II SA/Gl 61/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Bonifacy Bronkowski po rozpoznaniu w dniu 5 sierpnia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi E. P., M. P., J. P. i A. P. – następców prawnych H. P. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia wykonania rozbiórki budynku na skutek sprzeciwu skarżącej E. P. od postanowienia referendarza sądowego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 16 lipca 2009 r. w przedmiocie przyznania prawa pomocy p o s t a n a w i a 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w całości; 2. ustanowić dla skarżącej adwokata z urzędu. Postanowieniem referendarza sądowego z dnia 16 lipca 2009 r. oddalono wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy. Od powyższego postanowienia w ustawowym terminie skarżąca wniosła sprzeciw. W jego uzasadnieniu wskazała przede wszystkim, iż jej dochód w wysokości [...] zł z tytułu świadczenia rentowego nie pozwala w żadnym wypadku na opłacenie kosztów sądowych i fachowego pełnomocnika. Skarżąca nie jest natomiast w stanie występować sama w procesie z uwagi na zawiłość sprawy. Jednocześnie podniosła, iż w mieszkaniu położonym przy [...] mieszka sama, jej mąż H. P. i syn K. P. nie żyją, w związku z powyższym zmuszona była przenieść się do syna M. P. zamieszkałego przy ul. [...]. Powyższe skarżąca potwierdziła również na rozprawie, która odbyła się w dniu 23 lipca 2009 r., oświadczając jednocześnie, iż mieszkanie przy [...] jest zadłużone, a zaległości finansowe stale wzrastają, skarżąca nie płaci bowiem czynszu, opłaca jedynie media. Nadto wskazała, że wyprowadzi się z tego mieszkania wówczas, gdy administracja przyzna jej mniejsze mieszkanie. Administracja nie wyraża natomiast zgody na dokonanie zamiany mieszkania we własnym zakresie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej p.p.s.a.) w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie z treścią art. 245 § 1 p.p.s.a., strona może się ubiegać o przyznanie jej prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym. Prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Przepis art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi zaś, że przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym następuje wówczas, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja prawa pomocy stanowi przy tym wyjątek od zasady odpłatności postępowań sądowych i stosowana być winna jedynie w przypadkach uzasadniających pokrycie kosztów procesu przez Skarb Państwa. Odnosząc przywołaną wyżej regulację prawną do realiów rozpatrywanej sprawy stwierdzić należy, że przewidziana w art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a. przesłanka zwolnienia E. P. od kosztów sądowych (tj. opłat sądowych i wydatków) oraz ustanowienia w sprawie fachowego pełnomocnika procesowego w osobie adwokata z urzędu została spełniona w stopniu pozwalającym na uwzględnienie złożonego wniosku w całości. Biorąc pod uwagę wskazaną we wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną skarżącej oraz okoliczności sprawy, jak również wiek skarżącej i jej stan zdrowia, uznać przyjdzie, iż wniosek ten zasługuje na uwzględnienie. Zarówno stan majątkowy skarżącej, jak i wysokość uzyskiwanego przez nią świadczenia przemawia za przyjęciem poglądu, iż nie jest ona w stanie ponieść kosztów postępowania i kosztów zastępstwa procesowego. Jak wynika bowiem z dokumentów nadesłanych przez skarżącą, jedynym źródłem dochodu skarżącej jest świadczenie rentowe w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Dokonana w tym kontekście analiza stanu majątkowego wnioskodawczyni – przeprowadzona w oparciu o podniesione w sprawie okoliczności - prowadzi do wniosku, iż skarżąca wykazała w dostateczny i przekonujący sposób, iż nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, w tym kosztów wynagrodzenia adwokata. Mając na uwadze podniesione wyżej okoliczności postanowiono jak w sentencji w oparciu o art. 245 § 1 i § 2 p.p.s.a. w związku z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., działając na podstawie art. 254 § 1 p.p.s.a.