II SA/Gl 620/25
WyrokWSA w Gliwicach2025-08-13
Skład orzekający: Renata Siudyka, Edyta Kędzierska, Aneta Majowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozpoznało sprawę merytorycznie, czy jedynie skontrolowało decyzję organu pierwszej instancji, naruszając tym samym zasadę dwuinstancyjności postępowania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze naruszyło zasadę dwuinstancyjności postępowania, ponieważ nie rozpoznało sprawy merytorycznie, a jedynie zaakceptowało ustalenia organu pierwszej instancji i odniosło się do zarzutów odwołania w sposób powierzchowny. Organ odwoławczy powinien samodzielnie dokonać ustaleń faktycznych i oceny prawnej, a nie ograniczać się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji.Stan faktyczny
Skarżący J. R. prowadzi działalność gospodarczą polegającą na produkcji wyrobów tartacznych. Starosta ustalił dopuszczalny poziom hałasu przenikającego do środowiska w związku z tą działalnością. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy decyzję organu pierwszej instancji. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając organowi odwoławczemu naruszenie zasady dwuinstancyjności oraz błędne przeprowadzenie pomiarów hałasu.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie i zasądził od niego na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka, Sędziowie Sędzia WSA Edyta Kędzierska, Asesor WSA Aneta Majowska (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Pochopin, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 sierpnia 2025 r. sprawy ze skargi J. R. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 7 marca 2025 r. nr SKO.4203.1.2025 w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu 1. uchyla zaskarżoną decyzję; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie na rzecz skarżącego kwotę 697 zł ( sześćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Przedmiotem skargi J. R. (dalej: Skarżący), reprezentowanego przez fachowego pełnomocnika, wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, stała się decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia 7 marca 2025 r. nr SKO.4203.1.2025 w przedmiocie ustalenia dopuszczalnego poziomu hałasu.
Zaskarżona decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym.
Decyzją z dnia 4 grudnia 2024 r. nr [...] , Starosta [...] (dalej: organ pierwszej instancji), działając w oparciu o art. 115a i art. 378 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 54 z późn. zm.), ustalił dopuszczalny poziom hałasu wyrażony równoważnym poziomem hałasu LAeq D w dB, przenikający do środowiska w związku z działalnością gospodarczą, polegającą na produkcji wyrobów tartacznych przez J. R. działającego pod firmą R, z siedzibą w Z. przy ul. [...], w kierunku [...] - dom jednorodzinny wraz z budynkiem gospodarczym: w porze dnia od godz. 6:00 do godz. 22:00 - wskaźnik hałasu LAeq D wynosi 50 dB.
W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia podał, iż Strona prowadzi działalność w zakresie przerobu oraz obróbki drewna surowego w postaci pni. Główny rodzaj źródeł dźwięku przenikającego do środowiska w związku z realizacją procesu technologii produkcji stanowią następujące instalacje i urządzenia zakładu:
1. źródła kubaturowe dźwięku: budynek mieszczący pilarkę taśmową do kłód typu [...], pomieszczenia biurowo - socjalne,
2. źródła punktowe dźwięku: pilarka taśmowa [...], pilarka taśmowa dwupiłowa pozioma, pilarka taśmowa pozioma do kłód typu [...].
Czas ramowy pracy zespołu instalacji i urządzeń wynosi 8h/dobę.
Organ ustalił, że działki nr [...], [...], na których prowadzona jest działalność zakładu, objęte są miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i oznaczone symbolem 5PU - tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej, przeznaczenie podstawowe: obiekty produkcyjne, składowe i magazynowe; zabudowa usługowa (Uchwała Nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z. dla obszarów obejmujących część [...] i [...] etap II). Najbliższe obszary podlegające ochronie akustycznej, tj. obszary zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej 11MN, zlokalizowane są w kierunku [...], po przeciwnej stronie ulicy [...], drogi publicznej, dojazdowej.
W dniu 18 września 2024 r. w godzinach od 12:30 do 13:30 przeprowadzone zostały pomiary równoważnego poziomu dźwięku przenikającego do środowiska, na granicy terenu chronionego akustycznie tj. ul. [...], posesją z zabudową mieszkaniową jednorodzinną na terenie oznaczonym symbolem 11MN. Podczas trwania pomiarów akustycznych trwała normalna praca zakładu.
Dalej organ wyjaśnił, iż w zakresie ochrony akustycznej, zgodnie z zapisami planu miejscowego na terenie oznaczonym symbolem MN - ustalono maksymalny dopuszczalny poziom hałasu wyrażony równoważnym poziomem dźwięku LDwn, Ln, LAeq D, LAeq N, w dB, jak dla terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zatem na podstawie Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku (tekst jedn. Dz. U. z 2014 r. poz. 112) dla powyższych terenów należy przyjąć poziomy dopuszczalne hałasu w środowisku: 50 dB dla pory dnia (06.00 - 22.00). Wyniki badań wykazały natomiast, że wartość ta została przekroczona - równoważny poziom dźwięku A zmierzony metodą bezpośrednią - metodą próbkowania (każdy pomiar po 60 s) w porze dziennej w punkcie pomiarowym nr 1 wyniósł:
- pilarka taśmowa [...] - 58,6 dB,
- pilarka taśmowa dwupiłowa pozioma - 51,5 dB,
- pilarka taśmowa do kłód typu [...] wewnątrz budynku - 47,7 dB,
- pilarka taśmowa pozioma do kłód typu [...] - 53,7 dB.
Średni poziom dźwięku A dla czasu odniesienia T, wyrażonego wskaźnikiem hałasu LAeq D wyniósł 54,6 dB. Wobec tego na podstawie art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska organ określił dopuszczalne poziomy hałasu.
Decyzja została doręczona w dniu 6 grudnia 2024 r.
W odwołaniu wniesionym w ustawowym terminie (w dniu 19 grudnia 2025 r.) pełnomocnik Strony podniósł zarzuty naruszenia:
- art. 115a ust. 1, art. 113 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo ochrony środowiska w zw. z załącznikiem nr 7 do Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1706), poprzez wykonanie pomiarów poziomu hałasu z naruszeniem zasad przewidzianych w rozporządzeniu, w szczególności chodzi o: a) dokonanie pomiarów hałasu jedynie w jednym punkcie pomiarowym, mimo że metodyka wykonywania pomiarów hałasu zamieszczona w części B.2.2. załącznika nr 7 do rozporządzenia wskazuje zasadność zlokalizowania co najmniej dwóch punktów pomiarowych, b) jak również wątpliwości dotyczące badania tła akustycznego,
- a także naruszenie art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., poprzez niedostateczne rozpoznanie zebranego materiału dowodowego, brak analizy sprawozdania z pomiarów hałasu pod kątem prawidłowości ich przeprowadzenia, w efekcie dokonanie błędnych ustaleń faktycznych, iż poza terenem tartaku emitowany jest ponadnormatywny hałas.
Pełnomocnik akcentował, iż dopiero dwa pomiary z dwóch punktów pozwalają obliczyć tzw. równoważny i miarodajny poziom hałasu, który stanowi podstawę do twierdzenia, czy doszło do przekroczenia norm hałasu, natomiast wytypowanie jednego punktu pomiarowego mogło zawyżyć wynik poziomu hałasu oraz nie odzwierciedla rzeczywistego poziomu hałasu oddziaływującego na budynek i jego mieszkańców. Wskazał, iż w przedłożonym sprawozdaniu brak jest wyjaśnienia, czy i jak uwzględniono tło akustyczne, czyli w szczególności hałas komunikacyjny pochodzący z ulic, kiedy i jak wykonano pomiary dla tych źródeł hałasu w przerwie pracy zakładu (zał. nr 7, część E.II.4). Brak jest jakiegokolwiek omówienia pomiarów tła akustycznego, mimo że wymaga tego metodyka wykonywania pomiarów (część G.l. i G.ll. zał. 7 do rozporządzenia). Ponadto, zgodnie z częścią G.ll. ust. 1 pkt 4 zał. 7 do rozporządzenia, sprawozdanie z badań powinno zawierać oszacowanie niepewności pomiaru poziomu hałasu wraz z opisem sposobu obliczania tej niepewności. Zwrócił też uwagę na nieścisłości w sprawozdaniu, a także iż punkt pomiarowy został wskazany przez organ, mimo iż wytypowanie odpowiedniej lokalizacji i ilości punktów pomiarowych należy do zadań laboratorium.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławczego w Częstochowie, wskazaną na wstępie decyzją z dnia 7 marca 2025 r. nr SKO.4203.1.2025, na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 572 z późn. zm., dalej: k.p.a.) oraz art. 115a ustawy Prawo ochronny środowiska, utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu organ odwoławczy zrelacjonował czynności przeprowadzone dotychczas w sprawie, przywołał normatywną podstawę rozstrzygnięcia, a następnie zwrócił uwagę na związany charakter decyzji wydawanej na podstawie art. 115a ustawy Prawo ochrony środowiska. W powołaniu na orzecznictwo sądów administracyjnych wyjaśnił, iż już jednorazowe przekroczenie normatywnego poziomu obliguje organ do wydania decyzji. Następnie organ odwoławczy przytoczył ustalenia organu pierwszej instancji. W odniesieniu do zarzutów odwołania podał, że faktycznie pomiary przeprowadzono w jednym punkcie pomiarowym w porze dziennej dla zastanego wariantu pracy urządzenia, jednakże w przypadku ustalenia przekroczenia dopuszczalnego poziomu hałasu w jednym z tych punktów, dokonanie pomiarów w punktach pozostałych sytuacji tej już nie zmieni. Dalej za stanowiskiem organu pierwszej instancji wyjaśnił, iż pomiar tła akustycznego został wykonany podczas przerwy w pracy zakładu w tym samym punkcie pomiarowym, w którym przeprowadzono pomiary hałasu emitowanego przez tartak. Pomiar poziomu tła akustycznego został przeprowadzony w tym samym dniu, o tej samej porze i w takich samych warunkach meteorologicznych w jakich zostały wykonane pomiary poziomu emisji hałasu ze źródła, co potwierdza treść sprawozdania z pomiarów i analiz hałasu, gdzie wprost wskazano, że tło akustyczne zmierzono podczas przerwy w pracy zakładu. Zwrócił też uwagę, że jak wskazał organ pierwszej instancji, w sprawozdaniu został przedstawiony sposób oraz metodyka szacowania niepewności pomiarów oraz, że informacje na temat czasu pracy poszczególnych źródeł hałasu zostały pozyskane od przedsiębiorcy podczas kontroli w dniu 18 września 2024 r. i zostały zapisane w protokole z kontroli, a następnie zostały przekazane Laboratorium wykonującemu pomiary hałasu. Z tych przyczyn organ odwoławczy uznał, że zebrany w sprawie materiał dowodowy w pełni pozwalał organowi pierwszej instancji na wydanie zaskarżonej decyzji.
Decyzja została doręczona w dniu 14 marca 2025 r.
Z rozstrzygnięciem nie zgodził się Skarżący. W skardze wniesionej w dniu 14 kwietnia 2025 r. podniósł zarzuty naruszenia:
1) art. 15 k.p.a. w związku z art. 107 § 3 k.p.a., poprzez naruszenie zasady dwuinstancyjności i nierozpoznanie sprawy przez organ odwoławczy w pełnym zakresie ponownie - organ odwoławczy ograniczył się do kontroli decyzji organu pierwszej instancji, nie poczynił żadnych własnych ustaleń faktycznych, nie rozpoznał sprawy merytorycznie oraz nie odniósł się w sposób wystarczający do zarzutów przedstawionych w odwołaniu, niedostatecznie uzasadnił decyzję,
2) art. 115a ust. 1, art. 113 ust. 1 pkt 1 lit. a ustawy Prawo ochrony środowiska w związku z załącznikiem nr 7 do Rozporządzenia w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji – jak w treści odwołania,
3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. poprzez brak faktycznej analizy sprawozdania z pomiarów hałasu pod kątem prawidłowości ich przeprowadzenia, w efekcie przystanie na błędne ustalenia faktyczne, iż poza terenem tartaku emitowany jest ponadnormatywny hałas.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, a także zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu pełnomocnik Skarżącego rozwinął zarzuty skargi. Podkreślił naruszenie przez organ odwoławczy zasady dwuinstancyjności postępowania, wskazując, iż Kolegium w uzasadnieniu jedynie zestawiło przepisy oraz orzecznictwo, ponadto przyjęło za pewnik okoliczności, na podstawie których organ pierwszej instancji wydał decyzję. Ponowił też argumentację co do błędnej ilości punktów pomiarowych. W ocenie strony skarżącej dopiero dwa pomiary z dwóch punktów pozwalają obliczyć tzw. równoważny poziom hałasu, który stanowi podstawę do twierdzenia, czy doszło do przekroczenia norm hałasu. W kwestii obliczania niepewności pomiaru, odnotował, że w sprawie brak jest możliwości prześledzenia sposobu dokonywania obliczeń tej niepewności, co stanowi o braku koniecznego elementu sprawozdania.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył co następuje.
Zgodnie z regulacją art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje m.in. orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne (pkt 1).
W ramach wskazanej kontroli sąd administracyjny poddaje badaniu zgodność zaskarżonego aktu administracyjnego z przepisami prawa materialnego kreującymi prawa i obowiązki stron oraz przepisami proceduralnymi określającymi zasady postępowania przed organami administracji publicznej. Stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. uchylenie zaskarżonej decyzji w całości albo w części następuje w przypadku stwierdzenia przez sąd naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, innego naruszenia przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
W przypadku nieuwzględnienia skargi sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części - art. 151 p.p.s.a.
Przeprowadzona w tak zakreślonych ramach, sądowa kontrola legalności zaskarżonej decyzji, doprowadziła Sąd do uznania, że akt ten narusza prawo w stopniu uzasadniającym jego uchylenie.
Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowiły przepisy ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska. Stosownie do treści art. 115a tej ustawy, w przypadku stwierdzenia przez organ ochrony środowiska, na podstawie pomiarów własnych lub pomiarów podmiotu obowiązanego do ich prowadzenia, że poza zakładem, w wyniku jego działalności, są przekroczone dopuszczalne poziomy hałasu, organ ten wydaje decyzję o dopuszczalnym poziomie hałasu. Za przekroczenie dopuszczalnego poziomu hałasu uważa się przekroczenie wskaźnika hałasu LAeq D lub LAeq N (ust. 1). Jeżeli hałas powstaje w związku z eksploatacją dróg, linii kolejowych, linii tramwajowych, kolei linowych, portów oraz lotnisk lub z działalnością osoby fizycznej niebędącej przedsiębiorcą, decyzji, o której mowa w ust. 1, nie wydaje się (ust. 2).
W decyzji określa się dopuszczalne poziomy hałasu poza zakładem przy zastosowaniu wskaźników hałasu LAeq D i LAeq N w odniesieniu do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na które oddziałuje zakład (ust. 3). Swoboda organu administracji została zatem ograniczona do etapu dokonywania ustaleń faktycznych, natomiast jeśli działalność konkretnego zakładu stanowi źródło przekroczeń, to organ jest zobowiązany do wydania decyzji określającej dopuszczalne normy emisji hałasu (zob. K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, wyd. VII, WK, lex el. 2025).
Na gruncie rozpoznawanej sprawy, organ pierwszej instancji wobec stwierdzenia przekroczeń poziomu normatywnego, ustalił dopuszczalny poziom hałasu wyrażony równoważnym poziomem hałasu LAeq D w dB, przenikający do środowiska w związku z prowadzoną przez Skarżącego działalnością gospodarczą. Stanowisko to podzielił organ odwoławczy.
Jak wynika z akt administracyjnych przedłożonych do sprawy, działki nr [...] i nr [...], w obowiązującym miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonym Uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej w Z. z dnia [...] r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta Z. dla obszarów obejmujących część [...] i [...] - etap II (Dz. Urz. Woj. [...]. z [...] r., poz. [...]), objęte są jednostką określoną symbolem 5PU – tereny obiektów produkcyjnych, składów i magazynów oraz zabudowy usługowej (§ 4 ust. 1 pkt 9 planu miejscowego), natomiast działki położone na wschód od zakładu nr [...] i nr [...] objęte są jednostką określoną symbolem 11MN - tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej (§ 4 ust. 1 pkt 1 planu miejscowego, wypis i wyrys z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego z dnia 8 października 2024 r.).
Stosownie do § 6 ust. 2 pkt 1 planu miejscowego, w zakresie ochrony akustycznej przed hałasem w środowisku, należy uwzględnić następujące tereny faktycznie zagospodarowane zgodnie z ustaleniami planu: tereny zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej oznaczone symbolem literowym MN oraz numerem porządkowym od 1 do 87 - jako tereny "pod zabudowę mieszkaniową" (pkt 1); dla pozostałych terenów (w tym 5PU) - nie ustala się (pkt 9).
Dla terenów zabudowy mieszkaniowej, załącznik do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, określa dopuszczalny poziom hałasu w dB, dla innych niż drogi lub linie kolejowe obiektów i działalności będących źródłem hałasu, wyrażony wskaźnikiem LAeq D (przedział czasu odniesienia równy 8 najmniej korzystnym godzinom dnia kolejno po sobie następującym) w wysokości 50 dB (Tabela nr 1, Lp. 2). Wobec powyższego, na podstawie ww. załącznika do Rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 14 czerwca 2007 r. w sprawie dopuszczalnych poziomów hałasu w środowisku, dla terenów oznaczonych symbolem 11MN należy przyjąć dopuszczalny poziom hałasu 50 dB, co nie budziło w sprawie wątpliwości, i nie stało się również przedmiotem zarzutów skargi.
Sporne pozostawały natomiast ustalenia pomiaru hałasu mające pozostawać w związku z działalnością Skarżącego, a stanowiące wynik przeprowadzonych pomiarów równoważnego poziomu dźwięku, z których to pomiarów zostało przedłożone sprawozdanie z dnia 19 września 2024 r.
Przeprowadzona przez Sąd kontrola sądowoadministracyjna doprowadziła do wniosku o nierozpoznaniu sprawy przez organ odwoławczy.
W sprawie doszło do naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a., stanowiącą konkretyzację art. 78 Konstytucji RP. Na organie odwoławczym spoczywa bowiem obowiązek rozpoznania sprawy, w tym przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, ustalenia stanu faktycznego, dokonania oceny materiału dowodowego oraz wykładni przepisów prawa materialnego. Środek odwoławczy powinien stwarzać realną możliwość oceny pierwszoinstancyjnego rozstrzygnięcia i dokonania jego uchylenia bądź zmiany (por. L. Garlicki (red.), Konstytucja RP. Komentarz, t. 5, Warszawa 2007, s. 7). Powyższe zyskuje akceptację zarówno orzecznictwa jak i doktryny przedmiotu, wskazuje się, że istota administracyjnego toku instancji polega na dwukrotnym rozstrzygnięciu tej samej sprawy, nie zaś na kontroli zasadności argumentów podniesionych w stosunku do orzeczenia organu pierwszej instancji (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 marca 1996 r. sygn. akt SA/Wr 1996/95, ONSA 1997/1, poz. 35), właściwe zachowanie zasady dwuinstancyjności postępowania wymaga nie tylko podjęcia dwóch kolejnych rozstrzygnięć przez właściwe organy, ale konieczne jest, aby rozstrzygnięcia te zapadły w wyniku przeprowadzenia przez każdy z tych organów postępowania merytorycznego tak, aby dwukrotnie oceniono dowody i przeanalizowano wszystkie istotne okoliczności sprawy. Działanie organu odwoławczego nie ma zatem charakteru jedynie kontrolnego, ale jest działaniem merytorycznym (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2020 r. sygn. akt I OSK 3400/19, w: M. Jaśkowska, M. Wilbrandt-Gotowicz, A. Wróbel, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz aktualizowany, Lex el. 2021).
Zaskarżona decyzja nie spełnia wymagań dwuinstancyjności postępowania, nie jest nim bowiem przytoczenie i zaakceptowanie ustaleń organu pierwszej instancji (str. 5 uzasadnienia zaskarżonej decyzji) i jedynie odniesienie się do zarzutów odwołania w powołaniu na stanowisko organu pierwszej instancji (str. 6-7 uzasadnienia zaskarżonej decyzji, "organ I instancji wyjaśnił w piśmie z dnia..", "w ślad za wskazaniami organu I instancji..", "organ I instancji wyjaśnił, że adnotacja..", "organ I instancji swoje rozstrzygnięcie poprzedził..", "w pełni pozwalał organowi I instancji na wydanie decyzji.."), organ odwoławczy winien bowiem ponownie rozpoznać sprawę. W ramach dwuinstancyjności postępowania, o której mowa w art. 15 k.p.a. obowiązkiem spoczywającym na organie odwoławczym pozostaje samodzielne dokonanie ustaleń faktycznych, a następnie przeprowadzenie oceny prawnej.
Organ odwoławczy w rozstrzyganej sprawie zaniechał ponownego rozpatrzenia sprawy, nie uczynił zadość zasadzie przekonywania, pominął także odniesienie się do przywoływanych przez Skarżącego w odwołaniu wyszczególnionych tam zapisów załącznika nr 7 do Rozporządzenia Ministra Klimatu i Środowiska z dnia 7 września 2021 r. w sprawie wymagań w zakresie prowadzenia pomiarów wielkości emisji (m.in. część E.II.4, część G.l. i G.ll., G.ll. ust. 1 pkt 4 załącznika nr 7 do rozporządzenia) przywołanych w kontekście argumentacji sformułowanych zarzutów, jak również wyjaśnienia prawidłowości trybu ustalania lokalizacji punktu pomiarowego.
Jednocześnie Sąd zwraca uwagę, iż zgodnie z przywołaną już regulacją art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia, stwierdzenia przekroczenia dopuszczalnych poziomów hałasu warunkowane jest ustaleniem, że przekroczenie to powstało "poza zakładem, w wyniku jego działalności". Oznacza to, że hałas, który jest podstawą wydania decyzji, musi pochodzić wyłącznie z zakładu objętego badaniem i do którego skierowana będzie decyzja. Obowiązkiem organu jest zatem jednoznaczne ustalenie czy hałas pochodzi z konkretnej instalacji w rozumieniu ustawy, eksploatowanej przez Skarżącego, czy też z innych źródeł. Istotne pozostaje w tym zakresie uwzględnienie treści ust. 2 art. 115a omawianej ustawy, a więc ustalenie czy hałas powstaje w związku z eksploatacją dróg, co istotne jedna z nich oddziela teren zakładu Skarżącego od wybranego punktu pomiarowego (Rysunek nr 1 Lokalizacja punktów pomiarowych, załącznik lit. d do sprawozdania z badań), czy też linii kolejowych, które jak wynika z dokumentacji przebiegają od północnej strony analizowanego terenu. Tymczasem w sprawozdaniu z badań jak i w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji brak odniesienia się do treści ust. 2. Sąd dostrzega również, iż w kwestii podnoszonych w odwołaniu wątpliwości co do prawidłowości badań tła akustycznego, sprawozdanie zawiera wyłącznie jedno stwierdzenie o treści "tło akustyczne zmierzono podczas przerwy w pracy zakładu", średni poziom akustyczny tła 41,5 dB (str. 17 sprawozdania, Tabela 17), jak wynika natomiast z Metodyki Referencyjnej wykonywania okresowych pomiarów hałasu w środowisku pochodzącego z instalacji lub urządzeń, z wyjątkiem hałasu impulsowego, "tło akustyczne tworzą wszystkie dźwięki występujące w danym punkcie pomiarowym, które nie pochodzą z zakładu, instalacji, urządzeń aktualnie badanych" (Część E.II.4. Pomiary tła akustycznego w przypadku pomiarów wykonywanych metodą próbkowania), a sposób jego ustalenia określają dalsze zapisy. Kwestia ta wymagała zatem niewątpliwie analizy organu odwoławczego, z rozważeniem uzupełnienia sprawozdania w powyższym zakresie. Nadto zważając na zasady lokalizowania na terenie zabudowanym punktów pomiarowych przy elewacji budynków objętych ochroną przed hałasem (Część B.2.2 Metodyki Referencyjnej), brak również ustalenia czy w sprawie zachodzi przypadek o którym mowa w Części E.II.6. Metodyki Referencyjne ("w przypadku lokalizacji punktu pomiarowego przy elewacji budynku, w odległości od 0,5-2 m od zamkniętego lub uchylonego okna, wynik badania pomniejsza się o 3 dB").
Sąd nie podziela natomiast argumentacji skargi odnoszącej się do ilości punktów pomiarowych. Teren chroniony akustycznie znajduje się wyłącznie z jednej strony działek Skarżącego, na których prowadzona jest działalność gospodarcza, w wyniku której ustalano dopuszczalny poziom hałasu, tj. od strony wschodniej, tak też został zlokalizowany punkt pomiarowy. Przekroczenie dopuszczalnych norm hałasu stanowi uzasadnienie dla wydania decyzji na podstawie art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska, o ile badanie zostało przeprowadzone w sposób prawidłowy i nie zachodzą wyłączenia z ust. 2 art. 115a tej ustawy. Średni poziom dźwięku LAsr obliczany jest w poszczególnych przedziałach czasu lub dla poszczególnych źródeł hałasu (E.II.3 Metodyki Referencyjnej), nie zaś dla wszystkich punktów pomiarowych.
Zgodnie z treścią art. 153 p.p.s.a. ponownie rozpatrując sprawę organ zastosuje się do wskazań, które wprost wynikają z przedstawionych powyżej rozważań Sądu, w szczególności uczyni zadość zasadzie dwuinstancyjności postępowania, uzasadniając swoje stanowisko stosownie do treści art. 107 § 3 k.p.a.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Sąd orzekł jak w pkt 1 sentencji wyroku.
Na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 p.p.s.a. orzeczono o kosztach postępowania, zasądzając na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości 697,00 zł (pkt 2 sentencji wyroku), na które składa się uiszczony wpis sądowy w wysokości 200,00 zł, opłata skarbowa od pełnomocnictwa w wysokości 17,00 zł oraz wynagrodzenie pełnomocnika strony skarżącej w wysokości 480,00 zł ustalone na podstawie § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (tekst jedn. Dz. U. z 2023 r., poz. 1935 z późn. zm.).
Orzeczenia przywołane w treści niniejszego uzasadnienia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło