II SA/Gl 622/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek, Sędzia WSA Maria Taniewska-Banacka (spr.), Protokolant Agnieszka Jurczak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi W. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania na badanie lekarskie oddala skargę. Pismem z dnia [...] r. Zastępca Komendanta Miejskiego Policji w G. zwrócił się do Starosty Powiatu G. z wnioskiem o ocenę stanu zdrowia posiadającego prawo jazdy W. S. Wyjaśnił, że w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w G. prowadzonego przeciwko ww. w przedmiocie wykroczeń drogowych została sporządzona opinia biegłego psychiatry, w świetle której obwiniony w chwili popełnienia czynu miał zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia tego czynu i kierowania swoim postępowaniem, stwierdzono u niego [...], a w konsekwencji wymaga on leczenia psychiatrycznego w warunkach ambulatoryjnych. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego decyzją nr [...] z dnia [...] r. Starosta [...] skierował W. S. na kontrolne badanie lekarskie przeprowadzone w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami silnikowymi w zakresie prawa jazdy kat. A, B, T w związku z nasuwającymi się zastrzeżeniami co do stanu zdrowia. W uzasadnieniu omówił zebrane dowody (zostaną one wskazane w dalszej części uzasadnienia) stwierdzając następnie, że istnieje wysokie prawdopodobieństwo, iż uczestnicząc w ruchu drogowym skarżący mógłby stanowić zagrożenie dla innych uczestników ruchu drogowego, jak również dla samego siebie. Starosta wskazał kolejno, że zgodnie z § 10 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. 2014, poz. 949) jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań ww. osób są wojewódzkie ośrodki medycyny pracy, właściwe ze względu na miejsce zamieszkania osoby badanej. W konsekwencji badanie lekarskie należy wykonać w Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy w S. Decyzja, jak wynika z jej części nagłówkowej, wydana została na podstawie art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b w związku z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (obecnie t.j.: Dz. U. 2015, poz.155 z późn.zm.). W odwołaniu od ww. decyzji, uzupełnionym następnie pismem z dnia [...] r., W. S. wyraził niezadowolenie z rozstrzygnięcia organu pierwszej instancji, wskazując na bezzasadność, jego zdaniem, skierowania go na badanie. Zaznaczył, że nie zostało zakończone postępowanie sądowe w jego sprawie i wniósł o wnikliwe zapoznanie się z dokumentami. W piśmie uzupełniającym wskazał ponadto na swoją sytuację życiową i zdrowotną podkreślając, że niepełnosprawność i bóle nasiliły się po kolizji drogowej, psychicznie czuje się jednak dobrze. W wyniku rozpoznania wniesionego odwołania decyzją z dnia [...]r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. utrzymało zaskarżoną doń decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, iż zgodnie z art. 75 ust. 1 pkt 5 ustawy o kierujących pojazdami, badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, zwanemu dalej "badaniem lekarskim", podlega osoba posiadająca prawo jazdy lub pozwolenie na kierowanie tramwajem, jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. W art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami wskazano ponadto, że starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. W ocenie Kolegium, w rozpatrywanej sprawie wystąpiła ww. przesłanka skierowania na badanie lekarskie. Kolegium omówiło w tej mierze wniosek Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji w G. informujący, że w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w G. została sporządzona opinia biegłego psychiatry, w świetle której obwiniony w chwili popełnienia czynu miał zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia tego czynu i kierowania swoim postępowaniem, stwierdzono u niego [...], a obwiniony wymaga leczenia psychiatrycznego w warunkach ambulatoryjnych. W aktach sprawy znajduje się także ww. opinia sądowo-psychiatryczna z dnia [...] r., z której poza powyższym wynika ponadto, że lekarz psychiatra przeprowadzający badanie stwierdził u W. S. spowolniały tok myślenia, rozkojarzenie, zaburzenia pamięci świeżej i dawnej, wypowiadanie treści sugerujących występowanie urojeń prześladowczych. W przedmiotowej opinii wskazano również, że ww. był leczony psychiatrycznie w latach 70-tych, przez dwa tygodnie był hospitalizowany w szpitalu psychiatrycznym w T., od [...] r. w "A" w G. z rozpoznaniem [...],[...],[...] oraz [...], a także kilkukrotnie był leczony na Dziennym Oddziale Psychiatrycznym w G. — ostatnio w [...] r. Co więcej, sam odwołujący wielokrotnie wskazuje w pismach na liczne kłopoty ze zdrowiem.. W aktach sprawy znajduje się też zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że W. S. leczy się stale w przychodni POZ, jest pod stałą opieką poradni ortopedycznej, ma zmiany [...]. W ocenie Kolegium powyższa sytuacja wyczerpuje zatem wskazaną wyżej przesłankę skierowania na badania. Niewątpliwie, mając na uwadze powyższe okoliczności, można bowiem mówić o istnieniu zastrzeżeń co do stanu zdrowia, które mają charakter poważny i uzasadniony. Kolegium wskazało następnie, że strona podkreśla, iż sprawnie porusza się pojazdami mechanicznymi, zdolność do ich prowadzenia została ustalona przez lekarzy specjalistów, prawo jazdy zostało jej wydane bezterminowo, a psychicznie czuje się dobrze. Na dowód tego ostatniego przedkłada zaświadczenie z dnia [...] r., z którego wynika, że leczy się w Centrum Zdrowia Psychicznego od kilku lat, a jej aktualny stan psychiczny nie stanowi przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych. W ocenie składu orzekającego Kolegium powyższe pozostaje jednak bez znaczenia dla oceny występowania ww. przesłanki istnienia poważnych i uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia W. S. Celem postępowania administracyjnego w przedmiocie skierowania na badania lekarskie nie jest pełna weryfikacja stanu zdrowia kierowcy w odniesieniu do rozpoznanych jednostek chorobowych, procesu leczenia, stosowanych leków i skutków ich działania, czy też dokumentacji medycznej, lecz rozważenie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy. Pismem nadanym w dniu [...] r. W. S. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję organu II instancji, domagając się jej uchylenia. Podniósł, iż to on był ofiarą kolizji drogowej, a nie jej sprawcą, niezgodne z prawdą jest nadto stwierdzenie, że wskutek zdarzenia osłabł. Ponadto organ odwoławczy nie uwzględnił zaświadczenia lekarza specjalisty psychiatrii [...] Centrum Zdrowia Psychicznego [...]. Zakwestionował też prawidłowość opinii biegłego psychiatry sądowego zaznaczając, że psychicznie i fizycznie czuje się dobrze. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. 2014, poz. 1647) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą w zaskarżonej decyzji ostatecznej bądź w postanowieniu z punktu widzenia legalności, tj. zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. 2016, poz. 718 z późn. zm. zwanej dalej: p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną. Przeprowadzone w określonych wyżej ramach badanie zgodności z prawem zaskarżonej decyzji wykazało, że nie jest ona dotknięta uchybieniami uzasadniającymi jej wzruszenie, odpowiada obowiązującemu prawu, a tym samym przedmiotowa skarga nie może zostać uwzględniona. Materialnoprawną podstawę działania organów w rozpatrywanej sprawie stanowił przepis art. 75 ust. 1 pkt 5 przywołanej wyżej ustawy o kierujących pojazdami, w myśl którego badaniu lekarskiemu przeprowadzanemu w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami, podlega osoba posiadająca prawo jazdy (...) jeżeli istnieją uzasadnione i poważne zastrzeżenia co do stanu jej zdrowia. Uzupełnieniem tej regulacji jest powołany w decyzji przepis art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy, według którego starosta (prezydent miasta na prawach powiatu) wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu kierowcy lub osoby posiadającej pozwolenie na kierowanie tramwajem na badanie lekarskie, jeżeli istnieją uzasadnione zastrzeżenia co do stanu zdrowia. Stosownie zaś do § 4 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców w ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Lekarz ten uwzględnia u osoby badanej obecność i rodzaj schorzenia, stopień zaawansowania objawów chorobowych i ich dynamikę, z uwzględnieniem możliwości rozwoju choroby, jak i cofania się jej objawów, oraz rozważa zagrożenia dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, jakie mogą mieć miejsce w przypadku kierowania przez tę osobę pojazdami. Z użytego przez ustawodawcę w art. 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami sformułowania "istnienie uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia" wynika, że starosta jest obowiązany ową przesłankę ocenić. Ma zatem obowiązek ustalić, czy w sprawie istotnie mają miejsce takie okoliczności, które uzasadniają skierowanie kierowcy na badania lekarskie, aby podczas nich można było stwierdzić istnienie lub brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2014 r. sygn. akt I OSK 564/13). Przywołana powyżej regulacja prawna nie precyzuje, jakie zastrzeżenia są wystarczające do skierowania danej osoby na badania lekarskie. Mowa w nich jedynie o tym, że muszą być one "uzasadnione" i "poważne". Są to zatem stwierdzenia dość ogólne, pozostawiające właściwemu organowi administracji możliwość dokonania oceny, czy w konkretnym wypadku zastrzeżenia są właśnie tego rodzaju, pamiętając o tym, że celem powołanych regulacji jest zapewnienie maksymalnego bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Z unormowań tych wynika, że decyzja o skierowaniu na badania lekarskie może zapaść wówczas, gdy organ znajdzie się w posiadaniu informacji nasuwających zastrzeżenia co do warunków zdrowotnych kierowcy, zaś źródło uzyskania tego typu informacji jest wiarygodne. Skierowanie na badania lekarskie może więc nastąpić, gdy jest prawdopodobne, że stan zdrowia kierowcy świadczy o istnieniu przeciwwskazań do kierowania pojazdami, nie jest natomiast wymagana pewność w tym zakresie. Ostateczne rozstrzygnięcie w tej kwestii powierzone zostało bowiem uprawnionym w tym zakresie lekarzom. Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy w pełni podzielić należy stanowisko Kolegium, iż w rozpatrywanej sprawie zachodzi podstawa skierowania W. S. na badania lekarskie, określona w 99 ust. 1 pkt 2 lit. b ustawy o kierujących pojazdami. Jak bowiem wynika z akt sprawy, pismem z dnia [...] r. z wnioskiem o ocenę stanu zdrowia posiadającego prawo jazdy kat. A, B, i T skarżącego zwrócił się do organu I instancji Zastępca Komendanta Miejskiego Policji w G. Wyjaśnił, że w toku postępowania przed Sądem Rejonowym w G. prowadzonego przeciwko ww. w sprawie wykroczeń drogowych została sporządzona opinia biegłego psychiatry, w świetle której obwiniony w chwili popełnienia czynu miał zniesioną zdolność rozpoznania znaczenia tego czynu i kierowania swoim postępowaniem, stwierdzono u niego [...], a obwiniony wymaga leczenia psychiatrycznego w warunkach ambulatoryjnych. W aktach sprawy znajduje się także ww. opinia sądowo-psychiatryczna z dnia [...] r., z której poza powyższym wynika ponadto, że lekarz psychiatra przeprowadzający badanie stwierdził u skarżącego [...],[...],[...] i dawnej, wypowiadanie treści sugerujących występowanie [...]. W przedmiotowej opinii wskazano również, że ww. był w przeszłości leczony psychiatrycznie w tym hospitalizowany w szpitalu psychiatrycznym w T., a od [...] r. leczony jest w [...] w G. z rozpoznaniem: [...],[...],[...] oraz [...], a także kilkukrotnie był leczony na Dziennym Oddziale Psychiatrycznym w G. Sam zresztą skarżący, jak słusznie zauważa Kolegium, wielokrotnie wskazuje na liczne kłopoty ze zdrowiem, podkreślając że jest osobą niepełnosprawną. W piśmie z dnia [...]r. opisując przebieg zdarzenia drogowego ze swoim udziałem, wyjaśnia że na skutek jego przebiegu m.in. osłabł i zaczął tracić przytomność, w związku z czym trafił na kilka dni do szpitala, gdzie okazało się, że ma wysokie ciśnienie, zakłócenia rytmu serca oraz inne urazy, a także że nadal pozostaje pod opieką lekarzy. Z kolei w piśmie z dnia [...] r. informuje, że zauważone zastrzeżenia w postaci zaburzeń są [...], a także że choruje na [...],[...], ma [...], leczy się [...],[...],[...] i [...]. W aktach sprawy znajduje się też zaświadczenie lekarskie, z którego wynika, że W. S. leczy się stale w przychodni POZ, jest pod stałą opieką poradni ortopedycznej, ma zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa szyjnego. Powyższe okoliczności powodują, że niewątpliwie, w ocenie Sądu, w pełni zgodzić się należy z Kolegium co do istnienia zastrzeżeń co do stanu zdrowia, które mają charakter poważny i uzasadniony. Biorąc pod uwagę ww. zgromadzone w trakcie postępowania administracyjnego dowody w pełni podzielić należy w konsekwencji stanowisko Kolegium wskazujące na występowanie uzasadnionych i poważnych zastrzeżeń co do stanu zdrowia W. S., które mogą stawiać pod znakiem zapytania dalszy jego udział w ruchu drogowym w charakterze kierowcy. W tej sytuacji zasadnym jest skierowanie ww. na badanie lekarskie przeprowadzane w celu ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Na ocenę sytuacji nie wpływa fakt przedłożenia przez skarżącego zaświadczenia z dnia [...] r., z którego wynika, że leczy się w Centrum Zdrowia Psychicznego od kilku lat, a jego aktualny stan psychiczny, zdaniem podpisanego lekarza psychiatry nie stanowi przeciwwskazania do prowadzenia pojazdów mechanicznych oraz zaświadczenia z dnia [...] r., w którym brak przeciwskazań na druku recepty potwierdził lekarz medycyny ogólnej. Badanie lekarskie, na które strona została skierowana przez Starostę jest przeprowadzane bowiem wyłącznie w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy zgodnie z § 10 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 17 lipca 2014 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami i kierowców. Zatem orzeczenie lekarskie wydane przez inny podmiot nie spełnia warunku wynikającego z przywołanego przepisu i nie może zostać uwzględnione. Z powyższych względów nie mogą także wpłynąć na rozstrzygnięcie sprawy przedłożone przez pełnomocnika skarżącego w trakcie rozprawy przed tut. Sądem zaświadczenia lekarskie (notabene potwierdzające niejako zły stan zdrowia skarżącego) informujące, że podróż na badania do S. jest w przypadku W. S. ze względów zdrowotnych "utrudniona". Także sformułowane w skardze zastrzeżenia skarżącego co do opinii biegłego psychiatry oraz co do ustaleń związanych z kolizją drogową nie stanowią okoliczności, które w przypadku poważnych, uzasadnionych zastrzeżeń co do stanu zdrowia kierowcy mogłyby zezwolić na odstąpienie od skierowania go na badania mające na celu ustalenie istnienia bądź nieistnienia przeciwskazań do prowadzenia pojazdów. Kontrolne sprawdzenie stanu zdrowia nie jest bowiem karą lecz ma na celu ustalenie, czy skarżący nie stanowi zagrożenia zarówno dla siebie samego, jak i innych uczestników ruchu drogowego. W konsekwencji przedstawionych wyżej wywodów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach nie uwzględnił skargi uznając ją za niezasadną i na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.