II SA/Gl 641/11

Referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Gliwicach Andrzej Majzner po rozpoznaniu w dniu 4 października 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi G. C. na postanowienie Wojewody [...] z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania w sprawie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości w kwestii wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych postanawia: 1. 1. zwolnić skarżącą od kosztów sądowych w zakresie obejmującym część każdorazowej opłaty sądowej, przekraczającą kwotę 50 zł (pięćdziesiąt złotych), 2. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi, G. C. złożyła do Sądu urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy, w którym oznaczyła, iż domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu powołała się na trudną sytuację materialną i życiową. Podniosła bowiem, że uzyskuje dochód w ramach emerytury, w kwocie netto 1.416,54 zł wskazując równocześnie na znaczne koszty utrzymania z tytułu podatku od nieruchomości, opłat za energię elektryczną, wodę, gaz i opał, do czego dochodzą wydatki na leki w rozmiarze 200 zł miesięcznie oraz na zakup żywności według specjalnej diety, którą musi stosować ze względu na chorobę (cukrzyca). Równocześnie zadeklarowała, że gospodaruje samotnie i nie posiada żadnych zasobów pieniężnych ani przedmiotów wartościowych. Jest natomiast właścicielką domu o powierzchni 100 m2. Do wniosku skarżąca dołączyła kopie: przekazu pocztowego potwierdzającego pobranie emerytury za wrzesień 2011 r., decyzji w sprawie podatku od nieruchomości (należność roczna w kwocie 1.741,00 zł) oraz paragonów dokumentujących zakup leków. W toku rozpoznania wniosku zważono, co następuje. Stosownie do treści art. 243 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., stronie na jej wniosek może być przyznane prawo pomocy. Zgodnie zaś z art. 245 §1 tej ustawy, prawo pomocy może zostać udzielone w zakresie częściowym lub całkowitym. Odnosząc się do wniosku G. C. należy podnieść, iż w myśl zasady wynikającej z art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a., warunkiem przyznania osobie fizycznej prawa pomocy w zakresie częściowym (zgodnie z art. 245 §3 p.p.s.a. mogącym obejmować między innymi zwolnienie od kosztów sądowych, na które składają się opłaty i wydatki) jest wykazanie przez nią niemożności poniesienia pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Dokonana w tym kontekście ocena stanu majątkowego i sytuacji życiowej wnioskodawczyni doprowadziła do konkluzji, że zachowała ona wymóg warunkujący przyznanie prawa pomocy, aczkolwiek tylko w stopniu uzasadniającym częściowe zwolnienie od kosztów sądowych. Z oświadczeń wyżej wymienionej wynika, że nie posiada ona żadnych zasobów finansowych ani majątku, który dałby się łatwo i szybko spieniężyć. Równocześnie, jej miesięczny dochód netto wynosi 1.416,54 zł (vide: nadesłany przekaz pocztowy), co zważywszy wysokość obciążających ją kosztów utrzymania, na które składa się między innymi zakup leków (200 zł), opału (średnio miesięcznie 300 zł) i żywności (500 zł), jak również uwzględniwszy fakt, że jest ona osobą w podeszłym wieku (78 lat), uskarżającą się na poważne problemy zdrowotne uznano, że uiszczenie pełnych kosztów niniejszego postępowania, w tym wpisu od skargi, przekracza jej możliwości płatnicze i mogłoby ją narazić na uszczerbek w koniecznym utrzymaniu. Ocena sytuacji materialnej G. C. nie pozwala jednak na objęcie jej całkowitym zwolnieniem od kosztów sądowych. Należy bowiem w tym miejscu podkreślić, że - jak strona sama wyraźnie oświadczyła we wniosku - po uiszczeniu wszystkich niezbędnych kosztów utrzymania, "zostaje" do jej dyspozycji około 49 zł. Oznacza to, że posiada ona pewne rezerwy finansowe, które - choć niewielkie - to jednak pozwalają na przynajmniej częściową partycypację w kosztach niniejszego postępowania. Należy zatem przyjąć, że wydatkowanie kwoty 50 zł nie powinno spowodować uszczerbku dla koniecznego utrzymania wnioskującej. Przez uszczerbek, o którym mowa w art. 246 §1 pkt 2 p.p.s.a. należy bowiem rozumieć dopiero takie zachwianie sytuacji materialnej i bytowej, które skutkowałoby brakiem możliwości zapewnienia sobie i najbliższym minimum warunków socjalnych (por.: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 17 marca 2005 r.; sygn. akt: II FZ 137/05, niepubl.). Tymczasem, skoro wnioskująca sama podała, że zaspokojeniu wszystkich podstawowych potrzeb życiowych "zostaje" 49,04 zł, to nie sposób uznać, aby mogła ponieść uszczerbek w tych potrzebach w wyniku uiszczenia opłaty w wysokości 50 zł. Mając na uwadze wszystkie przedstawione wyżej okoliczności, postanowiono jak w sentencji działając na podstawie art. 258 §1 i §2 pkt 7 p.p.s.a. w związku z art. 258 §3 oraz z art. 246 §1 tej ustawy.