II SA/Gl 634/19

WyrokWSA w Gliwicach2026-03-16

Skład orzekający: Renata Siudyka, Grzegorz Dobrowolski, Krzysztof Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała Rady Gminy w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, która została podjęta z naruszeniem zasad sporządzania planu, w szczególności poprzez nadużycie władztwa planistycznego i sprzeczność z przepisami o lasach, podlega stwierdzeniu nieważności w całości?
Ratio decidendi
Sąd stwierdził nieważność uchwały Rady Gminy w całości, opierając się na wytycznych Naczelnego Sądu Administracyjnego. NSA wskazał, że organ planistyczny nadużył władztwa planistycznego, przeznaczając grunty pod zalesienie wbrew przepisom ustawy o lasach i Studium, co stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego i uzasadnia stwierdzenie nieważności uchwały.
Stan faktyczny
Skarżący wnieśli skargi na uchwałę Rady Gminy Milówka w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego, w tym zasad demokratycznego państwa prawa, zasady równości oraz nieuzasadnioną zmianę przeznaczenia działek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargi, uznając plan za zgodny ze Studium i interesem publicznym. Po wniesieniu skarg kasacyjnych, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił wyrok WSA i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na nadużycie władztwa planistycznego przez organ.
Rozstrzygnięcie
Stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Renata Siudyka (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Dobrowolski, Sędzia WSA Krzysztof Nowak, Protokolant Starszy sekretarz sądowy Damian Szczurowski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 marca 2026 r. sprawy ze skargi B. F., J. F., A. R., K.R., J. G., A. P., M.R., Z. R., M.L., E. L., J.N., P. N., E.S., A. W., M.D., M1. J., M2. J., D. K., B. G., G.H., K. H., R. K. , J. S., M1. B1., A.B., E1. K1., C.K., M. K., L. K., B. P., J.P., M1. P1., K. A., W. B., M2.B2., T. C., A1.K.1, A2. K2., W.M., M2.P2., M. T., F. W. oraz R.M., A. M., J. M., D. P.,E2.K2. na uchwałę Rady Gminy Milówka z dnia 28 marca 2014 r. nr XLI/263/2014 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 1418/14, oddalił skargi B. F., J. F., A. R., K. R., J. G., A. P., M. R., Z. R., M. L., E. L., J. N., P. N., E. S., A. W., M. D., M1. J., M2 J., D. K., B. G., G.H., K. H., R. K., J. S., M1. B1., A. B., E1. K1., C. K., M. K., L. K., M. M., B.P., J. P., M1. P1., K. A., W. B., M2. B2., T. C., A1. K1, A2 K2, W. M., M2. P2., M. T., F. W. na uchwałę Rady Gminy Milówka z dnia 28 marca 2014 r. marca 2014 r. nr XLI/263/2014 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym: Rada Gminy Milówka w dniu 28 marca 2014 r. marca 2014 r. podjęła uchwałę nr XLI/263/2014 w sprawie przyjęcia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego Gminy Milówka (m.p.z.p. ). Skargę na m.p.z.p w trybie nart. 101 ust. 1 u.s.g. po uprzednim, bezskutecznym, wezwaniu Rady Gminy Milówka do usunięcia naruszenia prawa wniosły trzy grupy osób: 1)/ B. i J. F., A. i K. R., J. G., A. W., A.P., M. i Z. R., M. i E. L., J. i P. N., E. S., A. W., M. D., M1 i M2 J., D. K. i B. G., G.I K. H., R. K., J. S. oraz E. i U. S. (skarżący 1), wszyscy reprezentowani przez pełnomocnika adwokata S. S.; 2/ M3. B3, M1 B1, A. B., E1. K1., C. K., W. K., M. M., B. M., B. P., J. P. i M. P., w imieniu których skargę złożyła B. M., reprezentując ich na podstawie art. 101 ust. 2a u.s.g (skarżący 2); 3/ K. A., W. B., M2. B2., T. C., A1 K1, A2 K2, W. M., M. P., M. T. i F. W., w imieniu której skargę złożyła M2. B2., reprezentując ich na podstawie art. 101 ust. 2a u.s.g (skarżący 3). W skardze sygnowanej przez pełnomocnika reprezentującego pierwszą grupę osób (skarżący 1), wniesiono o stwierdzenie nieważności m.p.zp. w całości, podnosząc następująca zarzuty: 1) naruszenia przepisów prawa materialnego tj. art. 20 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. z 2012 r., poz. 647 ze zm.- dalej: "u.p.z.p."), poprzez rozpatrzenie uwag dotyczących projektu w sposób nie gwarantujący realizacji podstawowych zasad demokratycznego państwa prawa; 2) naruszenie zasady równości wyrażonej w art. 32 Konstytucji RP . W uzasadnieniu skargi wskazano w szczególności na to, że działki należące do skarżących są w pełni przystosowane do zabudowy pod względem technicznym. We własnym zakresie zadbali oni o doprowadzenie instalacji wodnej, kanalizacyjnej oraz elektrycznej. Mają także dogodny dostęp do drogi publicznej, co wraz z rozbudowaną infrastrukturą techniczną czyni je atrakcyjnym terenem pod zabudowę jednorodzinną, bądź letniskową. Obecne ustalenia m.p.z.p. są dla skarżących dyskryminujące, bowiem bezzasadnie ograniczają uprawnienia właścicielskie, do decydowania o ich przeznaczeniu. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Milówka uznał ją za bezpodstawną, bowiem zaskarżony m.p.z.p. został przyjęty zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Świadczy o tym m.in. to, że stosownie do art. 90 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r., poz. 594 ze zm. - dalej: "u.s.g."), uchwała została przedłożona Wojewodzie Ślaskiemu, który w terminie wskazanym w art. 91 ust 1 nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego. Wbrew twierdzeniom skarżących, podejmując kwestionowaną uchwałę Rada Gminy Milówka nie naruszyła art. 20 ust. 1 w zw. z art. 18 ust. 1 u.p.z.p. w zakresie rozstrzygnięcia uwag i wniosków. Nie uwzględniając uwag skarżących kierowała się ona szczegółowo rozpoznawanymi uwarunkowaniami oraz postanowieniami Studium. Dopuszczenie na obszarze objętym skargą zabudowy mieszkaniowej stanowiłoby, zgodnie z art. 28 u.p.z.p., istotne naruszeniu zasad oraz trybu opracowania planu. Jednocześnie zarzut braku należytego uzasadnienia uwag nie znajduje potwierdzenia zarówno w dokumentacji formalno-prawnej, jak również w protokole sesji Rady Gminy gdzie zostały one wyartykułowane. W skardze na m.p.z.p. pełnomocnik reprezentująca skarżących 2, wniosła o stwierdzenie jego nieważności w całości, podnosząc zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a to art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji RP poprzez nieuprawnioną i nieuzasadnioną zmianę przeznaczenia działek, będących własnością stron, położonych w Lalikach (tzw. przysiółek Kubaszczyki) z terenów rolnych na leśne, chronione przed zabudową, dokonaną bez wiedzy, zgody i wniosku skarżących, wobec braku uzasadnienia takiej zmiany przeznaczenia w sytuacji, gdy przedmiotowe działki mają w pełni wykształconą infrastrukturę techniczna i komunikacyjną są one wyposażone w infrastrukturę techniczną i komunikacyjną, pozwalającą na ich przekształcenie na budowlane bądź rekreacyjne, w szczególności wobec faktu, iż działki znajdujące się w bezpośrednim sąsiedztwie, należące do inwestora, zostały przekwalifikowane na działki o przeznaczeniu inwestycyjnym i usługowym. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Milówka uznał ją za bezpodstawną, bowiem m.p.z.p. został podjęty zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami prawa. Świadczy o tym m.in. to, że zgodnie z art. 90 ust 1 u.s.g. uchwała została przedłożona Wojewodzie Śląskiemu, który w terminie wskazanym w art. 91 ust 1 nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego. Wbrew twierdzeniom skarżących, podejmując zaskarżoną uchwałę Rada Gminy Milówka nie naruszyła przepisów prawa materialnego, a to art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji poprzez nieuprawnioną, nieuzasadnioną zmianę przeznaczenia działek będących własnością skarżących położonych w Lalikach (tzw. przysiółek Kubaszczyki) z terenów rolnych na tereny leśne, chronione przed zabudową, dokonaną bez wiedzy, zgody i wniosków skarżących. Pełnomocnik skarżących 3, wnosząc o stwierdzenie nieważności m.p.z.p. w całości, podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa materialnego, a to: 1) art. 32 ust. 1 oraz art. 64 ust. 2 Konstytucji poprzez zmianę przeznaczenia działek, będących własnością stron, z terenów rolnych na leśne, chronione przed zabudową, dokonaną bez wiedzy, zgody i wniosku skarżących, wobec braku uzasadnienia takiej zmiany przeznaczenia w sytuacji, gdy są one wyposażone w infrastrukturę techniczną i komunikacyjną, która w pełni uzasadnia dokonanie przekształcenia na budowlane bądź rekreacyjne, w szczególności biorąc pod uwag istniejące zabudowania na tym terenie; 2) art. 10 ust. 1 u.s.g. poprzez nieuwzględnienie uwarunkowań wynikających z dotychczasowego przeznaczenia, uzbrojenia i zagospodarowania terenu, stanu rolniczej przestrzeni produkcyjnej oraz istniejących zabudowań. W uzasadnieniu skargi wskazano, że gmina posiada władztwo administracyjne w kwestii ustalenia kierunków zagospodarowania przestrzennego, co nie oznacza jednocześnie, iż może czynić to w dowolny sposób. Podstawą do ustalenia kierunków zagospodarowania przestrzennego powinny być m.in. wnioski czy uwagi wnoszone przez właścicieli działek. Jeżeli dochodzi do sytuacji, gdy właściciele większości działek obejmujących dany teren wnoszą o ich przekwalifikowanie, gmina winna w sposób wszechstronny zbadać zasadność tych wniosków i uwag oraz uwzględnić je, w miarę możliwości. Nowo uchwalony plan ma spełniać oczekiwania nie tylko gminy, ale przede wszystkim mieszkańców. Ewentualna odmowa uwzględnienia wniosków właścicieli działek winna być uzasadniona szeroko pojętym interesem publicznym. W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Milówka, wnosząc o jej oddalenie, uznał wskazane wyżej zarzuty za bezpodstawne. W jego ocenie, m.p.z.p. jest zgodny z prawem, o czym może świadczyć m.in. to, że Wojewoda Śląski nie zakwestionował go w ramach swoich uprawnień nadzorczych. Rozpoznając skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w pierwszej kolejności wskazał, że skarżony m.p.z.p. pozostaje zgodny z obowiązującym w dacie jego uchwalania Studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego Gminy Milówka (dalej: Studium), przyjętym przez Radę Gminy Milówka w dniu 20 września 2013 roku uchwałą nr XXXVI/222/2013. W szczególności dotyczy to terenów objętych rozpatrywanymi skargami. skarżący I upatrują wadliwość m.p.z.p., a tym samym podstawy do stwierdzenia jego nieważności, w istotnym naruszeniu zasad sporządzania planu miejscowego wiążąc to z dwoma zarzutami. Zdaniem Sądu pierwszej instancji analiza dokumentacji planistycznej wskazuje na zachowanie, tak przez Wójta Gminy Milówka, jak i przez Radę Gminy, zasad rozpatrywania wniosków i uwag zgłaszanych do projektu planu. Sąd nie zgodził się z zarzutem podnoszonym przez skarżących o formalnym ich potraktowaniu, skoro odniesiono się do nich merytorycznie i z takich właśnie przyczyn nie uwzględniono. Zasadniczą przyczyną nieuwzględnienia wniosków i uwag była ich sprzeczność ze Studium, a w szczególności wynikający z tego aktu brak możliwości przeznaczenia działek skarżących pod zabudowę. Co do zarzutu naruszenie zasady równości, to Sąd pierwszej instancji zważył, że ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego mają kształtować, wraz z innymi przepisami, sposób wykonywania prawa własności nieruchomości (art. 6 ust. 1 u.p.z.p.). W trakcie procesu planistycznego zachodzi konieczność rozważania wielu interesów, bardzo różnych podmiotów, w szczególności właścicieli nieruchomości położonych na obszarze objętym planem oraz interesu publicznego. W tym przypadku wyważanie interesu skarżących jako właścicieli działek, co do których ubiegali się o możliwość zabudowy, oraz interesu publicznego, przeważyło na rzecz tego drugiego. Zgodnie z kierunkami zagospodarowania przestrzennego, określonymi w Studium przyjęto, że w obszarach cennych przyrodniczo i dodatkowo prawnie chronionych tj. objętych granicami Parku Krajobrazowego Beskidu Śląskiego, Żywieckiego Parku Krajobrazowego, Obszaru Natura 2000 "Beskid Śląski" i "Beskid Żywiecki" możliwość zabudowy zostanie ograniczona do terenów, na których prawo miejscowe dopuszcza zabudowę oraz do obiektów budowlanych zrealizowanych na podstawie prawomocnych pozwoleń na budowę. Skarżący w żaden sposób nie wykazali, w ocenie Sądu, że jako właściciele działek zostali potraktowani inaczej (gorzej) ze względu na niezrealizowanie ich interesu prawnego polegających na dopuszczeniu zabudowy mieszkalnej bądź rekreacyjnej, aniżeli właściciele działek podobnych. Jeśli chodzi o zarzuty podnoszone przez skarżących 2, to Sąd pierwszej instancji zauważył, że zgodnie z kierunkami zagospodarowania przestrzennego określonymi w Studium, obszar obejmujący ich działki został przeznaczony: "tereny lasów oznaczone w ewidencji gruntów symbolem Ls i tereny przeznaczone do zalesiania wraz z polami, ścieżkami, drogami i ciekami powierzchniowymi". Jednocześnie w Studium dopuszczono utrzymanie istniejącego zagospodarowania. Postanowienia m.p.z.p. pozostają zgodne z ustaleniami Studium w tym zakresie, w szczególności obszar obejmujący działki skarżących 2 potraktowano jako użytki rolne i leśne, z zakazem jakiejkolwiek zabudowy oraz ze wskazaniem możliwości zalesienia i zadrzewienie. Dopuszczono także utrzymanie istniejącego zagospodarowania i użytkowania terenu oraz istniejącej zabudowy z możliwością nadbudowy, przebudowy i remontu, a także wymiany zabudowy na nową, z zachowaniem ustalonych w planie nieprzekraczalnych linii zabudowy, z wyłączeniem terenów i stref, dla których możliwość zabudowy jest wykluczona. Sąd Wojewódzki nie zgodził się ze stanowiskiem skarżących 2, że takie ustalenia m.p.z.p. naruszają zasadę równości oraz nadmiernie ingerują w ich prawo własności. Nie potwierdza naruszenia zasady równości fakt przeznaczenia działek w terenie bezpośrednio przylegającym do działek skarżących na usługowe i inwestycyjne (K/8.UU.L/1.UT) w sytuacji, kiedy ich charakterystyka jest różna. Działki te mają prawnie uregulowany zjazd z drogi wojewódzkiej nr [...], podczas gdy działki skarżących, położne przy tej samej drodze, zjazdów takich nie mają. Analogiczne zarzuty, co do naruszenia art. 32 i 64 ust. 2 Konstytucji, podniesione zostały przez skarżących 3 i podobnie też zostały ocenione przez Sąd pierwszej instancji. Po pierwsze - postanowienia m.p.z.p. odnośnie działek skarżących pozostają zgodne ze Studium, które wskazuje je jako wolne od zabudowy, przeznaczone do utrzymania stanu istniejącego bez prawa zabudowy. Po drugie – postanowienia m.p.z.p. w wyżej określonym zakresie nie naruszają zasady równości, bowiem skarżący w żaden sposób nie wykazali, nie ustalił tego także Sąd, że zostali potraktowani w inny sposób, aniżeli właściciele działek o podobnej charakterystyce. Po trzecie – nie jest także usprawiedliwiony zarzut naruszenia art. 64 ust. 2 Konstytucji RP ze względu na zbyt daleko idące i nieproporcjonalne ograniczenie ich prawa własności. Ingerencja w te prawa jest uzasadniona interesem publicznym, wskazanym w odpowiedzi na skargę, ponadto zaś w istocie rzeczy nie zmienia dotychczasowego przeznaczenia działek. M.p.z.p. zachowuje także dotychczasowe uprawnienia właścicieli nieruchomości zabudowanych. Po czwarte – jak wynika z ustaleń Sądu, stosownie do art. 10 ust. 1 u.p.z.p. zostały uwzględnione uwarunkowania wynikające z dotychczasowego przeznaczenia, uzbrojenia i zagospodarowania terenu, stan rolniczej przestrzeni produkcyjnej oraz istniejących zabudowań. Konkludując, kontrola prowadzona przez Sąd meriti w ramach zarzutów podnoszonych przez skarżących 1, skarżących 2 i skarżących 3, a także w pozostałym zakresie nie daje podstaw do przyjęcia tezy, że uchwała Rady Gminy Milówka w sprawie przyjęcia m.p.z.p. w sposób istotny narusza zasady sporządzania tego planu bądź tryb jego sporządzania w całości lub części. Brak jest zatem przesłanek uzasadniających stwierdzenie nieważności m.p.z.p.. Od powyższego wyroku wniesione zostały trzy skargi kasacyjne. W skardze kasacyjnej wniesionej przez M1. P1. postulowano uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania sądowi pierwszej instancji, względnie, w przypadku zaistnienia przesłanek z art. 188 p.p.s.a., uchylenie zaskarżonego orzeczenia oraz merytoryczne rozpoznanie skargi co do istoty sporu, obciążenie kosztami postępowania w tym kosztami zastępstwa procesowego organ oraz przeprowadzenie rozprawy. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1. przepisów postępowania, tj. art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.– dalej "p.p.s.a.") w związku z art. 9 ust. 4 i art. 28 § 1 u.p.z.p. poprzez zaniechanie zawieszenia postępowania w sytuacji, w której wyrok oparty jest na akcie, co do którego toczy się postępowanie w przedmiocie stwierdzenia jego nieważności; 2. przepisów prawa materialnego, tj.: a) art. 6 ust. 1. u.p.z.p. w związku z art. 14 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach poprzez sprzeczność ustaleń planu z powszechnie obowiązującymi przepisami w zakresie przeznaczania gruntów pod zalesienie; b) art. 9 ust. 4 u.p.z.p. poprzez ograniczenie przeznaczenia nieruchomości skarżącego tylko do funkcji lasów “Ls" gdy tymczasem w studium przewidziano jeszcze grunty rolne "Rs", c) art. 4 ust. 1 u.p.z.p. poprzez nieuzasadnione przekroczenie władztwa planistycznego oraz istotne ograniczenie wykonywania prawa własności gospodarstwa rolnego skarżącego; d) art. 28 ust. 1 u.p.z.p. poprzez jego niezastosowanie wobec istotnego naruszenie zasad sporządzania studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania jak i planu zagospodarowania przestrzennego W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuty te szerzej umotywowano. W odpowiedzi na tę skargę kasacyjną Gmina Milówka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od skarżącego kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej złożonej przez T. C. i A2 K2 wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) przepisów postępowania, a to art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 6 k.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli, wyrażające się w nierozpoznaniu istoty sprawy i dokonaniu oceny prawnej bez uwzględnienia w sposób wszechstronny akt sprawy, na podstawie których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach winien był orzekać, w szczególności polegające na niedostatecznym rozważeniu szeregu argumentów podnoszonych przez skarżących a dotyczących nieuwzględnienia uwarunkowań wynikających z dotychczasowego przeznaczenia, uzbrojenia i zagospodarowania terenu, stanu rolniczej przestrzeni produkcyjnej i istniejących zabudowań na działkach będących własnością skarżących; 2) przepisów prawa materialnego, a to art. 6 ust. 1 i art. 4 ust. 1 u.p.z.p. poprzez nadmierną ingerencję w uprawnienia właścicielskie poprzez nieuzasadnioną odmowę przekształcenia działek skarżących zgodnie z ich wnioskiem, zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.; 3) przepisów prawa materialnego, a to art. 10 ust. 1 pkt 1, 3 i 5 u.p.z.p. poprzez nieuzasadnione przyjęcie, iż procedura planistyczna uwzględniła uwarunkowania wynikające z tego przepisu, zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuty te szerzej umotywowano. W odpowiedzi na tę skargę kasacyjną uczestnik postępowania W.B. poparł zarzuty w niej zawarte. Natomiast Gmina Milówka wniosła o oddalenie tej skargi kasacyjnej i zasądzenie od skarżących solidarnie kosztów postępowania według norm przepisanych. W skardze kasacyjnej złożonej przez B. F. i innych wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach, zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie: 1) przepisów postępowania, a to art. 133 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w związku z art. 147 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 6 K.p.a. mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nienależyte wykonanie obowiązku kontroli, wyrażające się w nierozpoznaniu istoty sprawy i dokonaniu oceny prawnej bez uwzględnienia w sposób wszechstronny akt sprawy, na podstawie których Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach winien był orzekać, w szczególności polegające na nierozważeniu szeregu argumentów podnoszonych przez skarżących a dotyczących charakteru obszaru na którym znajdują się ich działki; 2) przepisów prawa materialnego, a to art. 20 ust. 1 w zwiazku z art. 18 ust. 1 u.p.z.p. poprzez przyjęcie, iż w niniejszej sprawie w toku postępowania planistycznego nie nastąpiło rozpatrzenie uwag dotyczących planu w sposób nie gwarantujący realizacji podstawowych zasad demokratycznego państwa prawa przez organ, zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a.; 3) art. 32 Konstytucji, tj. wyrażonego w tym przepisie jednego z podstawowych praw człowieka i obywatela, a to równości wszystkich wobec prawa, zgodnie z art. 174 pkt 1 p.p.s.a. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej zarzuty te szerzej umotywowano. W odpowiedzi na tę skargę kasacyjną Gmina Milówka wniosła o jej oddalenie i zasądzenie od skarżących solidarnie kosztów postępowania według norm przepisanych. Wyrokiem z dnia 26 lutego 2019 r., sygn. akt II OSK 252/17 Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gliwicach do ponownego rozpoznania oraz zasądził od Gminy Milówka na rzecz skarżących kasacyjnie zwrot kosztów postępowania kasacyjnego. W uzasadnieniu wyroku NSA wskazał przede wszystkim, że w kontrolowanej sprawie zachodziła przesłanka do zawieszenia postępowania z art. 125 p.p.s.a., gdyż zawisła przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Gliwicach zawisła sprawa ze skarg na uchwałę Rady Gminy Milówka z dnia 29 września 2013 r. nr XXXVI/222/2013 w przedmiocie studium uwarunkowań zagospodarowania przestrzennego jest w toku. Od oceny legalności Studium uzależniona jest ocena zgodności z prawem zaskarżonej uchwały. Wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 18 kwietnia 2016 r. sygn. akt II SA/Gl 1417/14, oddalający skargi, nie był wyrokiem prawomocnym, gdyż zostały od niego wywiedzione skargi kasacyjne. Skoro art. 28 ust. 1 u.p.z.p. zakłada, że jedną z przesłanek nieważności uchwały planistycznej jest istotne naruszenie zasad sporządzania studium, to Sąd do czasu wiążącego ustalenia tej kwestii, nie powinien procedować w zakresie dalej idącym. NSA wskazał, że istota sporu pomiędzy skarżącymi kasacyjnie a organem planistycznym zasadniczo sprowadzała się do kwestii nadużycia przez ten organ przysługującego mu władztwa planistycznego. Zasadniczo przesądził, że organ planistyczny nadużył przysługujące mu władztwo planistyczne, co winno skutkować stwierdzeniem nieważności zaskarżonej uchwały. Postanowieniem z dnia 27 maja 2019 r. sygn. akt II SA/Gl 634/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Gminy Milówka z dnia 28 marca 2014 r. nr XLI/263/2014 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do czasu zakończenia postępowania sądowego w sprawie skarg na uchwałę Rady Gminy Milówka z dnia 20 września 2013 r. nr XXXVI/222/2013 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego. W dniu 13 maja 2022 r. M3 P3 złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniosek o dopuszczenia do udziału w postepowaniu toczącym się przed Sądem w charakterze uczestnika postępowania. Postanowieniem z dnia 13 marca 2025 r. sygn. akt II SA/Gl 634/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Gminy Milówka z dnia 28 marca 2014 r. nr XLI/263/2014 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego celem rozpatrzenia wniosku M3 P3 z dnia 12 maja 2022 r. o dopuszczenie go do udziału w niniejszym postępowaniu. Postanowieniem z dnia 19 stycznia 2026 r. sygn. akt II SA/Gl 634/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach podjął postępowanie sądowe w sprawie ze skargi na uchwałę Rady Gminy Milówka z dnia 28 marca 2014 r. nr XLI/263/2014 w przedmiocie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w związku z wnioskiem z dnia 12 maja 2022 r., a następnie postanowieniem z dnia 21 stycznia 2026 r. tut. Sąd dopuścił M3 P3 do udziału w niniejszym postępowaniu. Na rozprawie pełnomocnik skarżącego M1 P1 wnosił i wywodził jak w skardze. Odnosząc się do wyroku NSA i zawartych w jego uzasadnieniu uwag wskazał, że zdaja się one wskazywać na to, iż cala uchwała została podjęta z naruszeniem prawa. Uczestnik postępowania M3 P3 poparł stanowisko przedstawione przez pełnomocnika skarżącego wnosząc o stwierdzenie nieważności uchwały. Pełnomocnik organu wnosił o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zawarte w odpowiedzi na skargę i znajdujących się w aktach sprawy pismach Gminy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach ponownie rozpoznając sprawę, zważył, co następuje: Na wstępie należy wskazać, iż istotne znaczenie dla rozpoznania niniejszej sprawy ma fakt, że sprawa była przedmiotem oceny przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 26 lutego 2019 r. r sygn. akt II OSK 252/17 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 6 czerwca 2016 r. sygn. akt II SA/G 1418/14. Tym samym ramy kognicji Sądu rozpoznającego obecnie skargę zostały ograniczone rozstrzygnięciem NSA. Zgodnie bowiem z art. 190 p. p. s. a. Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez NSA. Ocena prawna i wskazania, co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Oznacza to, że ilekroć dana sprawa będzie przedmiotem rozpoznania przez sąd, tylekroć będzie on związany oceną prawną wyrażoną w tym orzeczeniu. Ocena ta wiąże tylko o tyle, o ile odnosi się do tych samych okoliczności faktycznych i prawnych (por. wyrok NSA z dnia 28 marca 2012 r. sygn. akt I OSK 670/11). Czyli tylko zmiana stanu faktycznego, czy prawnego pozwala na odstąpienie od oceny i wskazań zawartych w wyroku NSA. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie taka sytuacja jednak nie zaistniała, a zatem Sąd był związany wytycznymi NSA przy rozpoznawaniu sprawy. W pierwszej kolejności zauważyć przyjdzie, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyrokiem z dnia 6 grudnia 2021 r. o sygn. akt II SA/Gl 624/21 stwierdził, że uchwała Rady Gminy Milówka z dnia 20 września 2013 r. nr XXXVI/222/2013 w przedmiocie studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego została wydana z naruszeniem prawa w części dotyczącej działek: M1 P1 nr ew. [...], [...], [...], C. K. nr ew. [...], C., M. i L. K. – następców prawnych W. K. nr ew. [...], A. B. nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], B. P. nr ew. [...], [...], [...], [...]; umorzył postępowanie w części dotyczącej działek: C. K. nr ew. [...], M. K. nr ew. [...], L. K. nr ew. [...], B. P. nr ew. [...] oraz umorzył postępowanie w części dotyczącej działek nr ew. [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]; w pozostałym zakresie oddalił skargę. Wyrok ten jest prawomocny bowiem NSA oddalił skargę kasacyjną wyrokiem z dnia 28 stycznia 2025 r. sygn. akt II OSK 1136/22. W wyroku z dnia 26 lutego 2019 r., Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, że organ planistyczny nie wykazał, w toku postępowania planistycznego, czy zmiana przeznaczenia działek skarżących na tereny z możliwością zabudowy jednorodzinnej mieszkaniowej bądź letniskowej wpłynie negatywnie na środowisko naturalne, a jeśli tak to w jakim stopniu. Wypowiedział się wiążąco odnośnie kwestii przeznaczenie części działek skarżących pod zalesienie; przyjął, że takie przeznaczenie stanowi przekroczenie granic władztwa planistycznego, jak również przesądził, że zmiana przeznaczenia wyłącza możliwość wykorzystania przedmiotowych działek na cele rolne. Stwierdził, że przeznaczenie części działek skarżących pod zalesienie stanowi przekroczenie granic władztwa planistycznego, skoro w Studium nie ma ukierunkowania na zwiększenie ilości terenów leśnych. Ponadto NSA przesądził, że grunty skarżących nie spełniają ani jednego warunku wskazanego w art. 14 ust. 2 ustawy z dnia 28 września 1991 r. o lasach, a to, że zostały przeznaczone do zalesiania wbrew obowiązującym przepisom ustawy, stanowi nie tylko naruszenie władztwa planistycznego, ale również stanowi istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego i jako takie, na podstawie art. 28 ust. 1 u.p.z.p., powinno skutkować nieważnością uchwały. Dalej NSA stwierdził, że plan obostrza uprawnienia właścicielskie i nie ma to żadnego uzasadnienia w kierunkach zagospodarowania określonych w obowiązującym Studium. Natomiast w przypadku, gdy plan miejscowy określa przeznaczenie gruntów rolnych pod zalesienie organ planistyczny zobowiązany był do uzyskania opinii właściwej miejscowo izby rolniczej. Ponadto zauważył, że organ nie dokonał żadnych ustaleń i to zarówno na etapie uzgadniania planu w właściwymi organami, jak i na etapie rozpatrywania zgłoszonych uwag w przedmiocie istnienia urządzonych zjazdów z drogi publicznej oraz możliwości ich urządzenia dla nieruchomości skarżących. NSA podkreślił dalej, że organ planistyczny nie przedstawił wyczerpujących wyjaśnień, dlaczego w niniejszej sprawie słuszny interes jednostki należało podporządkować interesowi publicznemu i jaki to interes publiczny przeważył w ustaleniu zagospodarowania działek w sposób przeciwny do oczekiwań właścicieli. Zauważył, że sądowa kontrola legalności zaskarżonego planu, w granicach naruszenia interesu prawnego skarżących, nie może sprowadzać wyłącznie do ustalenia, czy plan jest zgodny ze Studium pod względem formalnym. Jak zauważył NSA nie była przedmiotem rozważań organu planistycznego podczas procedury kształtowania m.p.z.p., jak również nie była przedmiotem sądowej oceny legalności aktu kwestia zasad sprawiedliwości społecznej i zachowania pewnych proporcji nakładanych ciężarów i ograniczeń praw w stosunku do nieruchomości skarżących. Zauważyć przyjdzie, że stosownie do art. 28 ust. 1 u.p.z.p. tylko istotne naruszenie zasad sporządzania planu miejscowego, istotne naruszenie trybu jego sporządzania, a także naruszenie właściwości organów w tym zakresie, powodują nieważność uchwały rady gminy w całości lub części. Za istotne naruszenie prawa w tym zakresie, skutkujące nieważnością aktu planistycznego w całości lub w części, należy rozumieć jedynie takie, które prowadzi w konsekwencji do sytuacji, w której przyjęte ustalenia planistyczne są odmienne od tych, które zostałyby podjęte, gdyby nie naruszono zasad lub trybu sporządzania aktu planistycznego. Tylko postanowienia planu sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami, nie dające się pogodzić z istniejącym porządkiem prawnym oraz nie znajdujące uzasadnienia w ochronie takich wartości jak bezpieczeństwo lub porządek publiczny, ochrona środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób, mogłyby stanowić podstawę do stwierdzenia ich nieważności (por. wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 25 kwietnia 2013r., sygn. akt II SA/Wr 803/12). Skoro zatem NSA wyraźnie wskazał na postanowienia planu sprzeczne z powszechnie obowiązującymi przepisami, nie dające się pogodzić z istniejącym porządkiem prawnym Sąd stwierdził nieważność zaskarżonej uchwały w całości, o czym orzeczono na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło