II SA/Gl 629/18
WyrokWSA w Gliwicach2019-01-09
Skład orzekający: Bonifacy Bronkowski, Andrzej Matan, Artur Żurawik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wykonanie ośmiu okien dachowych w budynku objętym ochroną konserwatorską, bez wymaganego pozwolenia na budowę i zgody wspólnoty mieszkaniowej, stanowi samowolę budowlaną podlegającą nakazowi doprowadzenia do stanu poprzedniego, nawet jeśli prace nie naruszyły konstrukcji dachu i są zgodne z późniejszym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego dopuszczającym zachowanie istniejącej zabudowy?Ratio decidendi
Wykonanie ośmiu okien dachowych w budynku stanowi przebudowę obiektu budowlanego, która wymaga pozwolenia na budowę. Brak takiego pozwolenia, a także niezgodność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (w zakresie ochrony zabytkowej formy dachu) oraz brak zgody wspólnoty mieszkaniowej, uzasadniają zastosowanie trybu naprawczego z art. 51 Prawa budowlanego i wydanie nakazu doprowadzenia do stanu poprzedniego. Nawet jeśli prace nie naruszyły konstrukcji dachu, nie mogą zostać zalegalizowane, jeśli są sprzeczne z przepisami planistycznymi obowiązującymi w dacie orzekania.Stan faktyczny
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego nakazał G. D. likwidację ośmiu okien dachowych zamontowanych w dachu budynku mieszkalnego bez wymaganego pozwolenia na budowę i zgody wspólnoty mieszkaniowej. Organ uznał, że montaż okien stanowił przebudowę, był niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (ochrona zabytkowej formy dachu) i nie mógł zostać zalegalizowany. Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał decyzję w mocy. G. D. zaskarżył decyzję, zarzucając naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niezastosowanie przepisów pozwalających na legalizację oraz pominięcie opinii technicznej i postanowień planu miejscowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Bonifacy Bronkowski, Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Matan, Sędzia WSA Artur Żurawik (spr.), Protokolant specjalista Magdalena Dąbek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 stycznia 2019 r. sprawy ze skargi G. D. na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Katowicach z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie doprowadzenia budynku do stanu pierwotnego oddala skargę.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w K. (dalej PINB) decyzją z dnia [...] ,nr [...], wydaną na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (obecnie j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 1202 z późn. zm – dalej p.b.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 roku – Kodeks postępowania administracyjnego (obecnie j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2096 – dalej k.p.a.) nakazał G. D. doprowadzenie dachu budynku przy ul. [...]w K. nad mieszkaniem nr [...] do stanu poprzedniego, przez zlikwidowanie ośmiu okien dachowych zamontowanych bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W uzasadnieniu decyzji podano m. in., że G. D. jest współwłaścicielem budynku mieszkalnego wielorodzinnego przy ul. [...] w K., właścicielem mieszkania nr [...] na najwyższej, czwartej kondygnacji. Sufit mieszkania nr [...] jest dolną płaszczyzną dachu. Dach jest wielospadowy o konstrukcji drewnianej, o kącie nachylenia 10 i 16 stopni, pokryty papą ułożoną na pełnym deskowaniu. W 2010 roku bez zgody organu administracji architektoniczno-budowlanej, ale i bez zgody Wspólnoty Mieszkaniowej Nieruchomości przy ul. [...] w K., G. D. osadził w dachu osiem okien połaciowych. W ocenie PINB mimo, że osadzanie okien nie wiązało się z ingerencją w belki konstrukcyjne, to jednak wykonanie ośmiu otworów o znacznych wymiarach w deskowaniu było robotą konstrukcyjną. Deskowanie przenosi obciążenie ze stref między krokwiami na krokwie, więc jest elementem konstrukcji. Wycięcie otworów było przebudową w rozumieniu art. 3 pkt 7a p.b., w związku z art 28 p.b. wymagającą pozwolenia na budowę. Wobec kategorycznego stanowiska Wspólnoty Mieszkaniowej, niezgadzającej się na legalizację dokonanej przebudowy, brak było możliwości legalizacji robót. Niezależnie od powyższego, wykonana przebudowa stoi w sprzeczności z zapisem § 6 ust. 3 pkt 1 uchwały Nr [...]Rady Miasta K. z dnia [...] w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla obszaru położonego w rejonie ul. [...], ul. [...] i ul. [...]w K. (Dz. Urz. Woj. Śląsk. z [...]., poz. [...] ze zm.), zgodnie z którym w kamienicy przy ul. [...], objętej ochroną konserwatorską w tym planie, należy zachować w niezmienionej postaci m. in. kształt i rodzaj pierwotnego pokrycia dachu budynku. Osiem okien dachowych zmienia i kształt (część z nich ma inne niż dach nachylenie) i rodzaj pokrycia dachu, gdyż same okna o podanych wymiarach stały się nowym pokryciem. Jest to przesłanka wydania nakazu wymieniona w art. 50 ust. 1 pkt 4 p.b.
Odwołanie od powyższej decyzji PINB złożył przez pełnomocnika G. D., zaskarżając ją w całości. Powyższej decyzji zarzucono:
1) naruszenie przepisów prawa procesowego, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj. art. 7, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na braku wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
2) naruszenie przepisów prawa materialnego, mające istotny wpływ na wynik postępowania, tj.:
a) art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4 p.b., polegające na ich zastosowaniu;
b) art. 49b ust. 2 p.b., polegające na jego niezastosowaniu.
W związku z powyższym wniesiono o zmianę zaskarżonej decyzji i legalizację osadzenia w dachu ww. budynku ośmiu okien połaciowych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.
Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego (dalej WINB), decyzją z dnia [...]., znak [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu podano m. in., że z dokonaną w niniejszej sprawie oceną PINB w części dotyczącej charakteru wykonanych robót budowlanych, tj. zakwalifikowanie ich jako przebudowy budynku mieszkalnego, należy się zgodzić. W istocie bowiem doszło do przebudowy budynku mieszkalnego, poprzez powstanie nowych otworów okiennych. W niniejszej sprawie przedmiotowe roboty budowalne, stanowiące przebudowę budynku mieszkalnego, które wykonano w 2010 r., nie zostały zwolnione z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę. Skarżący nie uzyskał ostateczniej decyzji o pozwoleniu na wykonanie ww. robót budowlanych. Trafnie zatem organ pierwszej instancji przyjął, iż zastosowanie w niniejszej sprawie znalazł tryb naprawczy z art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4 w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. Miejski Konserwator Zabytków w K. w piśmie z dnia 27 października 2017 r. wskazał, iż przedmiotowy obiekt figuruje w gminnej ewidencji zabytków. W orzecznictwie sądowo-administracyjnym podnosi się, że jeżeli obiekt stanowiący zabytek nieruchomy jest wpisany wyłącznie do gminnej ewidencji zabytków, a tym samym nie figuruje w rejestrze zabytków, to inwestor nie ma obowiązku uzyskiwania pozwolenia na budowę w związku z remontem takiego obiektu. Nie ma również obowiązku uzyskiwania pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków na prowadzenie robót budowlanych przy zabytku, który dotyczy wyłącznie zabytków wpisanych do rejestru. Niemniej w przypadku obiektu, który wpisany jest wyłącznie do gminnej ewidencji zabytków i nie figuruje w rejestrze zabytków, koniecznym jest uzyskanie uzgodnienia wojewódzkiego konserwatora zabytków (art. 39 ust. 3 i ust. 4 p.b.). Sporne roboty budowlane stanowiące przebudowę stoją w sprzeczności z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. W niniejszym przypadku wykonanymi robotami budowalnymi zmieniono kształt i pokrycie dachu. Inwestycja obejmowała część wspólną budynku wielorodzinnego, w którym ogół mieszkańców tworzy wspólnotę mieszkaniową. Jeżeli roboty mają dotyczyć części wspólnych nieruchomości, wówczas należy je zakwalifikować jako czynności przekraczające zakres zwykłego zarządu, na których wykonanie inwestor musi posiadać zgodę wspólnoty mieszkaniowej. Wykonane roboty budowlane są niezgodne z ustaleniami miejscowego planu.
Skargę na decyzję WINB złożył przez pełnomocnika G. D., zaskarżając ją w całości. Zaskarżonej decyzji zarzucono:
1) naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj.:
a) art. 7 w zw. z art. 138 k.p.a., poprzez nierozpoznanie istoty odwołania lecz arbitralne przyjęcie słuszności rozstrzygnięcia decyzji organu I instancji w sytuacji, gdy prawidłowa byłaby zmiana zaskarżonej decyzji polegająca na legalizacji osadzenia w dachu budynku przy ul. [...]w K. nad mieszkaniem nr [...] ośmiu okien połaciowych, względnie uchylenie tej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji,
b) art. 7 w zw. z art. 77 § 1, art. 75 i art. 80 k.p.a., polegające na niewyczerpującym zebraniu i rozpoznaniu całego materiału dowodowego i niepodjęciu wszystkich kroków niezbędnych do dokonania wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy, w tym w szczególności niewzięcie pod uwagę "Oceny stanu technicznego okien dachowych zamontowanych w połaci dachowej", w której wbrew stanowisku zaprezentowanemu przez organ w treści uzasadnienia decyzji z dnia [...] w sposób jednoznaczny w pkt. II.3- Ocena techniczna wykonanych prac przy montażu okien obrazuje, iż: "Montażu okien dokonano między istniejącymi krokwiami bez uszkodzenia konstrukcji dachu. Montaż okien przeprowadzono prawidłowo zgodnie z instrukcjami montażu firmy "A" i sztuką budowlaną. Montaż okien nie wpływa na bezpieczeństwo konstrukcji (...)" oraz całkowitym pominięciu §4 ust. 2 pkt 2a uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...], wg którego "dopuszcza się zachowanie istniejącej zabudowy na działkach budowlanych, na których w dniu uchwalenia niniejszego planu, przekroczone zostały uchwalone w niniejszym planie dopuszczalne gabaryty budynków, wysokość, rodzaj dachu, linie zabudowy lub wskaźniki zagospodarowania terenu" - przy czym podkreślenia wymaga okoliczność, iż montaż okien był dokonany w 2010 r., a uchwała została podjęta 5 lat później, w październiku 2015 r., co doprowadziło do niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy i wydania błędnej decyzji,
c) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 104 k.p.a. w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez niewyjaśnienie istoty sprawy w postępowaniu odwoławczym oraz pominięcie wszelkich niezbędnych czynności potrzebnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a oparcie się jedynie na błędnych ustaleniach organu I instancji, pomijających w szczególności pozytywną dla Skarżącego ww. "Ocenę stanu technicznego okien dachowych zamontowanych w połaci dachowej", a przede wszystkim pomijających treść § 4 ust. 2 pkt 2a uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...], co doprowadziło w konsekwencji do niewłaściwego ustalenia stanu faktycznego i prawnego sprawy i wydania błędnej decyzji;
d) art. 8 w zw. z art. 107 § 3 k.p.a., polegające na nienależytym uzasadnieniu zaskarżonej decyzji z uwagi na niewyjaśnienie dlaczego nie wzięto pod uwagę korzystnej dla Skarżącego cytowanej już "Oceny stanu technicznego okien dachowych zamontowanych w połaci dachowej", zwłaszcza fragmentu stwierdzającego przeprowadzenie montażu bez okien połaciowych bez uszkodzenia konstrukcji dachu, w sposób prawidłowy, a także, iż montaż okien nie wpływa na bezpieczeństwo konstrukcji. Organ nie uzasadnił również w jakikolwiek sposób dlaczego nie zastosował §4 ust. 2 pkt 2a uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...], co nie powala na poznanie stanowiska organu odnośnie zastosowania tego przepisu prawa miejscowego oraz uniemożliwia dokonanie kontroli instancyjnej;
e) art. 8 k.p.a., polegające na braku pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji publicznej poprzez pominięcie istotnych przepisów prawa miejscowego i zastosowanie daleko idących sankcji w sytuacji, gdy brak jest w ocenie Skarżącego podstaw do ich zastosowania, a na dodatek stanowią one najdalej idącą sankcję, która zgodnie z jednolitym orzecznictwem sądów administracyjnych powinna stanowić ostateczność, co doprowadziło do wydania błędnej decyzji nakazującej likwidację ośmiu okien dachowych;
f) art. 7 k.p.a., polegające na wydaniu decyzji sprzecznej ze słusznym interesem społecznym oraz słusznym interesem obywateli;
2/ naruszenie prawa materialnego, tj.:
a) art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4 p.b., polegające na ich zastosowaniu w sytuacji, gdy nie zachodziły naruszenia wywołujące konieczność nakazania przywrócenia stanu poprzedniego;
b) art. 49b ust. 2 p.b., polegające na jego niezastosowaniu w sytuacji, gdy możliwe było zastosowanie procedury legalizacyjnej wobec wykonanego montażu okien połaciowych, które nie naruszały konstrukcji dachu ani właściwych przepisów - ewentualnie z daleko posuniętej ostrożności procesowej w razie uznania, iż montaż okien połaciowych wymagał pozwolenia na budowę naruszenie art. 48 ust. 2 p.b., polegające na jego niezastosowaniu;
c) §4 ust. 2 pkt 2a uchwały nr [...] Rady Miasta K. z dnia [...] poprzez jego niezastosowanie w sytuacji, gdy świadczy on o zgodności z przepisami działań legalizacyjnych i powinien stanowić jedną z podstaw rozstrzygnięcia w rozpatrywanej sprawie.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniesiono o uwzględnienie skargi i uchylenie w całości decyzji organów obu instancji oraz zobowiązanie organu I instancji do wydania decyzji zgodnej z podnoszonymi przez Skarżącego zarzutami i wnioskami. Wniesiono również o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie. Podał, że działał na podstawie i w granicach prawa, a rozstrzygnięcie znajduje umocowanie w zgromadzonym materiale dowodowym. W uzasadnieniu powtórzył swą poprzednią argumentację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W myśl art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 roku – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (j.t. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m. in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zgodnie z § 2 tegoż artykułu kontrola, o której mowa, jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Sąd rozpoznaje sprawę rozstrzygniętą zaskarżonym aktem z punktu widzenia kryterium legalności, to jest zgodności z prawem całego toku postępowania administracyjnego i prawidłowości zastosowania prawa materialnego. Nadto zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U. z 2018 roku, poz. 1302 ze zm. – dalej p.p.s.a.) sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz wskazaną podstawą prawną.
W wyniku analizy akt sprawy Sąd stwierdził, że skarga nie jest uzasadniona. Zaskarżone rozstrzygnięcie nie narusza bowiem ani prawa materialnego, ani też organ odwoławczy nie naruszył reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem, zgodnie z art. 145 § 1 p.p.s.a., dopiero stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi.
W świetle art. 3 pkt 7 i 7a p.b. przez roboty budowlane należy rozumieć budowę, a także prace polegające na przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego. Z kolei przebudowa, to wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego, z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji. W istocie bowiem doszło do przebudowy budynku mieszkalnego, poprzez powstanie nowych otworów okiennych osadzonych w konstrukcji dachu.
Jednocześnie, w świetle z art. 28 p.b. roboty budowlane można rozpocząć jedynie po uzyskaniu pozwolenia na budowę.
Wstawienie okien dachowych stanowi niewątpliwie przebudowę obiektu budowlanego. W wyniku tego rodzaju robót budowlanych następuje zmiana parametrów technicznych obiektu, polegająca na zmianie układu obciążeń występujących w budynku. Prace takie stanowią ingerencję w układ konstrukcyjny budynku, którego istotnym elementem jest pokrycie dachowe oraz więźba dachowa (np. wyrok WSA w Gdańsku z 16 października 2013 r., sygn. II SA/Gd 378/13).
Przebudowa obiektu budowlanego, prowadzona w lipcu 2010 r. (o czym świadczy treść wniosku o wszczęcie postępowania z 16 lipca 2010 r.) wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, a jej dokonanie bez uzyskania takowego pozwolenia stanowi samowolę budowlaną.
Jednocześnie zgodnie z art. 39 ust. 3 p.b. w stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków, a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego wydawało się w uzgodnieniu z wojewódzkim konserwatorem zabytków.
Brak dopełnienia wymaganych formalności przed rozpoczęciem prac uzasadniał wdrożenie postępowania naprawczego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 51 ust. 7 i art. 50 ust. 1 pkt 1 i 4 p.b. Nie miał zastosowania więc art. 49b ust. 2 p.b., który dotyczy budowy bez wymaganego zgłoszenia, albo pomimo wniesionego sprzeciwu. Także nie miał zastosowania art. 48 ust. 2 p.b., który jest konsekwencją prowadzenia procedury naprawczej odnoszącej się do nielegalnej budowy, a nie przebudowy.
Celem wprowadzenia przesłanki legalizacji samowoli budowlanej, jaką jest zgodność z przepisami planistycznymi, było zapewnienie ochrony dobra publicznego, jakim jest ład przestrzenny i architektoniczny. Oczywiste jest, że realizacja tego celu jest możliwa tylko w przypadku dostosowania nielegalnie wybudowanych, bądź przebudowanych obiektów budowlanych do przepisów z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego powszechnie obowiązujących, zarówno ustawowych jak i aktów prawa miejscowego (miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego), które obowiązują w dacie likwidacji samowoli budowlanej (zob. uchwałę NSA z 16 grudnia 2013 r., sygn. II OPS 2/13). Potwierdził to Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 grudnia 2007 r., P 37/06 (OTK-A 2007, nr 11, poz. 160) . Wprawdzie wyrok ten dotyczy art. 48 p.b., lecz przedstawione stanowisko Trybunału Konstytucyjnego potwierdza generalną zasadę, iż podstawową przesłanką legalizacji samowoli budowlanej jest zgodność obiektu budowlanego z przepisami z zakresu planowania i zagospodarowania przestrzennego obowiązującymi w dacie likwidacji samowoli, a więc w dacie orzekania przez organ administracji.
Organy wykazały przy tym sprzeczność inwestycji z przepisami m.p.z.p., który przedmiotową nieruchomość objął ochroną, jako obiekt zabytkowy (§6 ust. 1 pkt 1 lit. b m.p.z.p.). Jednocześnie, w świetle §6 ust. 3 pkt 1 m.p.z.p. dla obiektów zabytkowych wymienionych w ust. 1 pkt 1 lit. b nakazuje się m. in. ochronę zabytkowej formy i substancji budynku, tj. zachowanie w niezmienionej postaci sposobu ukształtowania bryły, w tym w szczególności kształtu i rodzaju pierwotnego pokrycia dachu budynku. W świetle §6 ust. 3 pkt 2 lit. a) m.p.z.p. dopuszcza się jedynie m. in. wymianę technicznie zużytych elementów budynku lub zniszczonych na skutek zdarzeń losowych (w tym okien, drzwi, konstrukcji i pokrycia dachu) przy zachowaniu pierwotnej historycznej formy, detalu, podziału, materiału (odtworzenie) tych elementów.
Nie ma zatem zastosowania w niniejszej sprawie §4 ust. 2 pkt 2a m.p.z.p. W zapisie tym wskazano bowiem "2. Ustala się dla zabudowy na terenach wyznaczonych planem następujące szczegółowe zasady kształtowania zabudowy i zagospodarowania terenów: (...) 2) dopuszcza się: a) zachowanie istniejącej zabudowy na działkach budowlanych, na których w dniu uchwalenia niniejszego planu, przekroczone zostały ustalone w niniejszym planie dopuszczalne gabaryty budynków, wysokość, rodzaj dachu, linie zabudowy lub wskaźniki zagospodarowania terenu (...)." Przepis ten pozwala na "zachowanie istniejącej zabudowy na działkach budowlanych", ale – co oczywiste – ma to być zabudowa legalna, zrealizowana przed wejściem w życie planu, a nie samowolna. Nie może przepis ten, z pominięciem właściwych procedur określonych przez Prawo budowlane, legalizować zabudowy zrealizowanej nielegalnie. Nadto, dotyczy on innych kwestii niż problem zainstalowania okien dachowych w konstrukcji dachu. Co więcej, zgodnie z powyższymi uwagami, istnieje obowiązek zachowania niezmienionej postaci sposobu ukształtowania bryły, w tym w szczególności kształtu i rodzaju pierwotnego pokrycia dachu budynku. To oznacza niemożność akceptacji okien dachowych, które jednocześnie zmieniają w tych miejscach kąt nachylenia, skoro nie są usytuowane równolegle do połaci dachowej. O wadliwości tych prac świadczy także pismo z Miejskiego Konserwatora Zabytków z 27 października 2017 r.
Sąd nadto podkreśla, w ślad za uchwałą składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2011 r. w sprawie sygn. akt II OPS 2/10, że przepis art. 51 ust. 1 p.b. nie stanowi podstawy do wydania decyzji nakładającej na inwestora obowiązek złożenia oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Jednak, jak podkreśla się w orzecznictwie, zbadanie, czy inwestor posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane jest kwestią z zakresu prawa budowlanego i prawa administracyjnego, a nie tylko prawa cywilnego. Bez znaczenia pozostaje przy tym okoliczność, że tytuły prawne, z których prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane wynika, są z reguły tytułami cywilnoprawnymi. Organy administracji właściwe w sprawach uregulowanych w Prawie budowlanym są uprawnione i zobowiązane do badania czy inwestor realizuje prawo zabudowy, o którym mowa w art. 4 p.b., na nieruchomości do której ma tytuł prawny uprawniający do wykonywania robót budowlanych (tak wyrok NSA z dnia 26 stycznia 2016 r., sygn. akt II OSK 1290/14; zob. też uzasadnienie wyroku NSA z dnia 28 października 2015 r., sygn. akt II OSK 435/14).
Dokonane ustalenia stanowiły podstawę do prawidłowego stwierdzenia, że skarżący nie dysponuje prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Świadczy o tym m. in. treść protokołu z dnia 25 września 2017 r., co zgodnie z przedstawionym orzecznictwem sądowo-administracyjnym stanowi przesłankę do wydania na podst. art. 51 ust. 1 pkt 1 p.b. decyzji nakazującej przywrócenie stanu poprzedniego.
Nie ma przy tym żadnych powodów, by dokonywać interpretacji przepisów w ten sposób, by zwlekać z wydawaniem decyzji orzekającej co do istoty w oczekiwaniu, czy inwestor uzyska w przyszłości prawo dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Decyzja taka winna być wydana możliwie najszybciej. Organ administracyjny nie może bowiem tolerować stanu rzeczy sprzecznego z prawem, stawiając w lepszej sytuacji samowolnika, od osób skrzywdzonych tym stanem rzeczy, których konstytucyjnie chronione prawo własności zostało niezasadnie naruszone. Organy mają przy tym obowiązek działać szybko (art. 12 k.p.a.), biorąc pod uwagę nie tylko prawa skarżącego, ale i uczestników (art. 7 k.p.a., por. wyrok WSA w Gliwicach z 19 września 2016 r., sygn. II SA/Gl 582/16).
W powyżej sytuacji nie miała znaczenia opinia rzeczoznawcy i zgodności wykonanych prac z wymaganiami technicznymi. Ich spełnienie nie jest wystarczające, by prace zalegalizować.
Organy z powyższych względów nie naruszyły art. 7, 8, 11, 75, 77 §1, 80, 104, 107 §1 i 3, 138 §1 pkt 1, 140 k.p.a., 48 ust. 2, 49b ust. 2, art. 51 ust. 1 pkt 1, 51 ust. 7, 50 ust. 1 pkt 1 i 4 p.b., §4 ust. 2 pkt 2 lit. a) m.p.z.p., ani też innych przepisów uzasadniających uwzględnienie skargi.
Z powyższych względów skarga nie mogła odnieść skutku i jako oczywiście nieuzasadniona podlegała oddaleniu na podstawie art. 151 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Powołane wyżej orzecznictwo sądowo-administracyjne dostępne jest w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http://orzeczenia.nsa.gov.pl.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 24.07.2026. · Źródło