II SA/Gl 628/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Ewa Krawczyk (spr.), po rozpoznaniu w dniu 19 stycznia 2009 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi D. M. i W. M. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w K. z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego na skutek wniosku strony skarżącej o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] r., nr [...][...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w T. z dnia [...] r., nr [...] nakazującą D. i W. M., współużytkownikom wieczystym drogi dojazdowej zlokalizowanej na parceli nr [...] przy ul. [...] w T., wykonanie rozbiórki prowizorycznego ażurowego ogrodzenia, zagradzającego wjazd i wyjazd do samoobsługowej stacji paliw [...] Sp. z o.o. z siedzibą w W. na parceli nr [...] przy ul. [...] w T. Po rozpoznaniu zawartego w skardze D. i W. M. wniosku o wstrzymanie wykonania powołanego na wstępie rozstrzygnięcia organu odwoławczego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 10 września 2008 r., sygn. akt II SA/Gl 628/08 oddalił przedmiotowy wniosek. Uzasadniając powyższe Sąd zaznaczył, iż skarżący nie wskazali żadnych okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku o wstrzymanie, jak również nie uprawdopodobnili, iż wykonanie zaskarżonej decyzji zrodzi po ich stronie niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nadto zwrócił uwagę na przedmiot rozbiórki, tj. prowizoryczne ażurowe ogrodzenie, które może być ponownie zamontowane bez konieczności zniszczenia użytych materiałów budowlanych. W wyniku wniesionego przez skarżących zażalenia Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 26 listopada 2008 r., sygn. akt II OZ 1234/08 uchylił zaskarżone postanowienie sądu pierwszej instancji i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Sąd drugiej instancji doszedł do przekonania, iż nieprawidłowo zidentyfikowano istotę problemu, a co za tym idzie także niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, pomijając przyczynę powstania ogrodzenia, a mianowicie podjętą przez skarżących ochronę działki przed zniszczeniami wyrządzonymi przez ciężkie samochody. Rozpoznając powtórnie wniosek skarżących Wojewódzki Sąd Administracyjny, zważył: Instytucja procesowa, o której mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej zwana p.p.s.a., stwarza prawną możliwość wstrzymania wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, będących przedmiotem skargi do sądu administracyjnego, jeżeli zaistnieją szczególne okoliczności uzasadniające takie orzeczenie, tj. gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Zatem uwzględnienie wniosku o udzielenie tymczasowej ochrony w postaci wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności stanowi odstępstwo od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a. i jest uwarunkowane uprzednim stwierdzeniem, że spełniona została któraś z określonych powyżej przesłanek (okoliczności faktycznych o charakterze nadzwyczajnym). Okoliczności te sąd winien ocenić zarówno w stosunku do strony skarżącej, jak i uczestników postępowania, bowiem konsekwencje wstrzymania bądź braku wstrzymania zaskarżonego aktu, mogą dotykać w takim samym stopniu wnioskodawcę, jak i pozostałe strony postępowania. Jak wynika z brzmienia przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. ustawodawca co prawda nie nałożył na stronę skarżącą obowiązku wykazania, iż zachodzą przewidziane nim przesłanki wstrzymania zaskarżonego aktu lub czynności, to jednakże uprawdopodobnienie przez stronę skarżącą podstaw złożonego wniosku powinno być rozpatrywane w kategoriach podejmowania działań we własnym procesowym interesie. W orzecznictwie utrwalił się pogląd, iż warunkiem uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest wskazanie przez stronę okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (por. uchwała siedmiu sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 16 kwietnia 2007 r., sygn. akt I GPS 1/07, LEX 261365). Podkreślić należy, że jest to jedynie obowiązek uprawdopodobnienia, nie zaś udowodnienia wystąpienia powołanych przesłanek. Uzasadnienie wniosku winno odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy, czy też innej osoby, wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest w istocie zasadne (vide: B. Dauter [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Zakamycze 2005, s. 168). Dokonując oceny złożonego wniosku, Sąd biorąc pod rozwagę zarówno okoliczności wskazane we wniosku, jak i te niepowołane, a badane z urzędu, doszedł do przekonania, że nie została spełniona żadna z ustawowych przesłanek o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Podkreślić należy, że pomimo sformułowanego przez skarżących zarzutu realnego niebezpieczeństwa niszczenia ich działki, w wyniku wykonania zaskarżonego aktu, nieprzystosowanej do masowego korzystania przez samochody ciężarowe (od kilkunastu do kilkudziesięciu razy w ciągu dnia), to nie wykazali oni i nie uprawdopodobnili powyższego. W doktrynie i orzecznictwie panuje pogląd, iż uzasadnienie wniosku powinno odnosić się do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku co do wnioskodawcy. Przyjmuje się, iż twierdzenia takie powinny zostać poparte na przykład dokumentami źródłowymi (vide: J.P. Tarno [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2006, s. 188). Nie jest wystarczający sam wywód strony skarżącej zwłaszcza, jeśli jeden z uczestników postępowania ustosunkowując się do wniosku o wstrzymanie wykonania stawia tezę, iż brak wykonania zaskarżonej decyzji stwarza realne zagrożenie powstania katastrofy komunikacyjnej, sporne ogrodzenie bowiem w znacznym stopniu uniemożliwia bezpieczne działanie stacji paliw. Nie można pominąć również faktu, jak wynika z relacji uczestnika, iż poprzedni użytkownik wieczysty działki nr [...] wybudował na niej drogę z przeznaczeniem obsługi ruchu samochodowego, wykorzystując do tego odpowiednie materiały budowlane. Jak utrzymuje dalej strona, samochody ciężarowe na przedmiotowej działce jeździły od [...] r. niepowodując jakichkolwiek szkód w tym rejonie, zaś skarżący nabyli nieruchomość dopiero kilkanaście lat później, tj. w [...] r. Tak więc w obliczu powyższego, spowodowanie znacznej szkody po stronie wnioskodawców nie jest oczywiste. Oceniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego rozstrzygnięcia, zwłaszcza jeśli zdaniem organu sporne ogrodzenie utrudnia funkcjonowanie i zagraża bezpiecznemu użytkowaniu stacji rodząc niebezpieczeństwo dla ludzi i środowiska, należy mieć również na uwadze podstawę jego wydania. W rozpoznawanej sprawie stanowi ją m.in. § 119 ust. 2 Rozporządzenia Ministra Gospodarki z dnia 21 listopada 2005 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać bazy i stacje paliw płynnych, rurociągi przesyłowe dalekosiężne służące do transportu ropy naftowej i produktów naftowych i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 243, poz. 2063), w myśl którego wysepki i stanowiska obsługowe w stacjach paliw płynnych powinny być rozmieszczone w sposób umożliwiający swobodny bezkolizyjny ruch obsługiwanych pojazdów. Tak więc mając na względzie z jednej strony – zarzut zagrożenia bezpieczeństwa użytkowania stacji poprzez podjęcie przez skarżących działań uniemożliwiających swobodny i bezkolizyjny ruch obsługiwanych pojazdów ciężkich, a z drugiej strony - podnoszony przez wnioskodawców argument zniszczenia ich nieruchomości, to w świetle powyższego zestawienia nie mógł się ostać ten ostatni. Wskazać należy nadto, iż znaczna szkoda to taka, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie, ani też nie będzie możliwa przez przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Powyższe wystąpi wówczas, gdy grozi utrata przedmiotu świadczenia, który wskutek swych właściwości nie może być zastąpiony jakimś innym przedmiotem, a jego wartość nie przedstawiałaby znaczenia dla skarżącego lub gdyby zachodziło niebezpieczeństwo poniesienia straty na życiu i zdrowiu. Jednakże taka sytuacja w rozpoznawanej sprawie po stronie wnioskodawców nie zachodzi. Zatem nie można było podzielić wątpliwości strony skarżącej, mając na względzie również, co uprzednio już był podnoszone przez Sąd, charakter ogrodzenia, tj. ogrodzenie o wysokości 1,5 m wykonane prowizorycznie z metalowej ażurowej siatki na metalowych słupkach, które bez znacznej szkody dla właścicieli może zostać z powrotem przywrócone do stanu pierwotnego. Podkreślić należy, iż ewentualna szkoda po stronie wnioskodawców jest o wiele mniejsza niż ta, jaką mogli ponieść użytkownicy stacji paliw. Reasumując zważyć wypada, iż zasadności wniosku nie można upatrywać w ewentualnej wadliwości zaskarżonego aktu. Nie jest to bowiem ustawowa przesłanka w oparciu o którą sąd może wstrzymać jego wykonanie. Nadto o naruszeniu prawa i skutkach prawnych tego naruszenia, o ile istnieją, sąd rozstrzyga w orzeczeniu kończącym postępowanie sądowe. Wobec powyższego Wojewódzki Sąd Administracyjny działając na podstawie przywołanego wyżej art. 61 § 3 i 5 p.p.s.a. postanowił orzec jak w sentencji.