II SA/Gl 591/12
WyrokWSA w Gliwicach2012-10-15
Skład orzekający: Rafał Wolnik, Iwona Bogucka, Maria Taniewska - Banacka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy administracyjne, ustalając wysokość zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu przejętego na rzecz Skarbu Państwa, mogą dowolnie szacować stawki, czy też powinny opierać się na stawkach ustalonych przez radę powiatu?Ratio decidendi
Organy administracyjne nie mają pełnej swobody w szacowaniu wysokości należności za dozór pojazdu, gdy dozorca nie wykazał poniesionych kosztów. Metody zastosowane przez organ muszą być dobrane racjonalnie, a ich prawidłowość i poprawność zastosowania muszą zostać należycie uzasadnione. W przypadku braku jednoznacznych przepisów określających sposób ustalenia należności, organy powinny przeprowadzić postępowanie wyjaśniające i uzasadnić przyjęte ustalenia, nie mogąc dowolnie tworzyć własnych "taryf".Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku L.K. o zwrot wydatków i wynagrodzenie za dozór pojazdu, który został przejęty na rzecz Skarbu Państwa. Naczelnik Urzędu Skarbowego przyznał skarżącej część żądanej kwoty, stosując średnią stawkę dobową wyliczoną na podstawie stawek obowiązujących na innych parkingach. Dyrektor Izby Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Skarżąca wniosła skargę do WSA, zarzucając organom dowolność w ustalaniu stawek i brak uwzględnienia stawek ustalonych przez radę powiatu.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. oraz poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. i orzekł, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości. Zasądził również na rzecz skarżącej zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Iwona Bogucka, Sędzia WSA Maria Taniewska - Banacka (spr.), Protokolant Starszy referent Aleksandra Gumuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 października 2012 r. sprawy w sprawie ze skargi L.K. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie dozoru pojazdu 1. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...]r. nr [...], 2. orzeka, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza na rzecz skarżącej od Dyrektora Izby Skarbowej w K. kwotę 357 (trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Pismem z dnia [...] r. Komenda Powiatowa Policji w B. przekazała Urzędowi Skarbowemu w T. dokumentację dotyczącą usuniętego z drogi pojazdu marki [...] o nr rej. [...]. Pojazd został umieszczony na wyznaczonym decyzją Starosty [...] parkingu strzeżonym położonym w C. przy ul. [...].
Decyzją z dnia [...] r., znak [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. orzekł o przejęciu przedmiotowego pojazdu na rzecz Skarbu Państwa.
Fakturą z dnia [...] r., nr [...]r., właścicielka parkingu położonego w C. przy ul. [...], L. K., obciążyła organ likwidacyjny kwotą [...] zł tytułem zwrotu wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór sprawowany nad ww. pojazdem za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r., tj. od dnia otrzymania przez organ likwidacyjny akt pozwalających na prowadzenie postępowania likwidacyjnego do dnia jego zakończenia.
Pismem z dnia [...] r. L. K. powołując się na uchwałę Składu Siedmiu Sędziów NSA z dnia 29 listopada 2010 r. wniosła o wypłatę należnego jej wynagrodzenia oraz zwrot poniesionych kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru nad ww. pojazdem za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. w kwocie brutto [...] zł oraz kosztów usunięcia pojazdu z drogi w kwocie brutto [...] zł. Wnioskodawczyni wskazując kwotę [...] zł dokonała wyliczenia na podstawie Uchwały Rady Powiatu B.-L. nr [...] z dnia [...] r. wg Tabeli opłat obowiązującej od dnia [...] r. Wg cyt. Uchwały stawka dobowa za parkowanie samochodów osobowych o dopuszczalnej masie całkowitej do 3,5 t. wynosiła [...] zł brutto, natomiast ryczałt za dojazd, holowanie, załadunek/wyładunek wynosił [...] zł brutto.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...], wydanym na podstawie art. 17 § 1 i art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2005, Nr 229, poz. 1954 z późn. zm.) w związku z art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. 2005, Nr 108, poz. 908 z późn. zm.) oraz § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 28 lutego 2011 r. w sprawie rozciągnięcia stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. 2011, Nr 46, poz. 237), Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. przyznał L. K. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi oraz wynagrodzenie za dozór nad pojazdem m-ki [...] o nr rej. [...] za okres od dnia [...] r. do dnia [...] r. w łącznej wysokości [...] zł brutto.
W uzasadnieniu organ I instancji wskazał, że uchwałą z dnia 29 listopada 2010 r., sygn. akt I OPS 1/2010 Skład Siedmiu Sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, iż nie można uznać za zgodną z wyrażoną w art. 2 Konstytucji RP zasadą państwa prawnego sytuację, w której wyznaczony przez starostę podmiot prowadzący parking lub podmiot usuwający pojazd z drogi zostanie pozbawiony należności za dozór pojazdu przez okres 6 miesięcy tylko z tego względu, że pojazd nie został odebrany przez właściciela. W świetle podjętej Uchwały jednostce wyznaczonej do prowadzenia parkingu strzeżonego może być przyznane wynagrodzenie za cały okres wykonywania dozoru nad pojazdem oraz zwrot kosztów związanych z wykonywaniem dozoru, w tym kosztów usunięcia pojazdu z drogi. Dozorca występujący do organu egzekucyjnego o zwrot wydatków i wynagrodzenie za dozór może przedstawić pokwitowania w związku z poniesionymi wydatkami oraz wskazać trudy związane ze sprawowaniem dozoru. W zakresie przyznania wysokości wynagrodzenia za sprawowanie dozoru, NSA wskazał, że należy uwzględnić zakres obowiązków dozorcy, okoliczności towarzyszące przechowaniu, warunki sprawowania pieczy nad zajętą ruchomością oraz wielkość składowanego przedmiotu i powierzchnię niezbędną do jego składowania.
W dalszej części uzasadnienia organ I instancji wskazał, iż Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 2011 r., sygn. akt I OSK 494/10 uwzględniając ww. uchwałę stwierdził, iż opłaty za parkowanie, jakie ustala rada powiatu na podstawie art. 130a ustawy - Prawo o ruchu drogowym odnoszą się do właścicieli (innych niż Skarb Państwa) pojazdów usuwanych z dróg publicznych i umieszczonych na parkingach w trybie przewidzianym przepisami cyt. art. 130a ustawy -Prawo o ruchu drogowym oraz, że opłaty te nie mają wprost zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 130a ust. 10 przedmiotowej ustawy jak również fakt, iż zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia następuje w momencie wykazania przez podmiot sprawujący dozór, wydatków i wynagrodzenia poniesionych przez dozorcę w stosunku do przedmiotowego pojazdu. Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził również, że stawki ustalone przez radę powiatu mogą stanowić jedynie jeden z elementów ustalenia kwoty za dozór pojazdu.
Organ I instancji wskazał nadto, że stosownie do art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. W konsekwencji organ wezwał L. K. do uzupełnienia wniosku o doręczenie dokumentacji wskazującej na poniesienie koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia dozorcy w okresie sprawowania dozoru nad ww. pojazdem. W uzupełnieniu wniosku, pismem z dnia [...] r. L. K. doręczyła:
kalkulację kosztów za przechowywanie i sprawowanie dozoru oraz
kserokopię cennika usług.
Ponadto w dniu [...] r. do Urzędu wpłynęła dokumentacja dotyczącą poniesionych przez L. K. wydatków związanych z przetransportowaniem pojazdu z drogi na parking położony w C. przy ul. [...].
Naczelnik Urzędu Skarbowego po dokonanej analizie ww. pism stwierdził, iż wnioskodawczyni dokonując ponownego wyliczenia dziennej stawki dobowej nie przedstawiła na poparcie swoich kalkulacji żadnych dokumentów świadczących o wysokości poniesionych kosztów związanych ze sprawowaniem dozoru nad pojazdem. Ponadto dołączony cennik nie określa okresu obowiązywania zawartych w nim stawek, a ich wysokość w rażący sposób odbiega od średnich stawek dobowych (stawki te, zostały znacząco zawyżone) przyjętych na parkingach znajdujących się we właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu.
W związku z powyższym organ likwidacyjny uznał za właściwe przyjęcie jako podstawy wyliczenia żądanych kwot dotyczących zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór średniej stawki dobowej wyliczonej w oparciu o stawki obowiązujące w okresie sprawowania dozoru na parkingach znajdujących się we właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego w T.
Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał, iż podmioty prowadzące działalność gospodarczą o takim samym jak wnioskodawca profilu na terenie właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. działają w zbliżonych warunkach rynkowych. Podmioty te, dokonując kalkulacji wysokości dziennej stawki dobowej uwzględniają w niej koszty związane z dozorem oraz wynagrodzenie dozorcy. Uzasadnionym jest zatem przyjęcie tych stawek jako podstawy wyliczenia średniej dziennej stawki dobowej.
W odniesieniu do kosztów dotyczących usunięcia pojazdu z drogi wykazanych w kalkulacji dołączonej do pisma z dnia [...] r. Naczelnik Urzędu Skarbowego przyjął kwotę wskazaną w dołączonej specyfikacji.
Ponadto przy ustalaniu średniej stawki dobowej organ uwzględnił stawkę wynikającą z Uchwały Rady Powiatu B.-L. z dnia [...] r. wg Tabeli opłat obowiązujących od dnia [...] r. do dnia [...] r. (opłata dobowa - [...] zł brutto) i Tabeli opłat obowiązującej od dnia [...] r. do dnia [...] r. (opłata dobowa - [...] zł brutto).
W konsekwencji Naczelnik Urzędu Skarbowego działając na podstawie art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji przyznał właścicielowi parkingu, L. K. zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór nad pojazdem markiki [...] o nr rej. [...] za okres 202 dni, przy zastosowaniu średniej stawki dobowej wykazanej w tabeli, wg wyliczenia:
od dnia [...] r. do dnia [...] r., tj. 40 dni wg stawki [...] zł/dobę brutto = [...] zł
od dnia [...] r. do dnia [...] r., tj. 91 dni wg stawki [...] zł/dobę brutto = [...] zł
od dnia [...] r. do dnia [...] r., tj. 71 dni wg stawki [...] zł/dobę brutto = [...] zł
oraz koszt przetransportowania pojazdu: [...] zł brutto.
W zażaleniu na otrzymane postanowienie L. K., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika zarzuciła naruszenie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, wnosząc w konsekwencji o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyznanie kwoty [...] zł tytułem wynagrodzenia za dozór oraz [...] zł tytułem kosztów usunięcia pojazdu z miejsca zatrzymania na parking. W uzasadnieniu strona wskazała, że po pierwsze organ I instancji nie jest konsekwentny w swych ustaleniach. Przede wszystkim wskazuje, że podstawą wyliczenia wynagrodzenia powinna być stawka dobowa. Natomiast wyliczenia tej stawki dokonuje w oparciu o ryczałty miesięczne podmiotów prywatnych, a nie stawki dobowe. Nie kwestionuje wysokości stawki ustalonej przez Radę Powiatu za usunięcie i przechowywanie pojazdu, ale stawkę tę jedynie dolicza do swoich obliczeń średniej stawki za parkowanie pojazdu, które następuje z mocy umowy stron. Natomiast nie uwzględnia organ faktu zadania publicznego wykonywanego na mocy art. 130 a Prawa o ruchu drogowym przez L. K. Taki zabieg organu nie może być uzasadniony. Ani art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ani żaden inny przepis kodeksu postępowania administracyjnego nie zezwala bowiem organowi na samodzielne szacowanie stawki wynagrodzenia. Po drugie skarżąca jest wyznaczoną jednostką, która zaczyna sprawowanie dozoru nad pojazdem na zlecenie właściwego organu Policji - realizując w ten sposób zadanie zlecone z zakresu administracji publicznej. Z wydanego przez organ postanowienia nie wynika natomiast czy organ uwzględniając parkingi, których stawki zostały uwzględnione przy szacowaniu wynagrodzenia badał równocześnie, czy te parkingi spełniają warunki wymienione wyżej, czy posiadają opinię właściwego komendanta Policji, czy posiadają określoną ilość miejsc do parkowania i wymagany monitoring. Skarżąca ustalając nadto wysokość wynagrodzenia powołała się na wysokość opłat ustalonych przez Radę Powiatu B.-L. (na terenie, którego znajdował się pojazd), ponieważ stawki tych opłat odnoszą się właśnie do sprawowanego dozoru na podstawie art. 130 a ustawy - Prawo o ruchu, uwzględniające podwyższone koszty prowadzenia tego dozoru oraz inne trudy związane z prowadzeniem takiego dozoru (zabezpieczenie pojazdów, rodzaj ogrodzenia, oświetlenie i monitoring). Do takich koniecznych kosztów należy również doliczyć koszt kredytowania wydatków, które obciążają przecież Skarb Państwa. W związku z powyższym, Strona domaga się wynagrodzenia za każdą dobę parkowania pojazdu plus podatek VAT w obowiązującej stawce.
Postanowieniem z dnia [...] r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej w K. utrzymał w mocy zaskarżone doń postanowienie pierwszoinstancyjne. W uzasadnieniu zrelacjonował przebieg dotychczasowego postępowania, a następnie wskazał, że zgodnie z przepisem § 6 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie rozciągania stosowania przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, do przechowywania ruchomości stosuje się odpowiednio przepisy art. 100-103 ustawy egzekucyjnej. Art. 102 § 2 tej ustawy stanowi, iż organ likwidacyjny przyzna, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Zwrot ten powinien nastąpić w momencie wykazania przez przechowawcę koniecznych wydatków i wynagrodzenia, poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. Z kolei organ orzekający w sprawie, po otrzymaniu takiego żądania, jeżeli nie zgadza się z przedstawionym przez prowadzącego parking wyliczeniem, jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w tym zakresie. Skarżąca domagała się zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu w kwocie 200 dni x [...] brutto, do daje kwotę [...] zł oraz za usunięcie pojazdu z drogi kwotę [...] zł. Powyższe koszty wyliczyła na podstawie Uchwały Rady Powiatu B.-L. Nr [...]. i tabeli opłat obowiązującej od dnia [...] r. Na wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. o przedstawienie dokumentów związanych z wydatkami poniesionymi przy sprawowaniu dozoru nad konkretnym pojazdem, Strona przesłała jedynie cennik usług oraz ogólną kalkulację kosztów przechowywania i dozorowania pojazdów na parkingu strzeżonym, nie przedstawiając żadnych dowodów na poparcie wykazanych kwot. Powyższe spowodowało, że organ został zmuszony samodzielnie dokonać ustaleń i wyliczenia koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenia za dozór pojazdu, o którym mowa na wstępie niniejszego rozstrzygnięcia. Żaden przepis ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie określa jak należy ustalić przedmiotowe należności. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego sygn. akt I OPS 1/10, nie została zawarta odpowiedź na pytanie w jaki sposób należy obliczyć te stawki. Nie ulega jednak wątpliwości, że należności te winny odpowiadać rzeczywistym i koniecznym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na dozorowanie konkretnego pojazdu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 28 stycznia 2011 r. o sygn. akt I OSK 494/10 wyraził stanowisko, że Skarb Państwa nie jest związany stawkami ustalonymi przez radę powiatu, natomiast mogą stanowić one jeden z elementów ustalenia kwoty za dozór pojazdu. Opłaty te nie mają bowiem wprost zastosowania do Skarbu Państwa, który stał się właścicielem pojazdu przechowywanego na parkingu z uwagi na wystąpienie przesłanek wymienionych w art. 130a ust. 10 przedmiotowej ustawy. Tym samym nie można podzielić poglądu L. K., że za podstawę do obliczenia należności za parkowanie winny stanowić stawki przyjęte przez Radę Powiatu na podstawie art. 130a ust. 6 ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Dyrektor Izby Skarbowej w K. wskazał nadto, że parkingi przyjęte do analizy porównawczej spełniały niezbędne kryteria wymagane do parkowania i dozoru pojazdów, a warunki związane z dozorem w tych jednostkach parkingowych są zbliżone. W konsekwencji, zdaniem organu II instancji, Naczelnik Urzędu Skarbowego w T. poprawnie wyliczył kwoty, które przyznał L. K. tytułem zwrotu koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu marki [...] o nr rej. [...] za okres jego przechowywania od dnia [...] r. do dnia [...] r., w wysokości średniej ceny abonamentu dobowego brutto ustalonego przez organ. Ustalenie wysokości tych stawek organ I instancji poprzedził ustaleniem stawek abonamentów przyjętych na innych parkingach położonych w obszarze właściwości miejscowej Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. tj. na terenie miasta T. Ponadto odniósł stawki abonamentowe do stawki za parkowanie i dozorowanie pojazdów określonej w Uchwale Rady Powiatu B. – L. Organ I instancji przeprowadził rzetelne postępowanie dowodowe, a sposób wyliczenia należności za dozór nie budzi wątpliwości. Kwestia kosztów usunięcia pojazdu z drogi nie stanowi kwestii spornej, zatem organ odwoławczy nie będzie się w tym zakresie wypowiadał. Odnosząc się do żądania strony w sprawie wypowiedzenia się przez organ II instancji w zakresie prawidłowej stawki VAT za ww. usługę, Dyrektor Izby Skarbowej w K. zauważył, iż kwestia ta nie była przedmiotem rozpatrywanej sprawy. Ponadto, właściwym organem dla dokonywania interpretacji prawa podatkowego jest Minister Finansów.
Pismem z dnia [...] r. reprezentowana przez radcę prawną A. D. L. K. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach zarzucając wydanemu przez Dyrektora Izby Skarbowej w K. postanowieniu naruszenie art. 102 § 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i w konsekwencji wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu skargi wskazała, iż nie zgadza się w części z treścią rozstrzygnięcia. Na mocy zaskarżonego postanowienia organ utrzymał bowiem w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. przyznające skarżącej kwotę [...] zł brutto tytułem zwrotu koniecznych wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu, podczas gdy skarżąca wnosiła o zwrot w wysokości [...] zł tytułem wynagrodzenia za dozór oraz [...] zł tytułem kosztów usunięcia pojazdu z miejsca zatrzymania na jej parking i tej kwoty się domaga. Skarżąca podkreśliła w tej mierze, że w przypadku spraw dotyczących przyznania wynagrodzenia za dozór i przechowanie pojazdów, które są przechowywane na parkingu przechowawcy na zlecenie Policji zgodnie z art. 130a Prawa o ruchu drogowym działanie organu nie może się sprowadzać do dokonywania własnych wyliczeń organu, tworzenia "taryfy" w oparciu o ceny wybranych przedsiębiorców prowadzących parkingi. Pomimo nadto wyraźnej wskazówki płynącej z uchwały NSA, iż okoliczności związane z trudami i kosztami prowadzenia parkingów przechowujących pojazdy zatrzymane na postawie prawa o ruchu drogowym uwzględnia rada powiatu przy ustalaniu wysokości opłat za usunięcie i parkowanie pojazdu zgodnie z art. 130a ust. 1 pkt 5c i 6 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, organ ten fakt ignoruje. Opłaty te zaś mają zastosowanie także wtedy, gdy właściciel nie odebrał pojazdu w określonym terminie. Nadto rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania zwrotu koniecznych wydatków za dozór i przechowywanie nie mogą mieć charakteru uznaniowego, bo przepis prawny na to nie zezwala. Natomiast organ dokonał szacowania to jest przyznania wynagrodzenia według swojego uznania - powołując się na średnie ceny abonamentu dobowego w innych parkingach. Przyjęcie zresztą przez organy, iż taryfa ustalona przez Radę Powiatu nie dotyczy pojazdów, które są przechowywane na zlecenie policji, nie ma oparcia w żadnym przepisie prawnym. Nie ma podstaw do rozróżniania pomiędzy sytuacją, w której właściciel zatrzymanego pojazdu, w końcu go odbiera a sytuacją, gdy własność tego pojazdu przechodzi na Skarb Państwa. Powyższe stanowisko wynika z roli przechowawcy, jaką przypisuje mu prawo cywilne. Nie ma również podstaw do kwestionowania wysokości stawek ustalonych przez Radę Powiatu jako nadmiernie wygórowanych za świadczenie dozoru (przechowywania) pojazdu, gdyż organ ten stanowiący władzę publiczną nie jest przedsiębiorcą nastawionym na osiągnięcie zysku. W konkluzji skargi podkreślono, że L. K. domaga się wynagrodzenia za każdą uprawnioną dobę parkowanego pojazdu według stawek wynikających z Uchwały Powiatu B.-L. z dnia [...] r., nr [...] i obowiązującej tabeli z dnia [...] r. Do kwoty tej należy doliczyć podatek VAT w obowiązującej stawce.
Skarga została wniesiona w terminie.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie przytaczając tezy, które sformułował był w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia. Organ podkreślił bowiem, że w skardze nie sformułowano nowych zarzutów, które nie podlegały rozpoznaniu.
Dodatkowym pismem procesowym z dnia [...] r., sporządzonym zatem i wniesionym już po zamknięciu rozprawy, zatytułowanym "Uzupełnienie skargi" pełnomocnik skarżącej zarzuciła organom brak ustalenia pojęcia "konieczne wydatki", o których mowa w art. 102 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, dowolność ustalania wynagrodzenia za dozór i zwrot koniecznych wydatków, nieuwzględnienie cywilnego charakteru wynagrodzenia za dozór.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez m.in. kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2012, poz. 270 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego go postanowienia pierwszoinstancyjnego wykazało, że są one dotknięte uchybieniami uzasadniającymi ich wzruszenie, a tym samym przedmiotowa skarga, zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać jednak należy, że w rozpoznawanej sprawie nabycie przez Skarb Państwa własności przedmiotowego pojazdu nastąpiło w trybie art. 130a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, przywołanej przez organy obydwu instancji, co potwierdza dołączona do akt administracyjnych decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. z dnia [...] r. Konsekwencją tego jest fakt, że organem egzekucyjnym był Naczelnik Urzędu Skarbowego (w tym wypadku w T. - z uwagi na przechowywanie przedmiotowego pojazdu na terenie właściwości tego organu), a zatem zdaniem składu orzekającego, organ ten jest właściwy do orzekania w przedmiocie zwrotu wydatków i wynagrodzenia za dozór pojazdu, mimo zmiany stanu prawnego, dokonanego ustawą z dnia 22 lipca 2010 r. (Dz. U. Nr 152, poz. 1018) w zakresie właściwości organów egzekucyjnych. Ustawa nowelizująca nie przewiduje bowiem w tym wypadku właściwości starosty, a jedynie reguluje tryb postępowania z pojazdami, wobec których do dnia [...] r. nie zostało orzeczone o przepadku pojazdu, co nie dotyczy niniejszej sprawy.
Przedmiotem skargi jest postanowienie przyznające skarżącej zwrot wydatków oraz wynagrodzenie za dozór pojazdu za okres sprzed przejścia własności tego samochodu na rzecz Skarbu Państwa w kwocie niższej niż żądana we wniosku.
Przypomnienia w tym miejscu wymaga, iż stosownie do utrwalonego w tej mierze orzecznictwa sądów administracyjnych w myśl art. 102 § 2 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji organ egzekucyjny przyznaje, na żądanie dozorcy, zwrot koniecznych wydatków związanych z wykonywaniem dozoru oraz wynagrodzenie za dozór. Wykładnia językowa tego przepisu daje podstawę do wyprowadzenia wniosku, że zwrot koniecznych wydatków oraz wynagrodzenia następuje w momencie wykazania koniecznych nakładów poniesionych przez konkretnego dozorcę w stosunku do określonego pojazdu. To na dozorcy ciąży zatem obowiązek wykazania owych poniesionych kosztów. Jeśli zaś, jak miało to miejsce w przedmiotowej sprawie, dozorca nie wskazał jakie konkretnie poniósł wydatki związane z dozorem samochodu, nie przedstawił stosownych dokumentów, ani nie wykazał sposobu ich wyliczenia (na wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego w T. skarżąca przesłała jedynie cennik usług oraz ogólną kalkulację kosztów przechowywania i dozorowania pojazdów na parkingu strzeżonym, nie przedstawiając żadnych dowodów na poparcie wykazanych kwot) to wówczas stosownych ustaleń w trakcie prowadzonego postępowania wyjaśniającego winien dokonać organ. Podkreślenia w tym miejscu wymaga, że ani art. 102 § 2 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, ani żaden inny przepis powołanej ustawy nie określa w sposób jednoznaczny jak należy ustalić przedmiotową należność. Sposobu obliczenia stawek za okres wykonywania dozoru i kosztów związanych z wykonywaniem dozoru nie przesądziła także uchwała NSA z dnia 29 listopada 2010 r. sygn. akt I OPS 1/10 (por w tej mierze szerzej np. wyrok NSA z dnia 28 stycznia 2011 r. sygn. akt I OSK 464/10). Nie ulega natomiast wątpliwości, że należność ta winna odpowiadać rzeczywistym i wykazanym wydatkom poniesionym przez podmiot wykonujący dozór na wykonywanie dozoru, w tym przypadku na utrzymanie i eksploatację parkingu oraz wynagrodzenie za sprawowany dozór mienia przechowywanego na parkingu (por. wyrok NSA z dn. 10 marca 2009 r., sygn. akt I OSK 1399/08).
To, iż przepisy nie narzucają organowi metod ustalania wysokości należności, którą winien przyznać dozorcy, w sytuacji w której kosztów tych nie wykazał prowadzący parking, nie oznacza jednak, że organ ma w tym zakresie pełną swobodę i należności może wyliczać dowolnie. Metody zastosowane przez organ muszą bowiem być dobrane w sposób racjonalny a prawidłowość ich doboru i poprawność zastosowania muszą zostać w sposób nie budzący wątpliwości uzasadnione.
Wydane przez organ I instancji postanowienie wymogów tych nie spełnia. Znajduje się w nim wprawdzie obrazująca wyliczenie tabela jednak zarówno część wprowadzonych do niej danych, jak też sposób przeprowadzania obliczeń nie zostały w żaden sposób uzasadnione, a tym samym Sąd nie jest w stanie skontrolować i ocenić prawidłowości dokonanych wyliczeń.
Wskazać w tym miejscu należy, że organ I instancji dla celów porównawczych przyjął miesięczne stawki abonamentowe obowiązujące w okresie, za który strona zgłasza roszczenia na 3 innych parkingach: "A" Sp. o.o., "B" E. C. i "C". Notabene nie jest jasnym dlaczego akurat te 3 parkingi organ uznał za najbardziej miarodajne do dokonywania dalszych wyliczeń, zwłaszcza, ża położone są nie w C., gdzie usytuowany jest parking skarżącej lecz w T. Nadto w odróżnieniu od pozostałych dwóch parkingów ("B" E. C. i "C"), które podały konkretne stawki opłat abonamentowych, "A" Sp. z o.o. podała tzw. widełki wskazując, iż w roku [...] stawki te wynosiły od [...] do [...] zł, a w roku [...] od [...] do [...], nie wskazując jednocześnie przez jaką część roku, która kwota była obowiązującą. Pomimo tej niejasności organ nie wezwał do bliższych wyjaśnień i z nieznanych przyczyn uznał, że z wskazanej jako dolna i górna granica widełek stawki należy wyprowadzić średnią, taka bowiem wartość znalazła się w tabeli. Następnie organ I instancji zsumował ceny miesięcznych abonamentów na poszczególnych parkingach w poszczególnych okresach czasu, a następnie wyliczył średnią cenę miesięcznego abonamentu stosowanego na wskazanych wyżej parkingach w roku [...] i [...]. Kolejnym etapem obliczeń było dokonanie przez organ, za pomocą dzielenia przez 30, wyliczenia stawki dobowej. Przyczyny, dla których organ wezwał dozorców do wskazania nie stawek dobowych lecz miesięcznych, a następnie samodzielnie wyprowadził z nich hipotetyczne stawki dobowe, pomimo że o ile stawki takie wówczas również na parkingach funkcjonowały to mogły być ustalane w sposób zgoła odmienny - nie zostały przez organ ujawnione. W konsekwencji absolutnie niejasnym jest czy intencją organu było oparcie się na stosowanych na innych parkingach abonamentach miesięcznych czy cenach dobowych. Z nieznanych przyczyn do wyliczonej w taki sposób "hipotetycznej" stawki dobowej organ dodał następnie cenę dobowego abonamentu ustaloną w Uchwale Powiatu B.-L. po czym wyliczył z sumy kolejną średnią, przyjmując ją, nadal bez wyjaśnienia, jako bazę do wyliczenia przysługujących L. K. należności.
Uzasadnienia doboru przyjętych do wyliczeń danych i przyjętej metody wyliczenia brak również w utrzymującym w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne postanowieniu Dyrektora Izby Skarbowej w K. Wskazane wątpliwości uniemożliwiają Sądowi kontrolę prawidłowości wydanych przez organy rozstrzygnięć, a w konsekwencji obydwa wydane w sprawie postanowienia musiały zostać wyeliminowane z obrotu prawnego.
W ramach ponownego postępowania organ powtórnie rozważy prawne i faktyczne okoliczności sprawy, przyjmie stosowną do okoliczności metodę wyliczeń przysługujących L. K. kwot, a przyjęte ustalenia i wnioski należycie uzasadni.
W świetle przedstawionych wyżej wywodów należało uwzględnić skargę i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. orzec jak w sentencji. O kosztach obejmujących wpis od skargi w kwocie 100,00 zł, wynagrodzenie pełnomocnika – 240,00 zł oraz opłatę skarbową od pełnomocnictwa – 17,00 zł orzeczono na wniosek strony skarżącej na podstawie art. 200, 205 i 209 p.p.s.a. a także § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. 2002, Nr 163, poz. 1349 z późn. zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło