II SA/Gl 63/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Leszek Kiermaszek, Sędziowie Sędzia NSA Łucja Franiczek (spr.),, Sędzia WSA Włodzimierz Kubik, Protokolant st. sekretarz sądowy Ewa Jędrasik, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 kwietnia 2012 r. sprawy ze skargi D. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę. Działając na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w K., decyzją z dnia [...] . nr [...] podjętą na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym ( Dz. U. z 2005 r. Nr 108, poz. 908 ze zm.), Starosta [...] orzekł o skierowaniu D.S. na kontrolne sprawdzanie kwalifikacji w zakresie prawa jazdy kat. [...] – w terminie do dnia [...] r., informując że po tej dacie zostanie wydana decyzja o cofnięciu uprawnień, a to w związku z przekroczeniem 24 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego. Po rozpoznaniu odwołania D.S. decyzją z dnia [...] r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w C. utrzymało w mocy powyższą decyzję organu I instancji. Następnie kolejną decyzją z dnia [...] r. nr [...] , podjętą z up. Starosty [...] na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, orzeczono o cofnięciu D.S. uprawnień kat. [...] , powołując się na fakt niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji do dnia [...] r. W odwołaniu od decyzji D.S. zarzucił naruszenie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a i art. 130 ust. 1 ustawy – Prawo o ruchu drogowym oraz § 4 pkt 8 i § 8 pkt 6 rozp. MSWiA z dnia 20 grudnia 2002 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy ruchu drogowego ( Dz. U. nr 236, poz. 1998 ze zm.), a także art. 9 kpa. Jego zdaniem, decyzja jest oparta na błędnym obliczeniu punktów karnych z powodu niezaliczenia mu szkolenia odbytego w dniu [...] r. Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze odwołania nie uwzględniło. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, Kolegium wskazało, że cofnięcie uprawnień jest obligatoryjne w przypadku niepoddania się w wyznaczonym terminie kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 p.r.d. Badanie akt sprawy wskazuje zaś, że D.S. spełnił tę przesłankę. W ocenie Kolegium, nie zasługują też na uwzględnienie zarzuty odwołania co do sposobu naliczania punktów karnych, ich ewidencjonowania oraz usuwania z ewidencji na skutek uczestniczenia w szkoleniu, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d., bowiem odbycie szkolenia miało miejsce już po popełnieniu naruszenia przepisów ruchu drogowego. W skardze do sądu administracyjnego D.S. wniósł o uchylenie decyzji Kolegium i zasądzenie kosztów postępowania, ponawiając zarzuty i argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo skarżący podniósł, że o ile organy administracji są związane przepisami rozporządzenia, to nie ulega wątpliwości uprawnienie sądu do oceny zgodności aktu rangi podustawowej z ustawą. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie z przyczyn wskazanych w motywach zaskarżonej decyzji. Następnie wskutek skargi D.S. nieprawomocnym wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r. sygn. akt II SA/GL 26/12 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił decyzje organów obydwu instancji w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Uprzednio zaś postanowieniem z dnia 6 czerwca 2011 r. WSA odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Skarga nie mogła odnieść skutku, bowiem zaskarżona decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami nie narusza prawa materialnego, ani też w toku postępowania organy administracji nie naruszyły reguł procedury administracyjnej w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, bądź skutkującym wznowieniem tego postępowania. Tymczasem z mocy art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270), jedynie stwierdzenie tego rodzaju naruszenia prawa uzasadnia uwzględnienie skargi. Zgodnie z treścią art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a ustawy – Prawo o ruchu drogowym, powołanej w podstawie prawnej decyzji organów obydwu instancji, starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień w razie niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b ustawy. Oznacza to, że decyzja o cofnięciu uprawnień nie zapada na zasadzie tzw. uznania administracyjnego, a zatem jej wydanie jest obligatoryjne w razie spełnienia przesłanki ustawowej w postaci funkcjonowania w obrocie prawnym ostatecznej decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji i niewykonania obowiązku. Tymczasem w niniejszej sprawie jest poza sporem, że skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, na które został skierowany decyzją Starosty [...] z dnia [...] r., utrzymaną w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z dnia [...] r. Po uzyskaniu waloru ostateczności decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b Prawa o ruchu drogowym, zachodziła konieczność wdrożenia kolejnego postępowania w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami celem wyegzekwowania obowiązku. Dla oceny legalności zaskarżonej decyzji nie ma zaś prawnego znaczenia fakt wniesienia skargi na decyzję Kolegium z dnia [...] r. W świetle art. 61 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wniesienie skargi nie wstrzymuje bowiem wykonania zaskarżonego aktu. Odmiennej regulacji nie zawiera też ustawa – Prawo o ruchu drogowym. Co więcej, po rozpoznaniu wniosku skarżącego w przedmiocie wydania postanowienia o wstrzymaniu zaskarżonej decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, prawomocnym postanowieniem tut. Sądu z dnia 6 czerwca 2011 r. wniosek ten oddalono. Taki stan rzeczy obligował organ administracji do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień jako konsekwencji niepoddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Kolejną kwestią, wymagającą rozważenia, jest termin, w jakim strona winna poddać się egzaminowi kontrolnemu. W decyzji z dnia [...] r. Starosta [...] poinformował skarżącego, że niepoddanie się egzaminowi do dnia [...] r. spowoduje wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień. Tymczasem decyzja ta stała się ostateczna dopiero w dniu [...] r. Aczkolwiek legalność tych decyzji nie była przedmiotem kontroli sądowej w ramach niniejszego postępowania, zdaniem sądu administracyjnego, wydanie decyzji o cofnięciu uprawnień nie jest dopuszczalne przed uzyskaniem przymiotu ostateczności decyzji o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. W niniejszej sprawie warunek ten został zaś spełniony. W dacie orzekania przez organ I instancji, decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji była bowiem ostateczna, zaś w toku postępowania administracyjnego skarżący nie wskazywał na żadne obiektywne przeszkody, uniemożliwiające wykonywanie obowiązku. Jego zarzuty, podniesione zarówno w odwołaniu, jak i w skardze, sprowadzały się bowiem do kwestionowania zasadności skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji wobec nieprawidłowego – jego zdaniem – sposobu liczenia punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego na podstawie art. 130 ust. 1 Prawa o ruchu drogowym. Jednak kwestia ta nie podlegała ponownemu badaniu w niniejszym postępowaniu, lecz w odrębnej sprawie, zakończonej ostateczną decyzją o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Wreszcie, wskazać przyjdzie, że dla wyniku niniejszej sprawy nie ma znaczenia fakt, że wyrokiem z dnia 14 marca 2012 r., wydanym w sprawie tut. Sądu II SA/GL 26/12, uchylono decyzje organów obydwu instancji w przedmiocie skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji. Orzeczenie Sądu zapadło bowiem już po wydaniu zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji i wyrok jest nieprawomocny, a zatem nie ma mocy wiążącej, o której stanowi art. 170 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zatem dopiero uprawomocnienie się wyroku w sprawie II SA/GL 26/12, doprowadzi do skutku prawnego w postaci wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji, która stanowiła podstawę orzekania w niniejszej sprawie, co z kolei stanowi przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Jednak przesłanka ta nie miała miejsca ani w dacie wydania zaskarżonej decyzji, ani też z uwagi na nieprawomocność orzeczenia sądu, w dacie orzekania przez sąd administracyjny w niniejszej sprawie. Brak zatem podstawy prawnej do uwzględnienia skargi na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. b ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Nie sposób bowiem stwierdzić naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, skoro sądowa kontrola decyzji sprawowana jest na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty wydania zaskarżonej decyzji. Późniejsza zmiana okoliczności sprawy, a zatem już po wydaniu decyzji, nie uzasadnia zatem uwzględnienia skargi, lecz otwiera drogę do żądania wznowienia postępowania administracyjnego w trybie art. 145 § 1 pkt 8 kpa. Dla poparcia takiego stanowiska należy też przywołać regulację z art. 125 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wymieniającą fakultatywne przesłanki zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, m.in. w postaci toczącego się innego postępowania administracyjnego, sądowego lub przed Trybunałem Konstytucyjnym. Zatem względem ekonomiki procesowej winny decydować, czy oczekiwać na wynik innego postępowania, który w istocie podpada pod przesłankę wznowieniową z art. 145 § 1 pkt 8 kpa, bądź art. 145a kpa. Kwestia ta pozostawiona została uznaniu sądu orzekającego w sprawie. Zdaniem składu orzekającego w niniejszej sprawie oczekiwanie na uprawomocnienie się wyroku w sprawie II SA/GL 26/12, w istocie mogłoby zaś jedynie wydłużyć załatwienie sprawy zgodnie z oczekiwaniami skarżącego. Uprawomocnienie się powyższego wyroku z dnia 14 marca 2012 r., otworzy bowiem wprost drogę do wznowienia postępowania administracyjnego, zakończonego zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją, po prawomocności orzeczenia sądowego w niniejszej sprawie, którego wydanie mogłoby nastąpić dopiero po prawomocności wyroku w sprawie II SA/GL 26/12. Z tych też względów Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się podstawy do zawieszenia niniejszego postępowania w trybie art. 125 § 1 pkt 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, a dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji na podstawie stanu faktycznego i prawnego z daty jej wydania, nie stwierdził naruszenia prawa, wymienionego w art. 145 § 1 tej ustawy. W takiej zaś sytuacji skarga podlegała oddaleniu jako nieuzasadniona na podstawie art. 151 ustawy. su.