z zaciągniętego kredytu oraz nieruchomość rolna o powierzchni [...] ha). Nadto, w skład jego majątku wchodzi lokal mieszkalny o powierzchni [...] m2, nie będący przedmiotem jego własności. Wezwaniem z dnia [...] referendarz sądowy zobowiązał wnioskodawcę do udokumentowania podniesionych przez niego okoliczności. Wezwanie to pozostało jednak bez odpowiedzi. Postanowieniem z dnia 22 października 2009 r. referendarz sądowy oddalił wniosek skarżącego o przyznanie prawa pomocy. W ustawowym terminie J.O. wniósł sprzeciw podnosząc, że przesyłki zawierającej powyższe wezwanie nie otrzymał. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.), dalej zwanej ustawą, w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy, przyznanie osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie całkowitym, czyli w świetle art. 245 § 2 ustawy obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, następuje, gdy osoba ta wykaże, iż nie jest w stanie pokryć jakichkolwiek kosztów postępowania. Na wstępie należy zauważyć, że Sąd odstąpił od ponownego wezwania skarżącego do uprawdopodobnienia okoliczności podniesionych we wniosku, albowiem oceniając osiągany przez niego dochód oraz ponoszone wydatki oparł się na dokumentacji złożonej w [...] r. w sprawie o sygn. akt II SA/Gl 754/08. Jak wynika z tych dokumentów na poczet czesnego tytułem zagranicznych studiów córki skarżącego zaciągnięty został kredyt bankowy w kwocie [...] £, wydatki związane z jej utrzymaniem za granicą stanowią kwotę ok. [...] zł. Jedynym źródłem dochodu skarżącego jest renta strukturalna, której znaczną cześć przeznacza na utrzymanie córki, skarżący także zapożycza się u znajomych oraz u rodziny. Pożyczki te zamierza zwrócić w terminie późniejszym, zaś zaciągnięty na studia córki kredyt będzie spłacany po dopiero po ich ukończeniu, z możliwością częściowego umorzenia uzależnionego od wyników w nauce. W świetle tych informacji Sąd stwierdził, że skarżący nie wykazał, iż w stosunku do jego osoby zachodzi przesłanka z art. 246 § 1 pkt 1 ustawy, lecz jedynie podstawa do częściowego zwolnienia go z wpisu sądowego od skargi w kwocie 300 zł. Okoliczność posiadania przez skarżącego kilku nieruchomości, wyłącza możliwość przyjęcia, że jest on osobą znajdującą się w szczególnie trudnej sytuacji finansowej, co więcej utrzymanie ich w majątku skarżącego bez czerpnia z tego tytułu dochodu, generuje jedynie dodatkowe koszty, tym samym budzi wątpliwość w zakresie zasadności takiego postępowania wnioskodawcy. Ponadto, skarżący nie wykazał, że na jego wyłącznym utrzymaniu pozostaje córka, lecz wręcz przeciwnie oświadczył, iż pomoc finansową w tym zakresie udzielają mu znajomi oraz rodzina, zaś spłata zaciągniętych zobowiązań została odroczona w czasie, nie ma wobec tego wpływu na obecną sytuację finansową skarżącego. Takie stanowisko Sądu potwierdza rozstrzygnięcie zapadłe w powołanej wyższej sprawie o sygn. akt II SA/Gl 754/08 (postanowienie z dnia 28 stycznia 2009 r.), mocą którego skarżący wnosząc o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym został zwolniony z obowiązku uiszczenia wpisu od skargi w kwocie przekraczającej 200 zł (wpis wynosił 500 zł jak w niniejszej sprawie) oraz odmówiono mu prawa pomocy w pozostałym zakresie. Wniesione przez skarżącego zażalenie na to postanowienie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił (postanowienie z dnia 17 marca 2009 r., sygn. akt II OZ 234/09). Również wniosek skarżącego o zmianę postanowienia z dnia 28 stycznia 2009 r. został prawomocnie oddalony. Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, Sąd, działając w trybie art. 260 ustawy, na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy, orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło