II SA/Gl 613/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Rafał Wolnik, Sędziowie Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Barbara Urban, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 listopada 2009 r. sprawy ze skargi G. G. (G.) i A. C. na zarządzenie Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie regulaminu przetargu na najem lokali mieszkalnych postanawia: odrzucić skargę. Wspólnym pismem z dnia [...] G.G. i A.C. wnieśli o cyt. "unieważnienie wszystkich aktów prawa miejscowego wydanych na podstawie uchwały Rady Miejskiej w Ś. nr [...], ze szczególnym uwzględnieniem Uchwały nr [...] Zarządu Miasta Ś. z dnia [...] w sprawie przetargów na najem lokali mieszkalnych oraz Zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] w sprawie przyjęcia regulaminu organizowania i przeprowadzania przetargu na najem lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w Ś.". W uzasadnieniu skarżący wskazali, że w dniu [...] zwrócili się do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Gliwicach z prośbą o unieważnienie Uchwały Rady Miasta w Ś. dnia [...] nr [...], zarzucając jej naruszenie art. 7, art. 8 oraz art. 21 ust. 1 pkt. 2 i ust 2 pkt. 4 ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i zmianie kodeksu cywilnego, (Dz. U. 2005, Nr 31, poz. 266 z późn. zm.). Mając powyższe na uwadze zwracają się obecnie również z prośbą o unieważnienie wszystkich aktów prawa miejscowego wydanych na podstawie przytoczonej powyżej uchwały. Unieważnienie wskazanych aktów, jako niezgodnych z obowiązującym w tym zakresie prawem, byłoby bowiem w pełni uzasadnione w przypadku unieważnienia wskazanej uchwały Rady Miasta. Skarżący podkreślili, że zwracają się zwłaszcza o unieważnienie Uchwały nr [...] Zarządu Miasta Ś. z dnia [...] w sprawie przetargów na najem lokali mieszkalnych oraz Zarządzenia nr [...] Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...] w sprawie przyjęcia regulaminu organizowania i przeprowadzania przetargu na najem lokali mieszkalnych w budynku przy ul. [...] w Ś., które to akty zostały uchwalone i przyjęte z naruszeniem przepisów prawa i były niekorzystne dla mieszkańców budynku przy ul. [...]. Akty te nadal obowiązują. Jako dowód podjęcia aktów z naruszeniem prawa skarżący podnieśli, że zarówno Uchwała nr [...] z dnia [...] jak i wydana na jej podstawie Uchwała Zarządu Miasta nr [...] z dnia [...] oraz stanowiące przedmiot skargi w niniejszym postępowaniu Zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta dotyczące przyjęcia regulaminu w sprawie organizowania przetargu na lokale w budynku przy ul. [...], nie zawierają zapisu, iż zostały ogłoszone w Dzienniku Urzędowym Województwa [...], pomimo, że stanowią one akty prawa miejscowego. W odpowiedzi na skargę na Zarządzenie nr [...] z dnia [...] o sposobie przeprowadzania przetargów Prezydent Miasta Ś. wniósł o jej oddalenie podnosząc, że Zarządzenie to nie miało charakteru aktu prawa miejscowego. Regulowało ono kwestie techniczne t.j. sposób przeprowadzenia przetargu przez komisję i było adresowane do członków komisji. Nie wymagało więc publikacji. Zarządzenie to nie odnosiło się nadto w ogóle do skarżących, gdyż w dacie jego wydania skarżący nie byli najemcami mieszkań przy ul. [...]. Zarządzenie to ze swej istoty nie mogło więc być korzystne lub niekorzystne dla przyszłych najemców. W wyniku przetargu przeprowadzonego na podstawie zaskarżonego zarządzenia skarżący oraz inni najemcy lokali przy ul. [...], otrzymali w najem wyremontowane, o wysokim standardzie mieszkanie za cenę przez siebie samych ustaloną, pomimo że z uwagi na swój stan majątkowy nie byli uprawnieni do otrzymania w najem lokali komunalnych. Nieprawdą jest więc twierdzenie skarżących, że zawarcie umowy było dla nich niekorzystne. Przeciwnie, zdaniem organu było bardzo korzystne o czym świadczy fakt przystąpienia do przetargu i zawarcie umów najmu przez skarżących. Nieprawdą jest także, że zarządzenie to nadal obowiązuje. Wydane ono zostało bowiem na podstawie §1 pkt. 4 litera "b" uchwały Rady Miejskiej w Ś. Nr [...] z dnia [...] i utraciło moc prawną z dniem [...] tj. z momentem uchylenia obowiązywania ww. przepisu przez uchwałę Rady Miejskiej w Ś. Nr [...]. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 101 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity: Dz. U. z 2001 r. Nr 142, poz. 1591 ze zm.) każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może - po bezskutecznym wezwaniu do usunięcia naruszenia - zaskarżyć uchwałę do sądu administracyjnego. Stosownie natomiast do art. 52 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., zwanej dalej: p.p.s.a.) przesłanką dopuszczalności wniesienia skargi jest wyczerpanie środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie. Tego rodzaju środkiem, w odniesieniu do uchwał i zarządzeń podejmowanych przez organy samorządu terytorialnego jest wezwanie do usunięcia naruszenia prawa (p.p.s.a.). Złożenie wezwania do usunięcia naruszenia prawa stanowi zatem warunek sine qua non dopuszczalności wniesienia skargi do sądu administracyjnego i wszczyna bieg terminu do wniesienia skargi (art. 53 § 2 p.p.s.a.). Wezwanie to, o doniosłym znaczeniu procesowym, ma bowiem charakter surogatu środka odwoławczego, a tym samym dopiero jego wykorzystanie pozwala na uznanie, iż tok instancji w rozumieniu art. 52 § 4 p.p.s.a. został wyczerpany – por. w tej mierze np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2008 r. sygn. akt II OSK 552/08. Oczywistym jest zatem, zarówno w świetle literalnego brzmienia art. 101 ust. 1 u.s.g. jak też funkcjonalnej i systemowej wykładni art. 52 § 4 p.p.s.a., że wezwanie, o którym mowa powyżej, musi poprzedzać wniesienie skargi do sądu administracyjnego. Jej wniesienie nie poprzedzone wezwaniem do usunięcia naruszenia prawa powoduje bowiem niedopuszczalność skargi, którą w konsekwencji sąd zobligowany jest odrzucić. Sąd stwierdza, iż w przedmiotowej sprawie skarżący wnieśli wspólne pismo z dnia [...] (data wpływu do Sądu [...]), stanowiące skargę na Zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta Ś. z dnia [...], nie wskazując czy i kiedy wezwali uprzednio organ do usunięcia naruszenia prawa. W konsekwencji zarządzeniem z dnia 29 kwietnia 2009 r. Sąd wezwał skarżących, pod rygorem odrzucenia skargi, do wykazania w terminie 7 dni, że skarga poprzedzona została skierowanym do organu gminy wezwaniem, o którym mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. W zakreślonym terminie skarżący nadesłali kierowane do Prezydenta Miasta Ś. pismo, w którym wezwali organ do uchylenia zarządzenia nr [...], wskazując jako podstawę swego żądania art. 101 ust. 1 u.s.g. Wezwanie to wystosowali jednak dopiero w dniu [...], po otrzymaniu pisma z Sądu. Tym samym wezwanie do usunięcia naruszenia prawa złożone zostało organowi dopiero po wniesieniu skargi do tut. Sądu, a w konsekwencji wniesiona skarga nie została poprzedzona przez strony wezwaniem, o jakim mowa w art. 101 ust. 1 u.s.g. W tym stanie rzeczy, wobec nie wezwania przez skarżących organu do usunięcia naruszenia prawa przed wniesieniem skargi, Sąd na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. w zw. z art. 52 § 4 p.p.s.a. i art. 101 ust. 1 u.s.g. oraz art. 58 § 3 p.p.s.a. odrzucił skargę wniesioną przez G.G. i A.C. wspólnym pismem z dnia [...].