II SA/Gl 594/18

WyrokWSA w Gliwicach2018-11-07

Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Grzegorz Dobrowolski, Łucja Franiczek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zgłoszenie budowy budynku gospodarczego na działce rolnej, na której obowiązuje miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zakazujący lokalizacji nowych budynków, może zostać zrealizowane w trybie zgłoszenia, czy też wymaga pozwolenia na budowę?
Ratio decidendi
Zgłoszenie budowy budynku gospodarczego na działce rolnej, objętej miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zakazującym lokalizacji nowych budynków, jest niedopuszczalne. Taki budynek wymaga pozwolenia na budowę, a organ administracji architektoniczno-budowlanej ma podstawę do wniesienia sprzeciwu, jeśli zgłoszenie narusza ustalenia planu miejscowego. Plan miejscowy, jako akt prawa miejscowego, jest wiążący dla organów i sądu, a jego postanowienia mogą ograniczać prawo własności.
Stan faktyczny
Starosta wniósł sprzeciw wobec zgłoszenia budowy budynku gospodarczego przez B. C. na działce nr 1 w miejscowości L., wskazując na zakaz lokalizacji nowych budynków na tym terenie zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda Śląski utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżąca B. C. wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów i błędną wykładnię planu miejscowego, powołując się na wcześniejszy wyrok WSA. WSA oddalił skargę.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia NSA Łucja Franiczek, Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2018 r. sprawy ze skargi B. C. na decyzję Wojewody Śląskiego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie sprzeciwu w sprawie zgłoszenia robót budowlanych oddala skargę. Starosta [...] po rozpoznaniu zgłoszenia B. C. wydaną na podstawie art. 30 ust. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2017 r. poz. 1332 ze zm., zwanej też dalej ustawą lub Prawem budowlanym) decyzją z dnia [...] r. nr [...] wniósł sprzeciw co do objętej tym zgłoszeniem budowy budynku gospodarczego o powierzchni 35 m2 na działce nr 1 w miejscowości L. W uzasadnieniu stwierdził, że zgodnie z obowiązującą uchwałą nr [...] z dnia [...] r. (Dz. Urz. Woj. Śl. Poz. [...] z [...] r.) w przedmiocie planu zagospodarowania przestrzennego Gminy N. dla obszaru Sołectwa L. (dalej jako plan zagospodarowania) proponowana do zabudowy budynkiem gospodarczym działka nr 1 znajduje się na obszarze oznaczonym symbolem 8R. Zgodnie z § 19 ust. 2 tego planu zakazuje się na tym terenie lokalizacji nowych budynków. W odwołaniu od tej decyzji B. C. podniosła, że planowana budowa nie zmienia rolniczego charakteru działki gdyż użytkowanie objętego zgłoszeniem budynku będzie związane z jej rolniczym wykorzystywaniem. Odmowna decyzja nie może naruszać prawa własności. Zarzuciła, że sprzeciw został wydany z naruszeniem "obowiązujących ustaw jak i decyzji sądów..." oraz z naruszeniem art. 87 Konstytucji. Zdaniem odwołującej się stanowisko Starosty co do sprzeczności inwestycji z planem zagospodarowania nie uwzględnia odmiennej w tym względzie wykładni zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 1144/14. Wojewoda Śląski odwołania tego nie uwzględnił i zaskarżoną decyzją z dnia [...] r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kpa decyzję Starosty [...] utrzymał w mocy. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podzielił stanowisko organu pierwszej instancji, że w świetle treści § 19 ust. 2 pkt 1 planu zagospodarowania zabudowa działki nr 1 jest niedopuszczalna. Organ stoi bowiem na stanowisku, że można na terenach rolnych lokalizować obiekty związane z wyznaczoną rolą, funkcją terenu (których katalog określa art. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych), po warunkiem, że w planie miejscowym nie ma wyraźnie sformułowanego zakazu zabudowy na tych terenach (uchwała NSA z dnia 11 maja 1998r. sygn. akt OPK 40/97 – ONSA z 1998 r. z 4, poz. 111). Wprowadzenie w planie miejscowym zakazu zabudowy na terenach rolnych jest zaś prawnie dopuszczalne w ramach tzw. władztwa planistycznego gminy. Zgodnie z art. 14 ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r. poz. 1073) miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego jest aktem prawa miejscowego, którego postanowienia mają moc powszechnie obowiązującą i są wiążące dla organów administracji publicznej. Jak wynika natomiast z art. 30 ust. 6 pkt 2 ustawy Prawo budowlane organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa miejscowego lub inne przepisy. Za uzasadniony należy zatem zdaniem Wojewody uznać orzeczony na podstawie powyższego przepisu sprzeciw organu I instancji. Odnosząc się do argumentów wniesionego odwołania Wojewoda wyjaśnił, że stosownie do przepisu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (obecnie Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej ustawą p.p.s.a.) organy orzekające są związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu sądu. Jednakże wyrok taki jest wiążący wyłącznie w konkretnej sprawie. Powołany przez skarżącą wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 stycznia 2015 r. sygn. akt II SA/Gl 1144/14 zapadł w sprawie dotyczącej innego stanu faktycznego oraz przed wejściem w życie postanowień aktualnie obowiązującego planu miejscowego. Nie jest zatem wiążący dla organów orzekających w sprawie dotyczącej aktualnie dokonanego zgłoszenia. Dodatkowo organ odwoławczy zauważył, że kwestia wymogów formalnych dla zamiaru budowy budynku gospodarczego związanego z produkcją rolną została uregulowana w art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, który stanowi, iż pozwolenie na budowę nie jest wymagane na budowę parterowych budynków gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową w ramach istniejącej działki siedliskowej. Realizacja takich budynków gospodarczych może zatem nastąpić na podstawie zgłoszenia wyłącznie w sytuacji, gdy budynki te mają być wybudowane w ramach działki siedliskowej i uzupełniać zabudowę zagrodową. Brak wymogu uzyskania pozwolenia na budowę został zatem ograniczony do sytuacji, gdy nowe obiekty mają uzupełniać już istniejącą zabudowę. Natomiast realizacja budynków gospodarczych na działce o charakterze rolnym, która nie ma charakteru siedliskowego, i na której brak jest jakichkolwiek zabudowań, nie jest objęta dyspozycją art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego i wymaga, zgodnie z art. 28 ust. 1 tej ustawy, uzyskania pozwolenia na budowę (wyrok WSA w Gdańsku z 29 kwietnia 2009 r. sygn. akt II SA/Gd 66/10). Z dokumentów dołączonych do zgłoszenia wynika zaś, że dotyczy ono budowy budynku gospodarczego na działce stanowiącej użytek rolny, która nie ma charakteru siedliskowego i na której brak jest jakichkolwiek zabudowań. Wobec powyższego, przedmiotowy budynek gospodarczy nie mógłby zostać zrealizowany na podstawie zgłoszenia lecz jedynie na podstawie pozwolenia na budowę. W sytuacji, gdy zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę, podstawę wniesienia sprzeciwu stanowi art. 30 ust. 6 pkt 1 ustawy Prawo budowlane. W skardze do sądu administracyjnego na powyższą decyzję Wojewody Śląskiego B. C. wniosła o jej uchylenie. Zarzuciła "niedostosowanie" się do w/w wyroku II SA/Gl 1144/14, brak odniesienia się do ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych oraz błędne powołanie się na treść art. 29 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. W uzasadnieniu skargi powołała się jak w odwołaniu na treść uzasadnienia wyroku tut. Sądu sygn. akt II SA/Gl 1144/14 stwierdzając, że zakaz zabudowy nie może uniemożliwiać budowy zagrody i osiedlenia się w niej celem rolniczego wykorzystania gruntu. Podniosła, że zgłoszenia budowy dokonała w oparciu i treść art. 29 ust. 1 pkt 2a, a nie pkt 1 Prawa budowlanego, chociaż rozpoczęła już na tej samej działce w oparciu o pozwolenie budowę zagrody i tym samym stała się również posiadaczem siedliska. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie powołując się na motywy zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie sądowej w dniu 7 listopada 2018 r. skarżąca wniosła dodatkowo o zasądzenie na jej rzecz zwrotu kosztów postępowania. Nadto powołała się na przedłożony odpis wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 sierpnia 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2012/16. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie albowiem zaskarżona decyzja nie narusza obowiązującego prawa, a tylko pod tym względem podlegała ona w niniejszym postępowaniu kontroli Sądu zgodnie z treścią art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 2188 ze zm.). Jak to prawidłowo stwierdziły organy obu instancji, a co wynika z treści art. 30 ust. 6 Prawa budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli budowa lub wykonanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza m.in. ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Taka zaś sytuacja zachodzi w niniejszej sprawie w sytuacji gdy skarżąca zgłosiła zamiar budowy budynku gospodarczego na działce znajdującej się na terenie, na którym zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego Gminy N. z dnia [...] r. obowiązuje zakaz lokalizacji nowych budynków (symbol terenu R - § 13 ust. 2 pkt 1 planu). Zgodnie z treścią powołanego przez skarżącą art. 87 Konstytucji RP (ust. 2) plan ten stanowi na obszarze Gminy N. źródło powszechnie obowiązującego prawa Rzeczypospolitej Polskiej. Oznacza to, w związku z brzmieniem art. 14 ust. 8 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, że jego treścią były związane zarówno organy orzekające jak i Sąd przy rozpoznaniu niniejszej skargi. Zgodnie z art. 6 ust. 1 tej ustawy ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego kształtują, wraz z innymi przepisami sposób wykonywania prawa własności nieruchomości. To zaś łącznie oznacza, że treść obowiązującego planu może ograniczać własność zgodnie z treścią art. 64 ust. 3 Konstytucji. Bezskuteczne jest przy tym powoływanie się przez skarżącą na treść prawomocnego wyroku tut. Sądu sygn. akt II SA/Gl 1144/14 skoro został on wydany odnośnie innego zamierzenia inwestycyjnego i w oparciu o wcześniejszy obowiązujący dla działki skarżącej miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego (plan z [...] r.). Gdy zaś chodzi o przedłożony na rozprawie sądowej wyrok WSA w Warszawie sygn. akt VII SA/Wa 2012/16 to jego przedmiotem był przymiot strony Gminy N. w postępowaniu o pozwolenie na zabudowę działki skarżącej i tym samym jest całkowicie nieprzydatny dla rozpoznania niniejszej skargi. Z powyższych względów skarga jako nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło