II SA/Gl 630/07
PostanowienieWSA w Gliwicach2008-07-31
Skład orzekający: Łukasz Strzępek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która nie uzyskuje dochodu i pozostaje na utrzymaniu rodziców, można przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, jeśli jej rodzice posiadają majątek, który mógłby przynieść dochód?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu nie zasługuje na uwzględnienie, jeśli strona, mimo braku własnych dochodów i pozostawania na utrzymaniu rodziców, posiada majątek, który mógłby zostać wykorzystany do pokrycia kosztów postępowania sądowego. Posiadanie przez rodziców składników majątkowych, które potencjalnie mogą generować dochód (np. wynajem nieruchomości), stanowi wystarczającą podstawę do oddalenia wniosku, ponieważ strona powinna wyczerpać wszystkie możliwości zgromadzenia środków na pokrycie kosztów zastępstwa procesowego.Stan faktyczny
Skarżąca A. O. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu, motywując go brakiem środków na opłacenie pełnomocnika i zamiarem złożenia skargi kasacyjnej. Skarżąca nie uzyskuje dochodu i pozostaje na utrzymaniu rodziców, których dochód pochodzi z renty matki i wynagrodzenia ojca. Rodzice skarżącej są właścicielami nieruchomości, które potencjalnie mogłyby przynieść dochód z wynajmu.Rozstrzygnięcie
Oddalono wniosek o przyznanie prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach - Łukasz Strzępek po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2008 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi A. O. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę w kwestii wniosku skarżącej A. O. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata z urzędu postanawia: oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy
Na druku urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca zwróciła się o ustanowienie dla niej adwokata z urzędu, wniosek ów motywując brakiem środków na opłacenie usług świadczonych przez fachowego pełnomocnika oraz zamiarem złożenia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 18 czerwca 2008 r. W oparciu o dane uzyskane w czasie poprzednio prowadzonego postępowania w sprawie przyznana prawa pomocy oraz wynikające z dokumentów nadesłanych na wezwanie referendarza sądowego ustalono, że wnioskodawczyni zamieszkuje wraz z matką w lokalu o pow. [...] m2 położonym w Z. przy ul. [...]. Jej ojciec jest natomiast właścicielem lokalu o pow. [...] m2, położonego przy ul. [...] w Z. Rodzina A.O. utrzymuje się ze świadczenia rentowego jej matki – Z. O. w kwocie [...] zł oraz wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez jej ojca w kwocie [...] zł miesięcznie. A. O. nie uzyskuje obecnie dochodu, gdyż rozpocznie studia na [...]. Z przedłożonych dokumentów wynika, że przeciętny, miesięczny koszt utrzymania się rodziny skarżącej wynosi około [...] zł dla lokalu położonego przy ul. [...] w Z. (czynsz, opłata za gaz, energię elektryczną i wodę). Oprócz tego rodzice skarżącej są współwłaścicielami działek o numerach: [...],[...] i [...].
Rozpoznając przedmiotowy wniosek zważono co następuje:
Generalną regułą, obowiązującą w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest odpłatność tego postępowania (art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz.U. Nr 153, poz.1270 ze zm.), zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Odstępstwem w tym zakresie jest możliwość przyznania prawa pomocy, które stosownie do treści art. 245 §1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi może zostać przyznane stronie w zakresie całkowitym lub częściowym.
Osobie fizycznej, która wystąpiła o ustanowienie adwokata z urzędu prawo pomocy może być przyznane wówczas, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania sądowego bez uszczerbku w utrzymaniu swoim i swojej rodziny (art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a.).
Ocena sytuacji majątkowej A. O. prowadzi do wniosku, iż jej wniosek o przyznanie prawa pomocy we wskazanym wyżej zakresie nie zasługiwał na uwzględnienie.
Na wstępie wypada wskazać, że skarżąca nie uzyskuje żadnego dochodu pozostając na utrzymaniu rodziców co oznacza, że są oni zobowiązani do udzielania jej wsparcia materialnego stosownie do treści art. 87 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz. U. z dnia 5 marca 1964 r. Nr 649, poz. 59 ze zm.). Biorąc więc pod uwagę ich sytuację materialną nie można stwierdzić, aby zaistniały okoliczności pozwalające na ustanowienie adwokata z urzędu.
Trzeba bowiem podkreślić, że od strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy należy oczekiwać, iż wyczerpie wszystkie możliwości zgromadzenia środków pieniężnych na pokrycie kosztów postępowania sądowego. Są one bowiem daniną o charakterze publicznym, a wobec tego zwolnienie z obowiązku ich płacenia ma charakter wyjątkowy. W tym kontekście wypada również zauważyć, że ustanowienie adwokata z urzędu oznacza wyłożenie z budżetu Państwa środków na wynagrodzenie dla takiego pełnomocnika.
W rozpoznawanej sprawie dochód uzyskiwany w rodzinie skarżącej rzeczywiście nie jest zbyt wysoki, lecz zarazem pozwala na zaspokojenie potrzeb jej członków. Gdyby więc kierować się wyłącznie tym kryterium, wniosek o przyznanie prawa pomocy mógłby być ewentualnie uwzględniony. Trzeba jednakże zauważyć, że rodzice skarżącej są właścicielami składników majątkowych, które odpowiednio wykorzystane mogłyby przynieść dochód, z którego mogłyby być pokryte koszty zastępstwa procesowego. Ojciec A. O. – F. O. jest bowiem właścicielem lokalu mieszkalnego przy ul. [...] w Z., a żadne okoliczności nie wskazują na to, iż lokal ten nie mógłby przynieść dochodu np. poprzez jego wynajęcie. Oznacza to, że rodzina skarżącej miała i ma nadal możliwości zdobycia środków na pokrycie wynagrodzenia dla adwokata, co stanowi wystarczającą podstawę do oddalenia wniosku o przyznanie prawa pomocy. Nie wskazano przy tym żadnych okoliczności, które świadczyłyby o tym, iż ojciec wnioskodawczyni nie może zamieszkiwać wspólnie z nią i jej matką.
Z powyższych względów, w oparciu o art. 245 § 1 i § 3 P.p.s.a. w zw. z art. 246 § 1 pkt 2 tej ustawy, działając na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 P.p.s.a. w związku z § 3 tego przepisu orzeczono jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło